Danıştay Kararı · E. 2024/904 · K. 2024/2023

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2024/904 E.  ,  2024/2023 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2024/904 Karar No:2024/2023 TEMYİZ EDEN (DAVACILAR) : 1- ... Nakliyat Otomotiv Tekstil Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. 2- ... Madencilik Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Karayolları ... Bölge Müdürlüğü’nce ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "Karayolları ... Bölge Müdürlüğü 104 Şube (Giresun) ve 105 Şube (Trabzon) Şeflikleri Yollarında Rutin Yol Bakım, Yapım ve Onarım İle Kar ve Buz Mücadele İşlerinin Yapılması İşi" ihalesine ilişkin olarak davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunun birinci iddia bakımından süre yönünden reddine, ikinci iddia bakımından düzeltici işlem belirlenmesine dair 29/11/2023 tarih ve 2023/UY.I-1485 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmektedir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesi'nce verilen kararda; davacıların birinci iddiası bakımından yapılan incelemede, ihalenin ... tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirildiği, idare tarafından EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği, yapılan açıklamalar üzerine ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahiplerinin belirlendiği, bazı açıklamaların uygun bulunmayarak değerlendirme dışı bırakıldığı, 27/07/2023 tarihinde EKAP üzerinden bildirilen ikinci ihale komisyonu kararında, geçerli teklifte bulunan şirketler ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin sahibinin belirlendiği, akabinde bir şirket tarafından 26/07/2023 tarihinde yapılan itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kurul tarafından alınan 23/08/2023 tarih ve 2023/UY.I-1145 sayılı karar ile “...yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak gerçekleştirilmesi" şeklinde karar verildiği, karar doğrultusunda işlem tesis edilerek aşırı düşük teklif açıklamalarının istenildiği, 19/10/2023 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararında ihaleye katılan ortaklık ve bir şirket teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihale üzerinde bırakılan şirket ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin belirlendiği, davacıların iddiasının 19/10/2023 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan isteklilerin yeterlik değerlendirmesine ilişkin olduğu, anılan isteklilerin tekliflerinin 27/07/2023 tarihli komisyon kararında geçerli teklif olarak belirlendiği, Kurul’un kararının gereklerini yerine getirmek üzere geçerli teklif sahibi isteklilere yeniden aşırı düşük teklif sorgulama yazısının gönderildiği, sunulan açıklamalar neticesinde alınan 19/10/2023 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararında da geçerli tekliflerin belirlendiği, bu süreç içerisinde, söz konusu isteklilerin geçerli teklif olarak belirlendikleri 27/07/2023 tarihli ikinci komisyon kararından davacıların haberdar olduğu, bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye yapılmış herhangi bir başvurularının bulunmadığı, Kurul’un düzeltici işlem belirlemesi sonrasında idarece alınan 19/10/2023 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararında da iddia konusu isteklilerin tekliflerinin geçerli olarak belirlendiği ve 27/07/2023 tarihli ikinci komisyon kararında teklifi geçersiz olup da 19/10/2023 tarihli üçüncü ihale komisyonu kararıyla teklifi geçerli hale gelen herhangi bir isteklinin bulunmadığı, dolayısıyla Kurul kararından sonra alınan ihale komisyonu kararının davacıların iddiasına konu ettiği isteklilerin hukuki durumlarında değişiklik yaratmadığı, bu nedenle bahse konu isteklilerin yeterlik kriterlerini sağlamadıklarına yönelik olarak isteklilerin geçerli teklif olarak belirlendikleri 27/07/2023 tarihli ikinci komisyon kararından haberdar olan davacıların bu tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusuna konu edilmesi gereken hususların bu süre geçtikten sonra 30/10/2023 tarihinde idareye şikâyet başvurusuna konu edildiği anlaşıldığından, davacıların bu başvurunun süresi içerisinde yapılmadığı ve davacının iddiasının bu kısmına yönelik olarak süre yönünden reddine dair dava konusu Kurul kararda hukuka aykırılık bulunmadığı; Davacıların ikinci iddiası olan "aşırı düşük teklif açıklaması uygun bulunan istekliler tarafından sunulan açıklamaların mevzuata aykırılık teşkil ettiği" iddiası bakımından yapılan incelemede, dava konusu Kurul Kararı ile, "…Yapılan inceleme neticesinde, kamu ihale mevzuatı gereğince aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının %3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılması gerektiği ve herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için her halükarda açıklama istenilmesi gerektiği, ancak idare tarafından hazırlanan aşırı düşük teklif açıklaması talep yazısı ve eklerinde yukarıda belirtilen analiz girdisinin farklı iş kalemleri içerisinde hem açıklama istenilmeyecek olarak hem de açıklama istenilecek olarak belirtilmiş olmasının mevzuata aykırı olduğu, bu durumun isteklileri aşırı düşük teklif açıklamalarını hazırlama aşamasında tereddüde düşüreceği gibi inceleme ve değerlendirmenin de sağlıklı yapılmasına engel olacağı, bu itibarla teklifi sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi isteklilerden mevzuata uygun olarak yeniden aşırı düşük teklif açıklaması talep edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır." denilerek davacının talebi ile uyumlu düzeltici işlem yapılmasına karar verildiğinden, davacının bu iddiası bakımından da dava konusu işlemde hukuka aykırılık bulunmadığı, her ne kadar davacı tarafından, Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesine dair kararda, isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamalarındaki hatalara ilişkin yeniden açıklama verilecek olmasından dolayı inceleme yapılmadığı, ancak bu iddia yönünden yapılacak incelemenin ihalenin iptali sonucunu doğurabileceği, yani EKAP üzerinden indirilen ihale dokümanında yer alan idarenin analiz formatı ve istenilmeyen/istenilen analiz girdileri ile sınır değerin altında bulunan isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması yazısındaki istenilmeyen/istenilen analiz girdileri arasında fark bulunduğu, bu hususun tekliflerin esasını değiştirecek nitelikte olmasından dolayı Kurul kararının bu kısmına ilişkin olarak eksik inceleme yapıldığı ileri sürülmüş ve eksik inceleme nedeni ile Kurul kararının iptali gerektiği iddia edilmiş ise de, bu iddianın/hususun düzeltici işlem ve sonrasında değerlendirilebileceği anlaşıldığından, bu aşamada davacının bu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle dava konusu işlem hukuka uygun bulunarak davanın reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Davacılar tarafından, dava konusu Kurul kararında süre yönünden reddedilen iddianın ilk iki ihale komisyonu kararına karşı değil üçüncü ihale komisyon kararına yönelik olduğu, bu karardaki değerlendirmelere ilişkin yapılan başvurunun süresi içerisinde olduğu, geçerli tekliflerin sıralamasını da değiştiren yeni komisyon kararının yeni bir hukuki durum olarak değerlendirilmesi ve bu kararın tebliği üzerine süresi içinde yapılan başvuruların esasının değerlendirilmesi gerektiği, değişen ihale kararları sonrasında ilk kez birinci ve ikinci teklif sahibi olan isteklilerin teklif yeterlik kriterlerine yönelik itirazlarının incelenmesi gerektiği, ihale dokümanında verilmiş olan istenilen/istenilmeyen analiz girdilerinin bir kısmının ihaleden sonra sınır değerin altında bulunan isteklilere gönderilen analiz girdilerinde değişmesinin tekliflerin esasını değiştirecek nitelikte olduğu, ikinci iddia kapsamında bu yönde herhangi bir değerlendirme yapılmadan eksik incelemeye dayalı karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu ileri sürülmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Davalı idare tarafından, dava konusu işlemin hukuka uygun olduğu belirtilerek istemin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'NIN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan İdare Mahkemesi kararının onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesi'nce, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemi hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: HUKUKİ DEĞERLENDİRME : İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar usul ve hukuka uygun olup, dilekçede ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. Davacıların temyiz isteminin reddine, 2. Davanın yukarıda özetlenen gerekçeyle reddi yolundaki ... İdare Mahkemesi'nin ... tarih ve E:..., K:... sayılı temyize konu kararında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının ONANMASINA, 3. Temyiz giderlerinin istemde bulunan üzerinde bırakılmasına, 4. Posta giderleri avansından artan tutarın davacılara iadesine, 5. Kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının istemi hâlinde davacılara iadesine, 6. Dosyanın anılan Mahkeme'ye gönderilmesine, 7. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 06/05/2024 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.