Danıştay Kararı · E. 2024/833 · K. 2024/3148

DANIŞTAY İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU         2024/833 E.  ,  2024/3148 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y İDARİ DAVA DAİRELERİ KURULU Esas No : 2024/833 Karar No : 2024/3148 TEMYİZ EDENLER : 1- (DAVALI): ... Büyükşehir Belediye Başkanlığı VEKİLİ : Av.... 2- (DAVALI YANINDA MÜDAHİL): ... VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVACI) : ... Odası VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemes... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Ankara ili, Yenimahalle ilçesi, ... Mahallesi, ... ada,... parsel sayılı taşınmaza yönelik olarak Ankara Büyükşehir Belediye Meclisinin ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği ile ... tarih ve ... sayılı kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; 46.774 metrekare büyüklüğündeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın, hissedarlardan üçünün toplam 13.522 metrekare büyüklüğündeki hissesinin ifrazı sonucu oluşan ... ada ... sayılı parselin ana taşınmazın spor ve özel spor alanı kullanımından ayrışarak sosyo kültürel tesis alanı ve sosyal tesis alanı kullanımına ayrılmasının bireysel faydaya yönelik bir planlama kararına işaret ettiği, bu durumun da planlama ilkelerine uygun olmayacağı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle dava konusu işlemlerin iptaline karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti : ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurusuna konu İdare Mahkemesi kararının hukuka ve usule uygun olduğu ve davalı idare ile davalı yanında müdahil tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği belirtilerek 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurularının reddine karar verilmiştir. Daire kararının özeti: Danıştay Altıncı Dairesinin 30/10/2023 tarih ve E:2022/5498, K:2023/7687 sayılı kararıyla; her ne kadar dava konusu parsel, değişiklikten önceki imar planında özel spor alanı kullanımına alınmış ise de, Mekansal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin Eki EK-2 tablo açıklamalarının 8. maddesinde spor alanlarının, başına özel ibaresi getirilebilecek kullanımlar arasında sayılmadığı, uyuşmazlığa konu parselin, dava konusu imar planı değişiklikleriyle özel spor alanından, özel sosyal tesis alanı kullanımına alındığı, her iki kullanımın da Mekânsal Planlar Yapım Yönetmeliği'nin 5. maddesinin 1. fıkrasının (i) bendi uyarınca sosyal altyapı alanları olduğu, dava konusu imar planı değişiklikleri parsel bazında yapılmış olsa da sosyal altyapı alanında bir değişiklik ve yoğunluk kararı getirmemesi nedeniyle 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Ek-8. maddesi kapsamında değerlendirilemeyeceği, kaldı ki Gençlik ve Spor Bakanlığının alanda spor alanı kullanımına ihtiyaç bulunmadığını belirterek imar planı değişikliğine olumlu görüş verdiği hususları birlikte değerlendirildiğinde dava konusu işlemlerde hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı gerekçesiyle ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararının bozulmasına karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi ısrar kararının özeti: ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı kararıyla; istinaf başvurularının reddi yolundaki ilk kararda ısrar edilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davalı idare tarafından; davacının dava açma ehliyetinin bulunmadığı, dava konusu parselin kullanımının konut ya da ticaret alanı olarak değiştirilmediği, özel sosyal tesis alanı olarak değiştirilmesiyle parselde, anaokulu, huzurevi ya da kreş gibi şehrin ve bölgenin ihtiyacı olan sosyal tesislerin yapılmasının önünün açıldığı, sosyal altyapı alanında herhangi bir azalma meydana gelmediği, Gençlik ve Spor Bakanlığının parsele ihtiyaç olmadığını bildirdiği, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. Davalı yanında müdahil tarafından; imar planının kesinleştiği tarihten itibaren 5 yıl içinde açılmayan davada süre aşımı bulunduğu, dava konusu parselin kullanımının konut ya da ticaret alanı olarak değiştirilmediği, özel sosyal tesis alanı olarak değiştirilmesiyle parselde, anaokulu, huzurevi ya da kreş gibi şehrin ve bölgenin ihtiyacı olan sosyal tesislerin yapılmasının planlandığı, parselin altyapı olarak kente hizmet etmeye devam edeceği, yapı ve nüfus yoğunluğunun artırılmadığı, temyize konu kararın bozulması gerektiği ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davacı tarafından, savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ... 'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz istemlerinin reddi ile ısrar kararının onanmasına karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulunca, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, üyeler... , ... ve... 