Danıştay Kararı · E. 2024/816 · K. 2024/2706

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/816 E.  ,  2024/2706 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/816 Karar No:2024/2706 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Bilgisayar İnşaat Temizlik Gıda Medikal Sağlık ve Dış Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Belediye Başkanlığı (E-Tebligat) VEKİLİ : Av..... İSTEMİN KONUSU : .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Mülkiyeti davalı Belediye'ye ait olan ve Gökçebağ Mahallesi, 101 ada, 1 parselde bulunan tarla vasıflı taşınmazın 21/11/2022 tarihinde 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu kapsamında gerçekleştirilen satış ihalesi üzerinde kalan davacı şirketin, ihale ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmediğinden bahisle, ödemiş olduğu teminatın irat kaydedilmesi üzerine davacı şirketin ödediği kesin teminattan geçici teminatın düşülmesi suretiyle kalan 22.144,92-TL'nin geri ödenmesi istemiyle yapılan başvurusunun reddine ilişkin... tarih ve ... sayılı işlemin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: .... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; mülkiyeti davalı idareye ait olan ... Mahallesi, ... ada ... parselde bulunan tarla vasıflı taşınmazın, 2886 sayılı Kanun kapsamında 21/11/2022 tarihinde yapılan ihalesinin davacı şirketin uhdesinde kaldığı ancak sözleşme yapılmadan ihaleye konu taşınmazın satın alınmasındaki ticari gereklerin ortadan kalktığından bahisle davacı şirket tarafından taşınmazın alımından vazgeçildiği, mevcut kesin teminattan geçici teminat bedelinin düşülerek kalan tutarın iadesi istemiyle yapılan başvurunun "ihale ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmediğinden bahisle ödemiş olduğu teminat bedelinin irat kaydedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi" dolayısıyla reddine ilişkin ... tarih ve E-... sayılı işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı; 2886 sayılı Kanun hükümleri uyarınca mücbir sebepler dışında davacının taahhüdünü yerine getirmediği açık olduğundan, davalı idare tarafından ihalenin iptal edilerek kesin teminatın irad olarak kaydedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, ayrıca her ne kadar, davacı şirket tarafından dava konusu işlem tesis edilmeden önce kendilerine ihtar çekilmesi gerektiği ileri sürülmekte ise de; 2886 sayılı Kanun'un 62. maddesinde yer alan düzenlemeye göre, taahhüdünü şartname ve sözleşme hükümlerine uygun olarak yerine getirmeyen yüklenicilere en az on gün süreli ihtarnamenin çekilmesi gerekirken dava konusu olayda davacı ile davalı idare arasında sözleşme imzalanmadan davacının ihaleye konu taşınmazın alımından vazgeçtiği görüldüğünden, taahhüdünden vazgeçen davacıya ihtar çekilmesine gerek olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacı tarafından, ihale şartnamesinde alıcıdan kesin teminat alınacağına dair hüküm bulunmadığı gibi kesin teminatın irat kaydedilmesi hakkında da hiçbir hüküm bulunmadığı, davalı idarece tesis edilen işlemin açıkça şartnameye aykırı olduğu, şartname uyarınca yalnızca geçici teminatın irat kaydedilebileceği, kesin teminat tutarı olan 35.433,00-TL'nin tamamının irat kaydedilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından süresinde savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'İN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin kabulü gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Mülkiyeti davalı idareye ait olan Gökçebağ Mahallesi, 101 ada, 1 parselde bulunan tarla vasıflı taşınmazın 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 