Danıştay Altıncı Dairesi · E. 2024/4661 · K. 2024/7936

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/4661 E.  ,  2024/7936 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/4661 Karar No : 2024/7936 KARAR DÜZELTME İSTEMİNDE BULUNAN (DAVALI) : ...Bakanlığı-ANKARA VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası ( ... Şubesi) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ...İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının onanmasına dair Danıştay Altıncı Dairesinin 14/02/2024 tarih ve E:2020/2921, K:2024/929 sayılı kararının; 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun Geçici 8. maddesi uyarınca uygulanmasına devam edilen 3622 sayılı Kanun ile değişik 54. maddesi uyarınca düzeltilmesi istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, kentsel sit alanı ve koruma amaçlı imar planı sınırları dışında kalan 9A envanter numaralı İmam Gazali Hamamı ... ve ... envanter numaralı tescilli taşınmaz kültür varlıklarını kapsayan alanda yapılan Türktepe Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1. Etap 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planının uygun bulunmasına dair Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu ...tarih ve ... sayılı kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince; Danıştay Altıncı Dairesinin 13/06/2016 tarihli, E:2015/5831, K:2016/4147 sayılı bozma kararına uyularak dosyadaki bilgi ve belgelerin birlikte incelenmesinden, arkeolojik, kentsel, tarihi sitlerin ve kültür varlıklarının bulunduğu alanların doğal sitler, tabiat varlıkları ile benzeri diğer koruma statüsünde bulunan alanlarla çakışması durumunda bu alanlara ilişkin konuların mevcut doğal sit statüsü de göz önüne alınarak kültür varlıklarını koruma bölge kurullarınca değerlendirilmesi gerekirken, bu değerlendirme yapılmayarak söz konusu alanın kentsel sit alanı dışında bulunduğu gerekçesiyle plan değişikliği önerisinin ilgili Belediyesince değerlendirilmesi yönünde tesis edilen dava konusu işlemde, hukuka ve mevzuata uyarlık bulunmadığı sonucuna varıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Davalının temyiz başvurusu üzerine Danıştay Altıncı Dairesince, temyize konu karar hukuk ve usule uygun bulunmuş ve kararın onanmasına karar verilmiştir. KARAR DÜZELTME TALEP EDENİN İDDİALARI : Davalı tarafından, temyiz aşamasında ileri sürdüğü iddiaların değerlendirilmediği ileri sürülerek Danıştay Altıncı Dairesince verilen kararın düzeltilmesi istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Düzeltilmesi istenen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, ileri sürülen nedenlerin 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesine uymadığı, bu nedenle istemin reddi gerektiği savunulmaktadır. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Karar düzeltme isteminin kabulü ile idare mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: 6545 sayılı Türk Ceza Kanunu İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 103. maddesinin b) bendi ile 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesi yürürlükten kaldırılmış ise de; anılan Yasanın 27. maddesiyle 2577 sayılı Yasaya eklenen Geçici 8. maddenin 1. fıkrasındaki "Bu Kanunla idari yargıda kanun yollarına ilişkin getirilen hükümler, 2576 sayılı Kanunun, bu Kanunla değişik 3 üncü maddesine göre kurulan bölge idare mahkemelerinin tüm yurtta göreve başlayacakları tarihten sonra verilen kararlar hakkında uygulanır. Bu tarihten önce verilmiş kararlar hakkında, kararın verildiği tarihte yürürlükte bulunan kanun yollarına ilişkin hükümler uygulanır." kuralı uyarınca, bu maddeye göre kararın düzeltilmesi yolundaki istemin incelemesine geçildi. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 54. maddesinin 1. fıkrasının (c) bendine göre kararın düzeltilmesi istemi yerinde görüldüğünden Dairemizin 14/02/2024 tarih ve E:2020/2921, K:2024/929 sayılı kararı kaldırılarak işin esası incelendi: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY :Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, Türktepe Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1/5000 ölçekli I. Etap Nazım İmar Planının Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarihli, ... sayılı kararı ile kabul edildiği, sonrasında Türktepe Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1/1000 ölçekli I. Etap Uygulama İmar Planının ise Şahinbey Belediye Meclisinin... tarihli ... sayılı kararı ile kabul edildiği, bu planın Gaziantep Büyükşehir Belediye Meclisinin... tarihli, ... sayılı kararı ile onaylandığı, Şahinbey Belediyesince... tarihli, ... sayılı yazıda ... tarih ve ... sayılı kararı ile öneri uygulama imar planının kabul edildiği, sözkonusu plan içerisinde üç adet tescilli yapı bulunduğu belirtilerek Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulundan plan değişikliği hakkında görüş bildirilmesinin istenildiği, bunun üzerine anılan Kurul tarafından ... tarihli, ... sayılı karar ile "Gaziantep ili, Şahinbey ilçesi, Kentsel Sit Alanı ve Koruma Amaçlı İmar Planı sınırları dışında kalan 9A envanter numaralı İmam Gazali Hamamı ... ve ... envanter numaralı tescilli taşınmaz kültür varlıklarını kapsayan Türktepe Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı 1. Etap 1/1000 ölçekli öneri uygulama imar planında 9A envanter numaralı 1. Grup Tescilli Taşınmaz Kültür