Danıştay Kararı · E. 2024/4537 · K. 2024/4460

Danıştay 8. Daire Başkanlığı         2024/4537 E.  ,  2024/4460 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y SEKİZİNCİ DAİRE Esas No : 2024/4537 Karar No : 2024/4460 DAVACI : Kendi Adına Asaleten ... 'a velayeten ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı DAVANIN ÖZETİ : Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ... sayılı kararı ile kabul edilen ve 27/05/2024 tarihli Bakan Olur'u ile yürürlüğe giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni ile ilgili Eğitim Programlarının iptali istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ : ... DÜŞÜNCESİ : 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Sekizinci Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dava dosyası incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME ve GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 'İdari davaların açılması' başlıklı 3. maddesinde; "İdari davalar, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılır. Dilekçelerde; a) Tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adresleri ile gerçek kişilere ait Türkiye Cumhuriyeti kimlik numarası, b) Davanın konu ve sebepleri ile dayandığı deliller, c) Davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihi, d) vergi, resim, harç, benzeri mali yükümler ve bunların zam ve cezalarına ilişkin davalarla tam yargı davalarında uyuşmazlık konusu miktar, e) vergi davalarında davanın ilgili bulunduğu verginin veya vergi cezasının nevi ve yılı, tebliğ edilen ihbarnamenin tarihi ve numarası ve varsa mükellef hesap numarası, gösterilir. Dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örnekleri dava dilekçesine eklenir. Dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örnekleri karşı taraf sayısından bir fazla olur." hükmüne yer verilmiş; 'Dilekçeler üzerine ilk inceleme' başlıklı 14. maddesinin 3. fıkrasının (g) bendinde, dilekçelerin, 3 ve 5 inci maddelere uygun olup olmadıkları yönünden de inceleneceği, 15. maddesinin 1. fıkrasının (d) bendinde ise, 14. maddenin 3. fıkrasının (g) bendinde yazılı hallerde otuz gün içinde 3. ve 5. maddelere uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere dilekçelerin reddine karar verileceği hususları hüküm altına alınmıştır. 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun velayete ilişkin düzenlemelerin yer aldığı "Altıncı Ayırım" bölümünün 335. maddesinde, "Ergin olmayan çocuk, ana ve babasının velâyeti altındadır. Yasal sebep olmadıkça velâyet ana ve babadan alınamaz. Hâkim vasi atanmasına gerek görmedikçe, kısıtlanan ergin çocuklar da ana ve babanın velâyeti altında kalırlar." hükmü, 336. maddesinde, "Evlilik devam ettiği sürece ana ve baba velâyeti birlikte kullanırlar. Ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse hâkim, velâyeti eşlerden birine verebilir. Velâyet, ana ve babadan birinin ölümü hâlinde sağ kalana, boşanmada ise çocuk kendisine bırakılan tarafa aittir." hükmü, 342. maddesinde, "Ana ve baba, velâyetleri çerçevesinde üçüncü kişilere karşı çocuklarının yasal temsilcisidirler." hükmü yer almaktadır. İdari Yargılama Usulünde geçerli olan resen araştırma ve yazılılık ilkeleri gereği dava dilekçelerinin, 2577 sayılı Kanunda belirtilen şekil kurallarına uygun bir biçimde ve yargılamanın gerektirdiği bilgileri içerecek nitelikte düzenlenmesi gerekmektedir. Bunu sağlamak için, dava dilekçelerinde; dava konusu edilen işlemlerin ve dava sebeplerinin, başka bir ifadeyle, idari işlemin içerdiği iddia edilen hukuka aykırılığın dayandığı hukuk kurallarının açık ve net bir biçimde somut olarak belirtilmesi şarttır. Ayrıca birden fazla işlemin davaya konu edilmesi ya da bir işlemin birden fazla madde, fıkra veya bendinin iptalinin istenilmesi halinde söz konusu işlemler ve bu işlemlerin hangi madde veya fıkralarının iptalinin istenildiğinin tek tek sayılmak suretiyle belirtilmesi de yukarıda alıntısı yapılan düzenlemeler ile idari yargılama usulü ilkelerinin bir gereğidir. Dava dilekçesinin incelenmesinden; davacı tarafından, anayasal yurttaşlık temelinde vatandaş ve veli sıfatı ile dava açma ehliyetinin bulunduğu belirtilmek suretiyle Milli Eğitim Bakanlığı Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın ... tarihli ... sayılı kararı ile kabul edilen ve 27/05/2024 tarihli Bakan Olur'u ile yürürlüğe giren Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programı müfredat değişikliğinin iptali istenilmiştir. Anılan müfredat değişilikliği ile; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni ve Okul Öncesi Eğitim Programının, İlkokul Türkçe Dersi, (1,2,3 ve 4. Sınıflar), İlkokul Matematik Dersi (1,2,3 ve 4. Sınıflar), Fen Bilimleri Dersi (3,4,5,6,7 ve 8. Sınıflar), Hayat Bilgisi Dersi (1,2, ve 3. Sınıflar), İnsan Hakları, Vatandaşlık ve Demokrasi Dersi (4. Sınıf), Ortaokul Türkçe Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaokul Matematik Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Sosyal Bilgiler Dersi (4,5,6 ve 7. Sınıflar), İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (8. Sınıf), İlkokul-Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (4,5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Peygamberimizin