'in davacı Oda'nın dava konusu işlemlerin iptalini istemede hukuki menfaatinin bulunmadığı, bu nedenle dava açma ehliyeti bulunmadığından, temyiz istemlerinin kabulü gerektiği yolundaki usule ilişkin oylarına karşılık, bakılan uyuşmazlıkta davacı Oda'nın dava açma ehliyetinin bulunduğuna oyçokluğu ile karar verilerek, gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY: Dava konusu ... ada, ... sayılı parselin geldisi olan,... , ... ve davalı yanında müdahil ... 'nın hissedarı olduğu 46774 m2 büyüklüğündeki ... ada, ... parsel sayılı taşınmaz,... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/5000 nazım imar planında ve ... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,05 spor alanı kullanımında kalmakta iken 2012 tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleriyle “özel spor alanı” kullanımına alınmıştır. ... ada, ... sayılı parselin hissedarlarından ... ve ... tarafından, 18/07/2013 tarihli taahhütname ile bu parselin hisseleri oranında ifrazının yapılarak kullanım kararının sosyal kültürel tesis alanına dönüştürülmesi halinde kamulaştırmasız el atma davası açmayacakları taahhüt edilerek, plan değişikliği yapılması istenilmiş, plan değişikliği talebi üzerine ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile ... ada, ... sayılı parselin doğusunda kalan, ... ve ... 'nın ... sayılı parseldeki toplam hisse miktarı olan 13.522 m2'lik kısmı özel sosyal kültürel tesis alanına alınmış, parselin batısının kullanım kararında ise değişiklik yapılmamıştır. (parselin batısı yine özel spor alanı kullanımında bırakılmıştır.) ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinden sonra 02/11/2015 tarihinde ... ada, ... sayılı parsel ifraz edilerek oluşturulan 3 adet parselden biri olan ve 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle ... sayılı parselin özel sosyal kültürel tesis alanına alınan kısmında oluşturulan dava konusu 13.522 m2 büyüklüğündeki ... ada, ... sayılı parsel ... ve ... adına tescil edilmiş, ardından... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen dava konusu 1/1000 uygulama imar planı değişikliği ile ... sayılı parselin ifrazı sonucu oluşan ... sayılı parsel E:0,60 Yençok:5 kat sosyal kültürel tesis alanına alınmıştır. 1/1000 ölçekli uygulama imar planı notlarında: “sosyal kültürel tesis alanında sosyal hizmet binaları, yurt, kreş, kurs, çocuk yuvası, yaşlılar bakım evi, halk eğitim merkezleri, kütüphane, sinema, tiyatro, konser salonları, hizmet binaları, idari ve yönetim tesisi kullanımları yer alabilir.” hükmü yer almıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 3194 sayılı İmar Kanunu'nun "Tanımlar" başlıklı 5. maddesinde; "Nazım İmar Planı; varsa bölge planlarının mekâna ilişkin genel ilkelerine ve varsa çevre düzeni planlarına uygun olarak halihazır haritalar üzerine, yine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak çizilen ve arazi parçalarının; genel kullanış biçimlerini, yerleşme alanlarının gelişme yön ve büyüklüklerini, nüfus yoğunlukları ve eşiklerini, ulaşım sistemlerini göstermek ve uygulama imar planlarının hazırlanmasına esas olmak üzere düzenlenen, plan hükümleri ve raporuyla beraber bütün olan plandır. Uygulama İmar Planı; tasdikli halihazır haritalar üzerine varsa kadastral durumu işlenmiş olarak nazım imar planı esaslarına göre çizilen ve çeşitli bölgelerin yapı adalarını, bunların yoğunluk ve düzenini, yolları ve uygulama için gerekli imar uygulama programlarına esas olacak uygulama etaplarını ve diğer bilgileri ayrıntıları ile gösteren plandır." hükmüne yer verilmiş, 6. maddesinde, planlar kapsadıkları alan ve amaçları açısından çevre düzeni planları ve imar planları olarak iki ana kategoriye ayrılmış, imar planları da uygulama imar planları ve nazım imar planları olarak sınıflandırılmış ve alt ölçekli planların üst ölçekli planlarda belirlenen planlama ana ilkelerine, stratejilerine ve kararlarına uyumlu olması zorunluluğu getirilmiştir. Anılan hüküm uyarınca, planlar arasındaki hiyerarşi kapsamında nazım imar planından sonra yapılacak olan uygulama imar planının nazım imar planına uygun yapılması gerekmektedir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden; Danıştay dava daireleri ile bölge idare mahkemelerinin temyize tabi kararlarının temyizen incelenerek bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan; "a) Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması, b) Hukuka aykırı karar verilmesi, c) Usul hükümlerinin uygulanmasında kararı etkileyebilecek nitelikte hata veya eksikliklerin bulunması" sebeplerinden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen ısrar kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmı usul ve hukuka uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen iddialar kararın anılan kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliği yönünden; Temyize konu ısrar kararının, uyuşmazlık konusu taşınmaza yönelik 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinin iptaline ilişkin kısmı Kurulumuzun bu kararı ile onandığından, bu plana dayanılarak yapılan dava konusu 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinde de hukuka uyarlık bulunmamaktadır. Bu itibarla, temyize konu ısrar kararının 1/1000 ölçekli uygulama imar planına ilişkin kısmında sonucu itibarıyla hukuki isabetsizlik görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davalı idarenin ve davalı yanında müdahilin temyiz istemlerinin reddine, 2. Dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğinin iptaline ilişkin ... İdare Mahkemesi kararına yönelik yapılan istinaf başvurusunun reddi yolundaki ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:... , K:... sayılı ısrar kararının, 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmının ONANMASINA, 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişikliğine ilişkin kısmının yukarıda belirtilen gerekçe ile ONANMASINA, 3. Bu onama kararının taraflara tebliğini ve bir örneğinin de ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesine gönderilmesini teminen dosyanın ... İdare Mahkemesine gönderilmesine, 04/12/2024 tarihinde kesin olarak, oyçokluğu ile karar verildi. KARŞI OY X- 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden; Dosyanın incelenmesinden, ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/5000 nazım imar planında ve... tarih ve ... sayılı belediye meclisi kararı ile onaylanan 1/1000 ölçekli uygulama imar planında E:0,05 spor alanı kullanımında kalan ve dava konusu ... ada, ... sayılı parselin geldisi olan ... ada, ... parsel sayılı taşınmazın 2012 tarihli 1/5000 ölçekli nazım ve 1/1000 ölçekli uygulama imar planı değişiklikleriyle “özel spor alanı” kullanımına alındığı, bu parselin hissedarları tarafından yapılan plan değişikliği talebi üzerine ... tarih ve ... sayılı büyükşehir belediye meclisi kararı ile kabul edilen 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği ile ... ada, ... sayılı parselin doğusundaki 13.522 m2'lik kısmın özel sosyal kültürel tesis alanına alındığı anlaşılmıştır. İdare Mahkemesince yerinde yaptırılan keşif ve bilirkişi incelemesi sonucu düzenlenen bilirkişi raporunda; uyuşmazlık konusu taşınmazın üst ölçekli 1/25.000 ölçekli Başkent Ankara Nazım İmar Planı'nda kentsel ve bölgesel parklar kullanımında kaldığı, 1/25.000 ölçekli nazım imar planı notlarında kentsel ve bölgesel parkların; "bölge ve kent parkları ve kentsel aktif yeşil alanlar, dinlenme, rekreasyon, spor fuar, eğlence ve kültürel faaliyetlerin yer alabileceği aktif yeşil alanlar" olarak tanımlandığı, dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğiyle parselin ayrıldığı sosyal kültürel tesis alanı kullanımının, üst ölçekli 1/25.000 ölçekli nazım imar planı ile uyumlu olduğu tespitine yer verilmiştir. Bu durumda, bilirkişi raporunda da belirtildiği üzere, dava konusu parsele ilişkin üst ölçekli 1/25.000 ölçekli nazım imar planına uygun kullanım kararı getiren dava konusu 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğinde hukuka aykırılık görülmemiştir. Bu itibarla 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden davanın reddine karar verilmesi gerekirken, anılan planın iptali yolundaki İdare Mahkemesi kararına karşı yapılan istinaf başvurularının reddi yolundaki temyize konu ısrar kararının bozulması gerekmektedir. Açıklanan nedenle, ... Bölge İdare Mahkemesi... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliğine ilişkin kısmının bozulması gerektiği oyuyla, kararın bu kısmına katılmıyoruz. KARŞI OY XX- 1/5000 ölçekli nazım imar planı değişikliği yönünden; ... Bölge İdare Mahkemesi ... İdari Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı ısrar kararının, Danıştay Altıncı Dairesinin 30/10/2023 tarih ve E:2022/5498, K:2023/7687 sayılı kararında yer alan gerekçe doğrultusunda bozulması gerektiği oyuyla, karara katılmıyoruz.