Danıştay Kararı · E. 2024/617 · K. 2024/264

Danıştay 10. Daire Başkanlığı         2024/617 E.  ,  2024/264 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONUNCU DAİRE Esas No : 2024/617 Karar No : 2024/264 DAVACI : ... VEKİLİ : Av. ... DAVALI : ... Bakanlığı / ANKARA DAVANIN_ÖZETİ:15/09/2023 tarih 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin öncelikle tümünün, bu talebin kabul edilmemesi halinde 4. maddesinin 1. fıkrasının (a), (m), (ü) ve (v) bentlerinin, 5. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi ile 2., 3., 6., 7., 8. ve 12. fıkralarının, 12. maddesinin, 13. maddesinin 2. fıkrasının iptali ve yürütülmesinin durdurulması ile Tarım Kanunu'nun 13. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek bu madde yönünden Anayasa Mahkemesine başvurulması istenilmektedir. DANIŞTAY TETKİK HAKİMİ:... DÜŞÜNCESİ :2577 sayılı Kanunun 3. maddesine uygun bulunmayan dava dilekçesinin reddi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onuncu Dairesince, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 14. maddesi uyarınca hazırlanan Tetkik Hakiminin raporu ve sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra davacının yürütmenin durdurulması istemi hakkında bir karar verilmeksizin dava dilekçesi öncelikle 2577 sayılı Kanun'un 14. maddesi, 3. fıkrası, (g) bendi uyarınca anılan Kanun'un 3. maddesine uygun olup olmadığı yönünden incelenerek gereği görüşüldü: 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 3. maddesinde, idari davaların, Danıştay, idare mahkemesi ve vergi mahkemesi başkanlıklarına hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle açılacağı; dilekçelerde, tarafların ve varsa vekillerinin veya temsilcilerinin ad ve soyadları veya unvanları ve adreslerinin, davanın konusu ve sebepleri ile dayandığı delillerin, davaya konu olan idari işlemin yazılı bildirim tarihinin gösterileceği, ayrıca dava konusu kararın ve belgelerin asılları veya örneklerinin dava dilekçesine ekleneceği, dilekçeler ile bunlara ekli evrakın örneklerinin karşı taraf sayısından bir fazla olacağı hükmü yer almış; 14. maddesinde, dilekçelerin 3. ve 5. maddelere uygun olup olmadıkları hususu ilk inceleme konuları arasında sayılmış; 15. maddesinde de, dilekçelerin, 3. ve 5. maddelere uygun olmaması halinde otuz gün içinde uygun şekilde yeniden düzenlenmek veya noksanlıkları tamamlanmak üzere reddine karar verileceği kuralı getirilmiştir. İptal davalarında iptali istenilen işlem ya da işlemlerin sayı, tarih, tebliğ tarihi belirtilmek ve menfaat bağı kurulmak suretiyle işlemin tamamının mı, yoksa belli kısımlarının mı iptalinin istenildiğinin hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi gerekmektedir. Birçok maddeden oluşan bir düzenleyici işlemin tümünün, yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık sebebiyle iptalinin istenebilmesi mümkün ise de, yargı yerince, dava konusu düzenlemeyi yapan idarenin yetkili bulunması ve işlemde şekil yönünden hukuka aykırılık görülmemesi halinde, tek tek maddelerin incelenmesine geçileceğinden, davacı tarafından incelenecek her maddeye veya düzenlemeye yönelik olarak menfaat ilgisinin ve hukuka aykırılık sebeplerinin gösterilmiş olması gerekmektedir. Bu nedenle bir düzenleyici işlemin tümüne yönelik yetki veya şekil yönünden hukuka aykırılık iddialarıyla birlikte düzenlemenin bir kısmının veya tamamının aynı anda dava konusu edilmesi halinde, yukarıda da açıklandığı üzere, dilekçede istemin açık, tereddüt yaratmayacak şekilde belirtilmiş olması, her bir madde veya kısım ile menfaat ilgisi kurulması ve hukuka aykırılık sebeplerinin ortaya konulması gerekmektedir. Başka bir ifadeyle, her durumda iptali istenilen maddelerin tereddüte yer bırakmayacak şekilde açıkça belirtilmesi ve maddelerin davacının menfaatini nasıl etkilediği konusu ortaya konulmalıdır. İdarenin düzenleme yetkisini kullanırken düzenlemenin kapsaması gereken belirli, konu, kişi veya grupları kapsama almaması hususu eksik düzenleme olarak nitelendirilmektedir. Birden fazla maddeyi ihtiva eden düzenleyici işlemler aleyhine eksik düzenleme yapıldığı iddiasıyla açılacak olan iptal davalarında, iddia edilen eksik düzenlemenin düzenleyici işlemin hangi maddesine ya da kısmına yönelik olduğunun hukuka aykırılık sebepleriyle birlikte açıkça gösterilmesi ve bu madde ya da kısıma yönelik iptal istemine de yer verilmesi gerekmektedir. Zira, eksik