Danıştay Kararı · E. 2024/469 · K. 2024/3215

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/469 E.  ,  2024/3215 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/469 Karar No:2024/3215 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... İnşaat Nakliye Mühendislik Doğalgaz Petrol Jeotermal Sahaları Servis Hizmetleri Taahhüt Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Valiliği ( ...Başkanlığı) VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Hatay Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca 04/05/2023 tarihinde gerçekleştirilen "27. Bölgede Bulunan Ağır Hasarlı Olarak Belirlenen Yapıların Hurda Karşılığı Yıkılması ve Enkazının İdarece Belirlenen Enkaz Döküm Sahalarına Taşınması İşi" ihalesi üzerinde bırakılan davacının sözleşmeye davet yazısına süresinde icabet etmeyerek sözleşme imzalamadığından bahisle ihalenin iptal edilmesine ve geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin Hatay Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ...tarih ve ... sayılı işleminin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; dava konusu ihalenin davacı şirket üzerine bırakıldığı, davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı şirketin 5 gün içerisinde sözleşme imzalamaya davet edildiği, akabinde davacı şirketin sözleşmeye davet yazısına süresinde icabet etmeyerek sözleşme imzalamadığından bahisle dava konusu işlem ile ihalenin iptal edilmesine ve geçici teminatın irat kaydedilmesine karar verildiği, dava konusu ... tarih ve ... sayılı işleminin, 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 32. maddesi uyarınca iadeli taahhütlü olarak davacı şirketin bilinen adresine tebligata çıkarıldığı, tebligat evrakının işyerinin kapalı olması sebebiyle Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca mahalle muhtarına teslim edildiği, muhatabın kapısına haber kağıdı yapıştırılarak ve en yakın komşusuna haber verilerek dava konusu işlemin usulüne uygun şekilde 20/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği; bu durumda, dava konusu işlemin tebliğ edildiği 20/07/2023 tarihini izleyen günden itibaren başlayan dava açma süresinin, 18/09/2023 tarihinde sona erdiği, bakılan davanın ise bu süre geçtikten sonra 19/09/2023 tarihinde açıldığı anlaşıldığından, süresinde açılmayan işbu davanın esasının süre aşımı nedeniyle incelenme olanağı bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, davanın süre aşımı nedeniyle reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI: Davacı tarafından, sözleşmeye davet yazısının davacıya tebliğ edilmediği, dava konusu işleme ilişkin tebligatın usulsüz olduğu, tebligat mazbatasında tebliğ yapılan kişinin (muhtarın) imzasının bulunmadığı, tebligat mazbatasında tebligatın içeriğinin anlaşılmasına yardımcı olacak hiçbir kaydın bulunmadığı, teminat yatırılması için verilmesi gereken 10 günlük sürenin 5 güne düşürüldüğü ancak bunun sebebinin belirtilmediği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'ÜN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: USUL YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY : Hatay Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığınca 04/05/2023 tarihinde gerçekleştirilen "27. Bölgede Bulunan Ağır Hasarlı Olarak Belirlenen Yapıların Hurda Karşılığı Yıkılması ve Enkazının idarece Belirlenen Enkaz Döküm Sahalarına Taşınması İşi" ihalesinin davacı şirket üzerine bırakıldığı, bu doğrultuda Hatay Valiliği Yatırım İzleme ve Koordinasyon Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı şirketin 5 gün içerisinde sözleşme imzalamaya davet edildiği, akabinde davacı şirketin sözleşmeye davet yazısına süresinde icabet etmeyerek sözleşme imzalamadığından bahisle Hatay Valiliğinin ... tarih ve ... sayılı işlemi ile ihalenin iptal edilmesine ve geçici teminatın irat kaydedilmesine karar verildiği, anılan işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: Anayasa'nın 40. maddesinin ikinci fıkrası hükmü ile bireylerin yargı ya da idari makamlar önünde haklarını arayabilmelerine kolaylık ve olanak sağlanması amaçlanmış; idareye, işlemlerinde, ilgililerin kaç gün içinde, hangi mercilere başvurabileceklerini bildirme yükümlülüğü getirilmiştir. Anayasa'nın 125. maddesinde de, idari işlemlere karşı açılacak davalarda sürenin "yazılı bildirim" tarihinden başlayacağı belirtilmiştir. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesi ile devamı maddelerde “genel dava açma süreleri” düzenlenmiş, anılan Kanun'un 7. maddesinde, özel süre gösterilmeyen hallerde idare mahkemelerinde idari işlemlere karşı dava açma süresinin "altmış gün" olduğu ve bu sürenin yazılı bildirim tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı kurala bağlanmıştır. Buna karşılık, 2577 sayılı Kanun'a 28/06/2014 tarihinde yürürlüğe giren 6545 sayılı Kanun'un 18. maddesiyle eklenen 20/A maddesiyle, bir kısım işlemlere karşı açılan davalarda, genel yargılama usulünden farklı olarak, gerek dava gerekse temyiz aşamasında uygulanacak "ivedi yargılama usulü" getirilmiş; ayrıca, ivedi yargılama usulünde dava açma süresinin "otuz gün" olduğu ve bu Kanun'un 11. maddesi hükümlerinin uygulanmayacağı öngörülmüştür. Anılan maddede, ihaleden yasaklama kararları hariç ihale işlemlerinden doğan uyuşmazlıklar ivedi yargılama usulünün uygulanacağı işlemler arasında sayılmıştır. 2575 sayılı Danıştay Kanunu'nun 39. maddesinde, "İçtihatları Birleştirme Kurulu, dava dairelerinin veya idari ve vergi dava daireleri kurullarının kendi kararları veya ayrı ayrı verdikleri kararlar arasında aykırılık veya uyuşmazlık görüldüğü veyahut birleştirilmiş içtihatların değiştirilmesi gerekli görüldüğü takdirde, Danıştay Başkanının havalesi üzerine, Başsavcının düşüncesi alındıktan sonra işi inceler ve lüzumlu görürse, içtihadın birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkında karar verir."; 40. maddesinde, "1. Kurulun, içtihatların birleştirilmesi veya değiştirilmesi hakkındaki kararları, gönderildikleri tarihten itibaren bir ay içerisinde Resmi Gazete'de yayımlanır. Bu kararlara, Danıştay daire ve kurulları ile idari mahkemeler ve idare uymak zorundadır." kuralına yer verilmiştir. 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 10. maddesinde, tebligatın, tebliğ yapılacak şahsa bilinen en son adresinde yapılacağı belirtilmiş; 21. maddesinin 1. fıkrasında, ''kendisine tebligat yapılacak kimse veya Kanunda sayılan kişilerden hiçbiri gösterilen adreste bulunmaz veya tebellüğden imtina ederse, tebliğ memuru tebliğ olunacak evrakı, o yerin muhtar veya ihtiyar heyeti azasından birine veyahut zabıta amir veya memurlarına imza mukabilinde teslim edeceği ve tesellüm edenin adresini ihtiva eden ihbarnameyi gösterilen adresteki binanın kapısına yapıştırmakla beraber, adreste bulunmama hâlinde tebliğ olunacak şahsa keyfiyetin haber verilmesini de mümkün oldukça en yakın komşularından birine, varsa yönetici veya kapıcıya da bildirilir. İhbarnamenin kapıya yapıştırıldığı tarih, tebliğ tarihi sayılır.'' kuralı yer almış, 32. maddesinde ise, tebliğ usulüne aykırı yapılmış olsa bile, muhatabı tebliğe muttali olmuş ise tebliğin muteber sayılacağı, muhatabın beyan ettiği tarihin, tebliğ tarihi addolunacağı kurala bağlanmıştır. Tebligat Kanununun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in "Muhatabın adreste bulunmaması, ölmesi veya adresinden sürekli olarak ayrılması halinde yapılacak işlem" başlıklı 30. maddesinin 1. fıkrasında, “Adres kayıt sistemindeki yerleşim yeri adresine meşruhat verilerek çıkarılan tebligatlar hariç olmak üzere, muhatap veya muhatap adına tebliğ yapılabilecek olanlardan hiçbiri gösterilen adreste sürekli olarak bulunmazsa, tebliğ memurunun, adreste bulunmama sebebini bilmesi muhtemel komşu, yönetici, kapıcı, muhtar, ihtiyar heyeti veya meclisi üyeleri, kolluk amir ve memurlarından araştırarak beyanlarını tebliğ mazbatasına yazıp imzalatması, imzadan çekinmeleri halinde bu durumu yazarak imzalaması gerekir.” kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Danıştay İçtihatları Birleştirme Kurulu'nun 15/03/2022 tarih ve E:2021/2, K:2022/1 sayılı kararı ile "Yazılı olarak bildirilen özel veya genel dava açma süresine tabi idari işlemlerde dava açma süresinin belirtilmediği hallerde genel dava açma süresinin uygulanması