Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/4828 · K. 2024/7704

Danıştay 6. Daire Başkanlığı         2024/4828 E.  ,  2024/7704 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ALTINCI DAİRE Esas No : 2024/4828 Karar No : 2024/7704 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Kooperatifi 2- ... 3- ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı-... VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin... tarih ve E:..., K:...sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Balıkesir ili, Erdek ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... sayılı parselin maliki olan davacılar tarafından, anılan taşınmazı da kapsayan alana ilişkin olarak 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına dair Erdek Belediye Encümeninin ...tarih ve ... sayılı kararı ile parselasyon işleminin bildirilmesine dair... tarih ve ...sayılı işlem ve anılan işlemin düzeltilmesi talebiyle yapılan itirazın reddine ilişkin... tarih ve... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen ... tarih ve E:..., K:... kararda; dava konusu Erdek Belediye Encümeninin ... tarih ... sayılı kararının, parselasyon planı değişikliği niteliğinde bir işlem olduğu, anılan işlemin kesinleşmesi (diğer ifadeyle, hukuki sonuç doğurabilmesi) için 5216 sayılı Kanun'un 7/b maddesi uyarınca Balıkesir Büyükşehir Belediye Encümenince onaylaması gerektiği, ancak olayda Erdek Belediyesi Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin Balıkesir Büyükşehir Belediye Encümenince onaylanmasının Erdek Belediye Başkanlığının ... tarih ve... sayılı yazısı ile talep edilmesine rağmen, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığınca anılan yazıya verilen...tarih ve ...sayılı cevabi yazıda, "Söz konusu 18. madde uygulamasının Müdürlüğümüzce yapılan incelemelerde, bir ay askı sürecinin yapıldığı ve itirazların olduğu, itirazların değerlendirilerek uygun görülen itirazlar için düzenlemelerin yapıldığı ve akabinde 2. askı sürecinin olduğu tespit edilmiş olup, uygulamanın itiraz ve askı süreçleri tamamlandıktan sonra Büyükşehir Belediyesine onaya gönderilmesi gerekmektedir.” denilerek dosyanın Erdek Belediye Başkanlığına iade edildiği, dava konusu parselasyon işleminin henüz Balıkesir Büyükşehir Belediye Encümenince onaylanmadığı, bu kapsamda, dava tarihi itibariyle ortada idari davaya konu olacak kesin ve yürütülebilir bir işlem bulunmadığından, davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı; diğer taraftan, yeni parselasyon işleminin imar planı kararının bildirilmesine dair... tarih ve ...sayılı işlemin kesin ve yürütülebilir icrai bir işlem olmadığı ve anılan parselasyon işleminin düzeltilmesi talebiyle yapılan 02.05.2023 tarihli itirazın ise ...tarih ve ... sayılı yazı ile değerlendirmeye alınacağı ve askı sürecinden takip edilmesi gerektiğini belirten bir bildirim olduğu, itirazın reddedilmesi olarak değerlendirilemeyeceği göz önüne alındığında, iptali istenilen işlemlerin idari davaya konu olacak kesin ve yürütülebilir bir işlem olmadığı, söz konusu işlemler yönünden de davanın esasının incelenmesine olanak bulunmadığı sonuç ve kanaatine varıldığı gerekçesiyle davanın incelenmeksizin reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesince; istinaf başvurusuna konu ...İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve istinaf dilekçelerinde ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanununun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Temyize konu kararın usul ve hukuka aykırı olduğu iddiasıyla bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ: Temyiz isteminin kabulü ile Bölge İdare Mahkemesi kararının bozulması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Altıncı Dairesince, Tetkik Hakiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Dosyanın incelenmesinden, Balıkesir ili, Erdek ilçesi, ... (...) Mahallesi, ... Mevkii, ... ada, ... sayılı parseli kapsayan alanda 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylandığı, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin de Erdek Belediye Meclisinin... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilerek Balıkesir Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile onaylanarak 04/12/2018-04/01/2019 tarihleri arasında ilan edildiği, dava konusu parseli kapsayan alanda Erdek Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararıyla 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 18. maddesi uyarınca parselasyon yapılmasına karar verildiği, anılan parselasyon işleminin parsel maliklerinin MERNİS adreslerine tebligat yapılmak suretiyle 1 ay süreyle 03/04/2023-03/05/2023 tarihleri arasında askıya çıkarılarak ilan edildiği, davacı kooperatif tarafından 02.05.2023 tarihli dilekçe ile parselasyon işleminde değişiklik yapılması talebiyle parselasyon işlemine itiraz edildiği, Erdek Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı cevabi yazısıyla anılan itirazın daha sonra değerlendirileceğinin bildirildiği, askı süresinde yapılan itirazlar neticesinde gerekli düzeltmelerin yapılarak parselasyon işleminin son halini aldığı, Erdek Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile parselasyon işleminin bildirilmesine dair ... tarih ve ...sayılı işlem ve anılan işlemin düzeltilmesi istemiyle yapılan itirazın reddine dair ... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istemiyle, 31.07.2023 tarihinde, bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. İLGİLİ MEVZUAT: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 7. maddesinin 4. fıkrasında; ilanı gereken düzenleyici işlemlerde dava süresinin, ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı; ancak bu işlemlerin uygulanması üzerine ilgililerin, düzenleyici işlem veya uygulanan işlem yahut her ikisi aleyhine birden dava açabileceği hüküm altına alınmıştır. 3194 sayılı İmar Kanununun 19.maddesinde, "İmar planlarına göre parselasyon planları yapılıp, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni, dışında ise il idare kurulunun onayından sonra yürürlüğe girer. Bu planlar bir ay müddetle ilgili idarede asılır. Ayrıca mutat vasıtalarla duyurulur. Bu sürenin sonunda kesinleşir. Tashih edilecek planlar hakkında da bu hüküm uygulanır. Kesinleşen parselasyon planları tescil edilmek üzere tapu dairesine gönderilir. Bu daireler ilgililerin muvafakatı aranmaksızın, sicilleri planlara göre re'sen tanzim ve tesis ederler." hükmüne yer verilmiştir. 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanununun 7/b maddesinde, çevre düzeni planına uygun olmak kaydıyla, büyükşehir belediye sınırları içinde 1/5.000 ile 1/25.000 arasındaki her ölçekte nazım imar planını yapmak, yaptırmak ve onaylayarak uygulamak; büyükşehir içindeki belediyelerin nazım plana uygun olarak hazırlayacakları uygulama imar planlarını, bu planlarda yapılacak değişiklikleri, parselasyon planlarını ve imar ıslah planlarını aynen veya değiştirerek onaylamak ve uygulanmasını denetlemek; nazım imar planının yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bir yıl içinde uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmayan ilçe belediyelerinin uygulama imar planlarını ve parselasyon planlarını yapmak veya yaptırmak büyükşehir belediyelerinin görev alanı içerisinde sayılmıştır. Arsa ve Arazi Düzenlemeleri Hakkında Yönetmelik'in "Parselasyon planlarının onayı" başlıklı 25. maddesinde; "İdare ya da taşınmaz sahipleri tarafından yetkilendirilen harita mühendisi tarafından