düzenleme içerdiği iddiasıyla düzenleyici işlemin ilgili maddesi/kısmı belirtilmeden ve bu madde/kısma yönelik iptal isteminde de bulunulmadan düzenleyici işlemin bütününe yönelik iptal isteminde bulunulması, düzenleyici işlemin hangi maddesinin/kısmının eksik düzenleme nedeniyle iptalinin istenildiği hususunda tereddüte yol açacacak ve taleple bağlılık ilkesinin uygulanmasını imkansız hale getirecektir. Dava dosyasının incelenmesinden; dava dilekçesinin "konu" ile "sonuç" kısımlarında,15/09/2023 tarih 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin öncelikle tümünün, bu talebin kabul edilmemesi halinde 4. maddesinin 1. fıkrasının (a), (m), (ü) ve (v) bentlerinin, 5. maddesinin 1. fıkrasının 2. cümlesi ile 2., 3., 6., 7., 8. ve 12. fıkralarının, 12. maddesinin, 13. maddesinin 2. fıkrasının iptali ve yürütülmesinin durdurulması ile Tarım Kanunu'nun 13. maddesinin Anayasa'ya aykırı olduğu ileri sürülerek bu madde yönünden Anayasa Mahkemesine başvurulması istemine yer verildiği; bu haliyle dilekçenin konu ile sonuç kısımlarının uyumlu olduğu, bununla birlikte dilekçe içeriğinde, dava konusu Yönetmeliğin eksik ve çelişkili düzenlemeler içerdiğinden bahisle tamamına yönelik hukuka aykırılık iddialarına yer verilerek Yönetmeliğin tamamının iptal edilmesi gerektiğinin belirtildiği, iptal istemine yer verilmeksizin Yönetmeliğin 2. maddesinin, 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin, 8. maddesinin 4. fıkrasının, 10. maddesinin 5. fıkrasının eksik düzenleme içerdiği iddiasına yer verildiği, benzer şekilde Yönetmeliğin 14. maddesinin 1. fıkrasının da eksik düzenlendiği belirtilerek Yönetmeliğin tümümün iptal edilmesinin gerektiği iddiasına yer verildiği anlaşılmaktadır. Bu haliyle, dava dilekçesinin içeriğinin, "konu" ile "sonuç" kısımlarıyla uyumsuz olduğu, Yönetmeliğin 2. maddesinin, 6. maddesinin 1. fıkrasının (ç) bendinin, 8. maddesinin 4. fıkrasının, 10. maddesinin 5. fıkrasının, 14. maddesinin 1. fıkrasının iptalinin istenilip istenilmediğinin anlaşılamadığı, yukarıda yer verilen açıklamalar çerçevesinde Yönetmeliğin bütününün yetki ve şekil unsurları bakımından hukuka aykırı olduğu iddiasıyla iptalinin istenebilecek olmasına rağmen, yetki ve şekil unsurları bakımından hukuka aykırılık iddiasına yer verilmeksizin eksik düzenleme iddiasıyla Yönetmeliğin bütününün iptalinin istenildiği, dolayısıyla dava dilekçesinin 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun düzenlenmediği sonucuna varılmaktadır. Bu durumda, 15/09/2023 tarih 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin yetki veya şekil yönünden tamamının iptalinin istenilebileceği açık olmakla birlikte, bu istemin hukuki sebebi ile beraber belirtilmesi, ayrıca söz konusu Yönetmelikte yer verilen düzenlemelerin de iptali isteniyorsa işlemin diğer unsurları (sebep, konu, maksat) yönünden hangi kısımların dava konusu edildiğinin açıkça gösterilmesi, eksik düzenleme yapıldığı iddiasıyla iptali istenilen maddelerin/kısımların da açıkça belirtilmesi ve bunlara yönelik iptal talebine yer verilmesi, iptali istenilen düzenlemelerin hukuka aykırılık sebepleri ve bu düzenlemelerin davacının menfaatini ne şekilde etkilediğinin iptali istenen her bir kısım yönünden ayrı ayrı açıklanması, istemin dava dilekçesinin konu, içerik ve sonuç kısımlarında uyumlu bir şekilde belirtilmesi suretiyle 2577 sayılı Kanun'un 3. maddesine uygun olarak yenilenen, Danıştay Başkanlığına hitaben yazılmış açık ve anlaşılabilir bir dilekçeyle dava açılması gerekmektedir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1) 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 15. maddesi, 1. fıkrası, (d) bendi uyarınca, bu kararın tebliğinden itibaren 30 (otuz) gün içinde, yukarıda belirtilen hususlar netleştirilmek suretiyle imzalı iki nüsha dilekçe ile dava açmakta serbest olmak üzere DAVA DİLEKÇESİNİN REDDİNE, 2) Aynı Kanun'un 15. maddesi, 5. fıkrasına göre dilekçenin reddi üzerine yeniden verilecek dilekçede de aynı yanlışlıkların yapılması halinde davanın reddedileceğinin davacıya duyurulmasına, 3) Davanın yenilenmesi hâlinde yeniden harç alınmamasına, davanın yenilenmemesi durumunda yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve kullanılmayan ...TL yürütmenin durdurulması harcı ile posta gideri avansından artan miktarın istemi halinde davacıya iadesine, 20/02/2024 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.