Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/451 · K. 2024/1185

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/451 E.  ,  2024/1185 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/451 Karar No:2024/1185 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Akaryakıt Petrol Ürünleri Toptan Satış A.Ş. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Devlet Hava Meydanları İşletmesi Genel Müdürlüğü (DHMİ) Iğdır Şehit Bülent Aydın Havalimanı Müdürlüğü'nce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı “2020 yılı Kasım-Aralık Ayları ile 2021-2022 Yılları için LNG/CNG Alımı” ihalesi uhdesinde kalan davacı şirketin 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu'nun 25. maddesinin (f) bendi uyarınca mücbir sebepler dışında, ihale doküman ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmediğinden bahisle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan 2 (iki) süreyle yasaklanmasına ilişkin 01/07/2022 tarih ve 31883 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararda; anılan ihale uhdesinde kalan davacı şirketin mücbir sebep hali olmaksızın üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmediği, bu nedenle 4735 sayılı Kanun gereğince bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklamasına karar verilmesi gerektiği, bununla beraber, davacı şirket hakkında 4735 sayılı Kanun'da öngörülen azami süre olan 2 (iki) yıl süreyle bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanma kararı verildiği görülmekteyse de, dava konusu işlem gerekçesinde ve davalı idarenin savunmasında yasaklama süresinin hangi sebeplerle azami süreden belirlendiği hususunun somut olarak ortaya koyulmadığı, davacı şirketin mücbir sebep hâli olmaksızın ihale kapsamında üzerine düşen yükümlülüklerini yerine getirmemesinin ne şekilde azami süreden yasaklama kararı verilmesini gerektirdiğinin açıklanmadığı anlaşıldığından, dava konusu ihaleden yasaklama kararında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle hukuka aykırı bulunan dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nce; olayda, davacı şirketin ileri sürdüğü fiyat farkı uyarlaması yapılmasına ilişkin sebeplere benzer sebepler ileri sürülerek farklı şirketlerce Havalimanı Müdürlüklerine yapılan başvurular üzerine davalı kurum tarafından bu hususta ilgili kurumlardan görüş talep edildiği, görüş bildirilmesine kadar gaz tedarikinin sağlanmasına devam edilmesi yönünde bildirimde bulunulduğu, bu süreçte davacı şirket dışında tüm doğalgaz yüklenicilerinin gaz tedarikine devam ettiği, davacının ise söz konusu yükümlülüğünü yerine getirmeyerek ifadan kaçındığının davalı idarece belirtildiği, davacının fiyat artışlarını gerekçe göstererek ifadan kaçınması üzerine sözleşmenin idare tarafından tek taraflı olarak feshedildiği, davacı tarafından sözleşmede edim yükümlülüklerinin uyarlanması, sözleşmenin değişen koşullara göre yeniden düzenlenmesi talepleriyle dava açıldığına ilişkin bir beyanın yahut belgenin dosyada bulunmadığı, davacının davalı idarece uyarlama talebi hakkında henüz bir işlem tesis edilmeden, sözleşmeden kaynaklı edim ifa yükümlülüğünü yerine getirmeyi bıraktığı, ayrıca sözleşmenin davalı idarece feshine ilişkin işlemin de idarece geri alınmadığı ve mahkeme kararı ile iptal edilmediği için hâlen hukuk aleminde var olduğu, davacı tarafından ileri sürülen doğal gaz teminine ilişkin piyasa maliyetlerinin sözleşmenin akdedilmesinden sonraki süreçte beklenmedik şekilde arttığına ve edim ifa koşullarının sözleşme taraflarından davacı şirket aleyhine ciddi oranda zorlaştığına ilişkin iddiaların mücbir sebep sayılamayacağı, havalimanlarına satış yapan yedi farklı doğalgaz tedarikçisinden yalnızca davacının tedariki durdurmuş olduğu, kış dönemi olması nedeniyle Iğdır Şehit Bülent Aydın Havalimanı da dahil gaz tedarik yükümlülüğünü üstlendiği havalimanlarında mağduriyetler yaşandığı, bu durumun kurum itibarını zedelediğinin değerlendirildiği ve iki yıl yasaklama kararı verilmesine karar verildiğinin belirtildiği göz önüne alındığında, eylemin özelliğine göre yasaklılık süresinin alt ve üst sınırları arasında süre belirlemekte takdir yetkisi bulunan davalı idarenin bu takdir yetkisini üst sınırdan kullanmasında mevcut olayın özelliği itibarıyla hukuka aykırılık bulunmadığı ve idarenin takdir yetkisini kamu yararı ve hizmet gerekleri çerçevesinde kullandığı, dolayısıyla davacının 2 (iki) yıl süreyle tüm kamu ihalelerine katılmaktan yasaklanmasına ilişkin dava konusu işlemde hukuka aykırılık, aksi yöndeki Mahkeme kararında hukukî isabet bulunmadığı sonucuna varılmıştır. . Açıklanan nedenlerle, davalı idarenin istinaf başvurusunun kabulü ile ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararın kaldırılmasına; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca esastan incelenen davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, yasaklama süresinin üst sınırdan verilmesinin ölçülülük ilkesine aykırı olduğu, fiyat artışları nedeniyle idarenin mağduriyetini gidermeye yönelik bir çabasının olmadığı, fiyat artışlarının öngörülemez ve önlenemez şekilde arttığı dolayısıyla mücbir sebep olarak sayılması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI: Davalı idare tarafından, diğer yüklenici firmalardan da benzer şikayetler gelmesine rağmen hiçbirisinin tedariği durdurmadığı, oysaki davacının tedariği durdurduğu, özellikle kış ayına denk gelmesi nedeniyle zor duruma düştüğü, kurum itibarının zedelenmesine yol açtığı belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan Bölge İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Bölge idare mahkemesi kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. Dava konusu işlemin iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararına yönelik istinaf başvurusunun yukarıda özetlenen gerekçeyle kabulü ile davanın reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından, anılan Bölge İdare Mahkemesi kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 5. 2577 sayılı Kanun'un 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesi'ne gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesi'ne gönderilmesine, 07/03/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.