hazırlanan ve imzalanan dokümanları içeren parselasyon planları, onamaya yetkili idareye sunulur. Parselasyon planlarının idarece uygun bulunması durumunda, idarenin görevlendirdiği onaya yetkili harita mühendisleri tarafından imzalanır. DOPO hesabı ve tescile esas dağıtım cetveli onay yapacak idarenin birim amiri tarafından ayrıca onaylanır ve idarenin yetkili amiri tarafından imzalanarak onamaya yetkili karar organına sevk edilir. Parselasyon planları, parselasyon planına ait belgelerle beraber; büyükşehirlerde, Büyükşehir Belediyesi Kanunu kapsamında parselasyon planlarının büyükşehir belediyesince yapılması halinde büyükşehir belediyesi encümeni kararı ile; parselasyon planlarının ilçe belediyesince yapılması halinde, ilçe belediye encümeni kararı ve büyükşehir belediyesi encümeni kararı ile; diğer belediyelerde, belediye ve mücavir alan içinde belediye encümeni kararı; dışında ise il idare kurulu kararı veya parselasyon planlarını onaylamaya yetkili idarenin onayından sonra yürürlüğe girer. Parselasyon planları bir ay müddetle onaylayan idaresine göre belediyede ya da valilikte askıya çıkarılır ve eş zamanlı olarak internet sitesinde yayımlanır. Ayrıca belediye duyurusu, gazete ve benzerimutat vasıtalarla da duyurulabilir. Üçüncü fıkrada belirtilen sürenin sonunda itiraz olmaması durumunda parselasyon planları kesinleşir. İtiraz olması durumunda ise itirazlar ilgili idare tarafından değerlendirilir. İtirazların uygun bulunmaması durumunda, gerekçelerin belirtildiği ilgili idare kararıyla parselasyon planları kesinleşir. İtirazların uygun bulunması durumunda, gerekli düzenlemeler yapıldıktan sonra tekrar hazırlanan parselasyon planı, ilgili idare tarafından onaylanarak askı ve kesinleşme süreci yeniden başlatılır. Parselasyon planında, herhangi bir sebeple değişiklik olması durumunda, bu süreçler tekrarlanır... İlgili idare onayı/kararı ve askı işlemlerinden sonra kesinleşen parselasyon planı, tapu ve kadastro mevzuatına göre; ilgili kadastro müdürlüğünce kontroledilerek onaylanır ve tapu müdürlüklerince tescil edilir." düzenlemesi yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Yargısal içtihatlarda, imar planları, ilanı gereken genel düzenleyici işlem olarak kabul edilmektedir. İmar planlarına dayalı olarak tesis edilen; parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi, yapı ruhsatı iptali ve yıkım gibi işlemlerin ise uygulama imar planlarının uygulanmasına yönelik işlemler olduğunda duraksama bulunmamaktadır. Bu çerçevede, uygulama imar planları doğrultusunda tesis edilen parselasyon, yapı ruhsatı verilmesi gibi uygulama işlemleri üzerine, altmış günlük dava açma süresi içerisinde uygulama işlemine karşı veya uygulama işlemiyle birlikte ya da ayrıca dayanak imar planına karşı dava açılması da mümkündür. Öte yandan, Büyükşehir olan bir alanda parselasyon yapılabilmesi için ilçe belediye encümenince parselasyon sınırının belirlenmesi, parselasyona konu olacak parsellerin kararda tek tek sayılması, bu karardan sonra alanda parselasyon yapılması ya da yaptırılmasından sonra ilçe belediyesince parselasyon planının 1 aylık süreyle askıya çıkarılması, ilan askı süresi içinde yapılan itirazların değerlendirilip bir karar verildikten sonra onay için büyükşehir belediye encümenine gönderilmesi, büyükşehir belediye encümenince onaylandıktan sonra 1 aylık süreyle yeniden ilan edilerek kesinleştirilmesi gerekmektedir. Bakılan uyuşmazlıkta, dava konusu taşınmazı kapsayan alanda Erdek Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararıyla kabul edilen parselasyon işleminin; ... tarih ve ... sayılı Erdek Belediye Başkanlığı yazısı ile onaylanmak ve gereği yapılmak üzere Balıkesir Belediye Başkanlığına gönderildiği, Balıkesir