45, 46 ve 47. maddeleri uyarınca açık teklif usulüyle satışına karar verilmiş, anılan taşınmazın satışına ilişkin 21/11/2022 tarihinde yapılan ihale davacı şirketin uhdesinde kalmıştır. Davacı şirket tarafından ihaleye katılmak için ihale şartnamesi uyarınca 13.288,08-TL geçici teminat yatırılmış, ihalenin davacı şirketin uhdesinde kalması sonrasında davalı idarece ... tarih ve E-... sayılı yazı ile, %6 kesin teminat tutarı olan 35.433,00-TL'nin Belediye hesaplarına yatırılarak ihale ile ilgili işlemlerin yürütülmesi için müracaatta bulunulması hususu davacıya tebliğ edilmiştir. Sonrasında davacı şirket tarafından 28/11/2022 tarihinde kesin teminat tutarı olan 35.433,00-TL davalı idare hesabına yatırılmıştır. İhale öncesinde davacı şirketi tarafından yatırılan 13.288,08-TL tutarındaki geçici teminat ise davalı idare tarafından 26/12/2022 tarihinde davacı şirketin hesabına iade edilmiştir. Davacı şirket tarafından ihale konusu taşınmazın satın alınmasındaki ticari gereklerin ortadan kalktığından bahisle taşınmazın alınmasından vazgeçilmiş, 35.433,00-TL kesin teminat tutarından geçici teminat bedeli olan 13.288,08-TL'nin düşülmesi suretiyle kalan 22.144,92-TL'nin kendilerine ödenmesi istemiyle davalı idareye başvurulmuş, davalı idarece 26/01/2023 tarih ve E-9455 sayılı işlem ile davacı şirketin ihale ile ilgili yükümlülükleri yerine getirmediğinden bahisle ödemiş olduğu teminat bedelinin irat kaydedildiği ve ihalenin iptal edildiği bildirilmek suretiyle davacının başvurusunun reddine karar verilmiştir. Bunun üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun ''Kapsam'' başlıklı 1. maddesinde, ''(...) belediyelerin alım, satım, hizmet, yapım, kira, trampa, mülkiyetin gayri ayni hak tesisi ve taşıma işleri bu Kanun'da yazılı hükümlere göre yürütülür. (...)"; "Şartnameler" başlıklı 7. maddesinde, "İhale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa ekleri idarelerce hazırlanır. (...)" kuralları yer almıştır. Dava konusu taşınmaz satış ihalesine ait Şartname'nin "Ödeme, Devir Şartları ve Süreleri" başlıklı 7. maddesinde, "İhale komisyonu tarafından alınan kararlar İta Amirince karar tarihinden itibaren 15 (on beş) iş günü içerisinde onaylanır veya iptal edilir. İta Amirince iptal edilen ihale hükümsüz sayılır. İta Amirince onaylanan ihale kararları onaylandığı günden itibaren en geç 7 (yedi) gün içerisinde alıcıya veya vekiline imza alınmak sureti ile bildirilir, ya da iadeli taahhütlü mektup ile tebligat adresine postalanır. Mektubun postaya verilişini takip eden 7 (yedi)'nci gün kararın alıcıya tebliğ tarihi sayılır. 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu'nun 31'nci ve 76'ncı maddelerine göre onaylanan ihale kararının tebliğinden itibaren, 30 (otuz) günlük süre içinde 1/2'si peşin geri kalan 1/2'si %2 vade farkı ilave edilerek 30 gün sonra olmak üzere 2 (iki) taksitte ödenecektir. Alıcı ihale ile ilgili KDV, vergi, resim, harç ve diğer giderleri ödemek, taşınmazın adına tescilini sağlamak zorundadır. Bunlara uyulmadığında protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale bozulur, geçici teminatları irat kaydedilir. Bu sebepten dolayı alıcı idareden hiçbir talepte bulunamaz."; "Sorumluluk" başlıklı 8. maddesinde ise, "Belediyenin ihaleye çıkarılan taşınmazın tapu kaydında gösterilen genişlikte teslimi dışında başka bir sorumluluğu yoktur. Alıcı satın aldığı taşınmaz bedelinin tahsilatına müteakip tapu devrini üzerine almakla yükümlüdür. İhale komisyonu tarafından alınan kararlar İta Amirince karar tarihinden itibaren 15 (on beş) iş günü içerisinde onaylandıktan sonra alıcı tarafından Madde 7'de