Varlığı İmam Gazali Hamamının ön plana çıkartılması ve ... envanter numaralı 2. Grup Tescilli Taşınmaz Kültür Varlığının üzerinden geçen trafik yolunun anılan taşınmazın önüne alınmasına ilişkin düzenlemelerin uygun olduğuna, söz konusu alanın, kentsel sit alanı dışında bulunması nedeniyle değerlendirilmek üzere Kurulumuza sunulan plan değişikliği önerisinin ilgili Belediyesince değerlendirilmesine..." şeklinde karar verilmesi üzerine anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanununun işlem tarihinde yürürlükte olan haliyle 5. maddesinde, nazım imar planı, varsa bölge ve çevre düzeni planlarına uygun olarak hali hazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, başlıca bölge tiplerini, bölgelerin gelecekteki nüfus yoğunluklarını, gerektiğinde yapı yoğunluğunu, çeşitli yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklükleri ile ilkelerini, ulaşım sistemlerini ve problemlerinin çözümü gibi hususları gösteren ve uygulama imar planının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen detaylı bir raporla açıklanan ve raporu ile beraber bir bütün olan plan olarak tanımlanmıştır. 3194 sayılı Yasanın 6.maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından bölge planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulamaya esas olan uygulama imar planları ve bu planın hazırlanmasındaki temel hedefleri, ilkeleri ve arazi kullanım kararlarını belirleyen nazım imar planları olarak sınıflandırılmıştır. Anılan Yasanın 8.maddesinde ise, planların tanımlanmasına yer verilerek planlar bölge planı, çevre düzeni planı, nazım imar planı ve uygulama imar planı olarak kademelendirilmiş ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir. 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanununun "Amaç" başlıklı 1. maddesinde; "Bu Kanunun amacı; korunması gerekli taşınır ve taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ile ilgili tanımları belirlemek, yapılacak işlem ve faaliyetleri düzenlemek, bu konuda gerekli ilke ve uygulama kararlarını alacak teşkilatın kuruluş ve görevlerini tespit etmektir." hükmü; aynı Kanunun “Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları" başlıklı 6.maddesinde ise, "Korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları şunlardır: a) Korunması gerekli tabiat varlıkları ile 19 uncu yüzyıl sonuna kadar yapılmış taşınmazlar, b) Belirlenen tarihten sonra yapılmış olup önem ve özellikleri bakımından Kültür ve Turizm Bakanlığınca korunmalarında gerek görülen taşınmazlar, c) Sit alanı içinde bulunan taşınmaz kültür varlıkları, d) Milli tarihimizdeki önlemleri sebebiyle zaman kavramı ve tescil söz konusu olmaksızın Milli Mücadele ve Türkiye Cumhuriyetinin kuruluşunda büyük tarihi olaylara sahne olmuş binalar ve tespit edilecek alanlar ile Mustafa Kemal ATATÜRK tarafından kullanılmış evler. Ancak, Koruma Kurullarınca mimari, tarihi, estetik, arkeolojik ve diğer önem ve özellikleri bakımından korunması gerekli bulunmadığı karar altına alınan taşınmazlar, korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı sayılmazlar. " hükmü yer almaktadır. Aynı Kanunun 9. maddesinde: "Koruma Yüksek Kurulunun ilke kararları çerçevesinde koruma bölge kurullarınca alınan kararlara aykırı olarak, korunması gerekli taşınmaz kültür ve tabiat varlıkları ve koruma alanları ile sit alanlarında inşai ve fiziki müdahelede bulunulamaz, bunlar yeniden kullanıma açılamaz veya kullanımları değiştirilemez. Esaslı onarım, inşaat, tesisat, sondaj, kısmen veya tamamen yıkma, yakma, kazı veya benzeri işler inşai ve fiziki müdahale sayılır." hükmüne; 61. maddesinde de: "Kamu kurum ve kuruluşları ve belediyeler ile gerçek ve tüzel kişiler, Koruma Yüksek Kurulu ve koruma bölge kurullarının kararlarına uymak zorundadır." hükmüne yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Uyuşmazlık konusu olayda, Şahinbey Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile Türktepe Kentsel Dönüşüm ve Gelişim Proje Alanı I. Etap Uygulama İmar Planının kabul edildiği, Şahinbey Belediyesi'nce ... tarih ve ... sayılı yazıda bunun öneri uygulama imar planı olduğu belirtilerek bu plan sınırları içerisinde kalan üç adet tescilli taşınmaz kültür varlığı bakımından planın değerlendirilmesinin talep edildiği, bunun üzerine Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca söz konusu tescilli yapılar yönünden planın uygun olduğu yolunda dava konusu kararın alındığı anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık konusu planlama alanında çakışan alan bulunmadığı, anılan alanda plan yapma yetkisinin ilgili belediyeye ait olduğu planlama alanı içerisinde kalan üç adet tescilli taşınmaz kültür varlığı için Gaziantep Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunca uygun görüş verildiği bu durumun mevzuata uygun olduğu bu nedenle davanın reddi gerektiği sonucuna varılmıştır. Bu itibarla dava konusu işlemin iptali hakkında verilen İdare Mahkemesi kararında isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davalının temyiz isteminin kabulüne, 2. Dava konusu işlemin yukarıda özetlenen gerekçeyle iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesince verilen... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının 2577 sayılı Kanunun 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 23/12/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.