Büyükşehir Belediye Başkanlığının ... tarih ve ... sayılı yazısı ile de "söz konusu 18. Madde uygulamasının Müdürlüğümüzce yapılan incelemelerde, 1 ay askı sürecinin yapıldığı ve itirazların olduğu, itirazların değerlendirilerek uygun görülen itirazlar için düzenlemelerin yapıldığı ve akabinde 2. askı sürecinin olduğu tespit edilmiş olup, uygulamanın itiraz ve askı süreçleri tamamlandıktan sonra Büyükşehir Belediyesine onaya gönderilmesi gerekmektedir." denilmek suretiyle Erdek Belediye Başkanlığına iade edildiği, bunun üzerine Erdek Belediye Encümeninin... tarih ve ... sayılı kararı ile dava konusu parselasyon işleminin 24.07.2023-25.08.2023 tarihleri arasında 1 ay süreyle askıya çıkarılmasına ve taşınmaz maliklerine tebliğ edilmesine karar verildiği, Erdek Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile askı süresi içerisinde yapılan tüm itirazların reddedilerek çalışmanın itirazlar neticesinde herhangi bir değişiklik işlemi içermemesi nedeniyle dosyanın onaylanmak üzere 5216 sayılı Kanun'un 7/b maddesine istinaden Balıkesir Büyükşehir Belediyesine iletilmesine, onaylanması halinde 3194 sayılı İmar Kanunu'nun 19. maddesi hükümlerine göre Tapu ve Kadastro idarelerine gönderilmesine karar verildiği; Balıkesir Büyükşehir Belediye Encümeninin ... tarih ve ... sayılı kararı ile de parselasyon işleminin onaylanmasına ve tescil için Tapu Sicil Müdürlüğüne gönderilmesine karar verildiği, anılan kararın ise askıya çıkarılarak ilan edilmediği, parselasyon işlemine ilişkin sürecin mevzuata uygun olarak tamamlanmadığı anlaşılmaktadır. Buna göre, yukarıda verilen mevzuat hükümleri gereğince... tarih ve ... sayılı ilçe belediye encümeni kararı ile kabul edilen parselasyon işleminin onaylanmak üzere büyükşehir belediyesine gönderilmesinden sonra büyükşehir belediye encümenince 5216 sayılı Yasanın 7/b maddesi uyarınca parselasyon işleminin aynen veya değiştirilerek onaylanması, ilçe belediyesine gönderilmesi, ilçe belediyesince de askı ve ilan işlemlerinin gerçekleştirilmesi gerekmektedir. Henüz büyükşehir belediye encümeni kararıyla onaylanmayan bir parselasyon işleminin iptali istemiyle açılan bir davada, dava devam ederken parselasyon işleminin, büyükşehir belediye encümenince onaylanması durumunda kesin ve yürütülebilir bir işlem haline geldiğinin kabulü gerekir. Uyuşmazlık özelinde ise parselasyon işlemi büyükşehir belediye encümenince onaylanıp onaylanmadığı yönünde bir bilgi bulunmasa dahi uyuşmazlık konusu parselasyon işleminin, belediye encümenince taşınmaz maliklerine tebliğ edildiği, askıya çıkarılarak ilan edildiği, askı süresi içerisinde yapılan itirazların reddedildiği gözetildiğinde doğurduğu hukuki ve fiili sonuçlar itibariyle dava konusu parselasyon işleminin yürürlüğe girdiği hususunda tereddüt bulunmadığından işlemin kesin ve yürütülebilir bir nitelikte taşır haline geldiği açıktır. Bu durumda, işin esasa girilerek bir karar verilmesi gerekirken davanın incelenmeksizin reddine ilişkin mahkeme kararına karşı yapılan istinaf başvurusunun reddine dair temyize konu Bölge İdare Mahkemesi İdari Dava Dairesi kararında isabet bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. 2577 sayılı Kanunun 49. maddesine uygun bulunan davacıların temyiz istemleriinin kabulüne, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle incelenmeksizin reddine ilişkin Mahkeme kararına yönelik olarak yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki temyize konu ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin...tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. Yeniden bir karar verilmek üzere dosyanın Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesine, 16/12/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.