Hayatı Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaokul ve İmam Hatip Ortaokulu Kur'an-ı Kerim Dersi (5,6,7 ve 8. Sınıflar), Ortaöğretim Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Peygamberimizin Hayatı Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Kur'an-ı Kerim Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Anadolu İmam Hatip Lisesi Temel Dini Bilgiler Dersi (9. Sınıf), Ortaöğretim Türk Dili ve Edebiyatı Dersi (Hazırlık, 9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Matematik Dersi (Hazırlık, 9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Fizik Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Kimya Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Biyoloji Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Coğrafya Dersi (9,10,11 ve 12. Sınıflar), Ortaöğretim Felsefe Dersi (10 ve 11. Sınıflar), Ortaöğretim Tarih Dersi (9,10 ve 11. Sınıflar), Ortaöğretim T.C. İnkılap Tarihi ve Atatürkçülük Dersi (12. Sınıf) Öğretim Programının kabul edildiği görülmektedir. Dava konusu Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programı ile okul öncesi dönemden başlayarak temel eğitim kademelerini oluşturan ilkokul, ortaokul ve ortaöğretim seviyesinde verilecek toplam 26 dersin müfredatında değişikliğe gidilmiş olup; Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programları Ortak Metni'ninde ise, Milli Eğitim Bakanlığınca belirlenen Milli Eğitim Politikası çerçevesinde öğretim programlarının temel yaklaşımı ve genel amaçları ile yapısının ne olduğu, yetiştirilmek istenilen öğrenci profilinin özellikleri, hedeflenen öğrenci profiline ulaşılmasında benimsenen yöntem ve bu yöntem içerisinde kullanılacak araç ve argümanların neler olduğu ile bu araç ve argümanların kullanımının kim tarafından ne şekilde gerçekleştirileceği hususlarında genel bir çerçeve çizilmiştir. Uyuşmazlıkta; davacı tarafından, dava konusu düzenlemenin bilimsellikten uzak olduğu, objektif ve bütünleştirici olmadığı, dogmatik ve ideolojik bir yaklaşımla hazırlandığı, hazırlık sürecinin şeffaf olmadığı, Anayasa'ya ve Milli Eğitim Temel Kanunu'na aykırı olduğu yolunda ileri sürülen hukuka aykırılık iddiaları ile dava açılmış ise de; toplam 33 alt başlıktan oluşan Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarının Ortak Metninin hangi kısımlarının hangi gerekçelerle iptalinin istenildiği hususunun belirsiz olduğu, yine iptali istenilen 26 öğretim programlarına ilişkin olarak da hukuka aykırılık iddialarının her bir öğretim programı açısından (veli sıfatıyla açılan davada iptalini istemekte menfaatinin bulunduğu kısım/kısımlar dikkate alınmak suretiyle) ayrı ayrı olmak üzere açık ve net olarak ortaya konulmadığı anlaşılmaktadır. Bu itibarla; dava dilekçesinin bir bütün olarak incelenmesi neticesinde yukarıda alıntısı yapılan yasal düzenlemeler ve yargı içtihadları uyarınca; davacı tarafından, dava konusu edilen Milli Eğitim Bakanlığı Talim Terbiye Kurulu Başkanlığı'nın ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen ve 27/05/2024 tarihli Bakna Olur'u ile yürürlüğe giren “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Öğretim Programlarının hangi kısım/kısımlarının iptali isteniyorsa bu hususa ilişkin olarak; sahip olduğu menfaatin ve hukuki sebeplerin ortaya konulması; iptali istenen kısımlarının açıkça, tek tek ve tereddüte yer bırakmayacak şekilde gerekçeleri ile belirtilmesi ve hukuka aykırılık iddialarının ayrı ayrı açıklanması gerektiğinden, dava dilekçesi 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmamıştır. Öte yandan; davanın kendi adına asaleten olmakla birlikte ...'a velayeten ... tarafından açıldığı ve dava dilekçesinin avukata verilen iki ayrı vekaletnameye istinaden (kendisi adına ve veli sıfatı ile ayrı ayrı) yetkilendirilmiş avukat tarafından imzalandığı görülmekte olup; yukarıda yer alan 4721 sayılı Türk Medeni Kanununun 335 ve 336. maddelerinin amir hükmü gereği ergin olmayan çocuğun, ana ve babasının velâyeti altında olduğu dikkate alındığında; evlilik birlikteliği devam etmekte ise; davanın anne ve baba tarafından velayeten açılması gerektiği ya da açılan davaya babanın muvafakat verdiğini gösteren dilekçenin eklenmesi veyahut da ortak hayata son verilmiş veya ayrılık hâli gerçekleşmişse ...'un velayetinin annesine ait olduğunu gösteren mahkeme kararının davanın yenilenmesi halinde dosyaya ibrazı ve ...'a velayeten yenilenmesi halinde, davacının velisi olduğu ... 'a ait öğrenci belgesinin de dava dilekçesine eklenmesi gerekmektedir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan DAVA DİLEKÇESİNİN aynı Kanunun 15. maddesinin 1/d bendi uyarınca bu kararın tebliğ tarihinden itibaren 30 gün içerisinde usulüne uygun biçimde düzenlenecek dilekçe ile yeniden dava açılabilmek üzere REDDİNE, 2. Yeniden açılacak dava için ayrıca harç alınmayacağının ve aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddine karar verileceğinin davacı vekiline bildirilmesine, 3. Davanın yenilenmemesi durumunda kullanılmayan ... TL yürütmeyi durdurma harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 12/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.