gerektiği" doğrultusunda içtihatlar birleştirilmiştir. Dosyanın incelenmesinden, davalı idarece 04/05/2023 tarihinde gerçekleştirilen "27. Bölgede Bulunan Ağır Hasarlı Olarak Belirlenen Yapıların Hurda Karşılığı Yıkılması ve Enkazının idarece Belirlenen Enkaz Döküm Sahalarına Taşınması İşi" ihalesinin davacı şirket üzerinde bırakıldığı, bu doğrultuda davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı işlemiyle davacı şirketin 5 gün içerisinde sözleşme imzalamaya davet edildiği, akabinde davacı şirketin sözleşmeye davet yazısına süresinde icabet etmeyerek sözleşme imzalamadığından bahisle davalı idarenin ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemi ile ihalenin iptal edilmesine ve geçici teminatın irat kaydedilmesine karar verildiği, bunun üzerine 19/09/2023 tarihinde bakılan davanın açıldığı, ancak ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ... sayılı ara kararı ile davacı şirketin sözleşmeye davet edilmesine ilişkin ...tarih ve ... sayılı yazının davalı idare tarafından tebliğ edilip edilmediğinin sorulduğu, söz konusu ara kararına cevaben davalı idare tarafından Mahkemelerine gönderilen yazıda deprem nedeniyle olağanüstü bir dönem yaşanması nedeniyle bu süre zarfında tebligat sisteminin çalışmadığı ve sözleşmeye davete ilişkin komisyon kararının davacıya telefon aracılığıyla sözlü olarak bildirildiği, her ne kadar ... tarih ve ... sayılı dava konusu işlemin, 2886 sayılı Kanun'un 32. maddesi uyarınca iadeli taahhütlü olarak davacı şirketin bilinen adresine tebligata çıkarıldığı, tebligat evrakının işyerinin kapalı olması sebebiyle Tebligat Kanunu'nun 21. maddesi uyarınca mahalle muhtarına teslim edildiği, muhatabın kapısına haber kağıdı yapıştırılarak ve en yakın komşusuna haber verilerek dava konusu işlemin usulüne uygun şekilde 20/07/2023 tarihinde tebliğ edildiği ileri sürülmüş ise de, davacı şirket tarafından dava konusu işlemin usulüne uygun şekilde tebliğ edilmediği iddiasında bulunulduğundan uyuşmazlığın çözümlenebilmesi için gerekli görüldüğünden, Dairemizin ... tarih ve E: ...sayılı ara kararı ile dosyaya sunulan tebligat mazbatası üzerinde belirtilen Diyarbakır ili Kayapınar ilçesi ... Mahallesi Muhtarlığından dava konusu işlemin davacı şirkete 7201 sayılı Tebligat Kanunu'nun 21. maddesinin 1. fıkrası uyarınca tebliğ edilip edilmediği, tebliğ edilmişse tebliğ olunacak evrakın davacının başvurusunda belirttiği adres mahallindeki mahalle muhtarı, ihtiyar azası veya kolluk görevlilerine imza karşılığında bırakılıp bırakılmadığı sorulmuş olup, Diyarbakır ili Kayapınar ilçesi ... Mahallesi Muhtarlığı tarafından ara kararına verilen ...tarih ve ... sayılı cevapta, söz konusu tebligata ilişkin kayıtlarında herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmadığının belirtildiği anlaşılmaktadır. İdare Mahkemesince, dava konusu işlemin davacıya 7201 sayılı Kanun'un 21. maddesi doğrultusunda tebliğ edildiğinden bahisle davanın süre aşımı yönünden reddine karar verilmiş ise de; 7201 sayılı Kanun'un anılan düzenlemelerindeki usul izlenerek, keyfiyetin komşulardan biri veya kapıcıya haber verildiğine ilişkin şerh düşülerek mahalle muhtarına imza karşılığında tebliğ edildiğinin belirtilmesi gerekmekte iken, bu yol izlenilmeksizin yapılan tebligatın yukarıda anılan Kanun hükümlerine aykırı olduğu anlaşıldığından, davacıya 7201 sayılı Kanun'da belirtilen usule uygun olarak tebligat yapılmaması nedeniyle, davacı tarafından öğrenme tarihi olarak beyan edilen 23/07/2023 tarihini müteakip yasal süresi içerisinde 19/09/2023 tarihinde açılan davanın süresinde olduğunun kabulü gerekirken davalı idarece usulüne uygun yapılmayan tebligat mazbatasına göre 20/07/2023 tarihinde muhatabına yapıldığı iddia edilen tebligat geçerli kabul edilmek suretiyle davanın süre aşımı nedeniyle reddi yönündeki temyize konu İdare Mahkemesi kararında usul hükümlerine uygunluk bulunmamaktadır. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E: ..., K: ... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 4. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 10/09/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.