belirtilen şartlar yerine getirilmediği takdirde ihale uhdesi üzerinde kalan alıcının geçici teminatı irat kaydedilir." kuralları yer almıştır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: Dosyanın incelenmesinden, dava konusu taşınmaz satışına ilişkin ihalenin davacı şirketin üzerinde kalması sonrasında davacının taşınmazın satın alınmasındaki ticari gereklerin ortadan kalktığından bahisle ihale konusu taşınmazı almaktan vazgeçtiği, yatırmış olduğu kesin teminat bedeli olan 35.433,00-TL'den geçici teminat bedeli olan 13.288,08-TL'nin düşülmesi suretiyle kalan 22.144,92-TL'nin kendilerine ödenmesi istemiyle davalı idareye başvurulduğu, ancak davalı idarece davacı şirketin ihale ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmediğinden bahisle davacı şirketin başvurusunun reddedildiği, anılan başvurunun reddine ilişkin işlemin iptali istemiyle bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır. 2886 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda gerçekleştirilen ihalelerde, ihale konusu işlerin her türlü özelliğini belirten şartname ve varsa eklerinin idarelerce hazırlanacağı aktarılan mevzuat kurallarında ifade edilmiş olup, ihale şartnamesinin ihaleye katılacak olan isteklilerin doğru şekilde bilgilendirilerek sunulacak tekliflerin buna göre hazırlanabilmesine olanak sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerektiği açıktır. İhale sürecinin temelini oluşturan ihale şartnamesi ile, ihale aşamasında ortaya çıkabilecek belirsizlikler en aza indirgenerek ihalenin güvenilirliğinin ve etkinliğinin sağlanabilmesi esastır. Uyuşmazlık konusu olayda, ihalenin onaylanması sonrasında alıcının ihale ile ilgili gerekli ödemeleri yaparak taşınmazın kendi adına tescilini sağlaması gerektiğinin İhale Şartnamesi'nin 7. maddesinde düzenlendiği ve Şartname'nin 8. maddesinde alıcının 7. maddede belirtilen şartları yerine getirmemesi halinde alıcı tarafından yatırılan geçici teminatın irat kaydedileceği kurala bağlanmasına rağmen, davacı tarafından taşınmazın satın alınmasından vazgeçildiği ve ihale ile ilgili yükümlülüklerin yerine getirilmediğinden bahisle davalı idarece davacı şirketin yatırmış olduğu 35.433,00-TL kesin teminatın tamamının irat kaydedildiği görülmektedir. İhale Şartnamesi'nde yer alan kurallar dikkate alındığında, alıcı tarafından yatırılan kesin teminatın irat kaydedilebileceği yönünde ihale şartnamesinde bir düzenleme bulunmadığı, davacının ihale ile ilgili yükümlülüklerini yerine getirmemesi dolayısıyla Şartname'nin 7. ve 8. maddeleri uyarınca yalnızca 13.288,08-TL tutarındaki geçici teminatının irat kaydedilebileceği açık olduğundan, davacı tarafından yatırılan 35.433,00-TL kesin teminat tutarından geçici teminat bedeli olan 13.288,08-TL'nin düşülmesi suretiyle kalan 22.144,92-TL'nin davacı şirkete iade edilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine ilişkin dava konusu 26/01/2023 tarih ve E-9455 sayılı işlemde hukuka uygunluk bulunmamaktadır. Bu itibarla, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin kabulüne; 2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca .... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının BOZULMASINA, 3. DAVA KONUSU İŞLEMİN İPTALİNE, 4. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ilk derece ve temyiz yargılama giderleri toplamı ...-TL ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca ...-TL vekâlet ücretinin davalı idareden alınarak davacıya verilmesine, 5. Posta giderleri avansından artan tutarın davacıya iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 11/06/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.