Danıştay Dava Dairesi · E. 2024/943 · K. 2024/2220

Danıştay 7. Daire Başkanlığı         2024/943 E.  ,  2024/2220 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y YEDİNCİ DAİRE Esas No : 2024/943 Karar No : 2024/2220 TEMYİZ EDEN (DAVACI) : ... Sanayi Ticaret Anonim Şirketi VEKİLİ : Av. ... KARŞI TARAF (DAVALI) : ... Bakanlığı adına ... Gümrük Müdürlüğü VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Davacı adına tescilli ... tarih ve ... ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "taze muz" cinsi eşya için uluslararası anlaşmalarla en yüksek oran olarak belirlenen %145,80 oranının üzerinde vergi tahsil edildiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen gümrük vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istemiyle dava açılmıştır. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... Vergi Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararıyla; 2021/4107 sayılı İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar hükümlerine göre dava konusu eşya için %7 gümrük vergisi ve Kararın 6. maddesinde gümrük vergisi oranlarını gösterir tabloda “Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 $/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) düzenlemesine yer verildiği, 22/06/2021 tarih ve 3159 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren 4107 sayılı İthalat Rejimi Ek Kararı ile beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak toplu konut fonu uygulamasının kaldırılarak dava konusu eşyaya ilişkin gümrük vergisi oranının %145,80 oranına çıkarıldığı, 2818 sayılı İthalat Rejimi Ek Kararı'nda gümrük vergisinin yanı sıra beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak 626 $/ton toplu konut fonu uygulanacağının düzenlendiği, işbu dava konusu beyanname muhteviyatı eşyaya ilişkin olarak %7 oranında gümrük vergisi ve 626 $ toplu konut fonu uygulanması halinde ödenmesi gereken tutarın, 3350 sayılı İthalat Rejimi Ek Kararı uyarınca öngörülen %145,8 oranındaki gümrük vergisi tutarından daha fazla olduğu görüldüğünden davacıdan fazladan tahsil olunan bir tutar olmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka aykırılık görülmediği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. Bölge İdare Mahkemesi kararının özeti: İstinaf başvurusuna konu kararın hukuka ve usule uygun olduğu ve davacı tarafından ileri sürülen iddiaların söz konusu kararın kaldırılmasını sağlayacak nitelikte görülmediği gerekçesiyle 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 45. maddesinin 3. fıkrası uyarınca istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir. TEMYİZ EDENİN İDDİALARI : Her ne sebeple olursa olsun fazladan ve fuzulen tahsil edilen gümrük vergilerinin Gümrük Kanunu'nun 211. maddesi uyarınca iade edilmesi gerektiği, düzenleyici işlemin iptal edilmemiş olmasının bu düzenlemeye dayalı işlemin iptaline engel olamayacağı, düzenleyici işlemin iptali istemiyle açılan davanın sonuçlanmamasının işbu davaya etkili olmaması gerektiği, uluslararası anlaşma ile dava konusu taze muz için belirlenen en yüksek vergi oranın %145,80 olduğu, bu oran aşılarak fazladan ek mali yükümlülük tahsil edildiği, uluslararası anlaşma hükümlerinin kanun hükmünde olduğu ileri sürülmekte ve duruşma yapılması istenilmektedir. KARŞI TARAFIN SAVUNMASI : Savunma verilmemiştir. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'IN DÜŞÜNCESİ : Temyiz isteminin reddi ile usul ve yasaya uygun olan kararın onanması gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Yedinci Dairesince, duruşma yapılmasına gerek görülmeyerek, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE: MADDİ OLAY : Davacı adına tescilli ... tarih ve ... ve ... sayılı serbest dolaşıma giriş beyannamesi muhteviyatı "taze muz" cinsi eşya için uluslararası anlaşmalarla en yüksek oran olarak belirlenen %145,80 oranının üzerinde vergi tahsil edildiğinden bahisle fazladan ödenen gümrük vergisinin geri verilmesi istemiyle yapılan başvurunun reddine dair karara vaki itirazın zımnen reddine dair işlemin iptali ile fazladan ödenen gümrük vergisinin tahsil tarihinden itibaren hesaplanacak tecil faiziyle birlikte iadesi istenilmiştir. İLGİLİ MEVZUAT : Anayasa'nın Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması" başlıklı 13. maddesinde, temel hak ve özgürlüklerin Anayasanın ilgili maddelerinde belirtilen sebeplere bağlı olarak ve ancak kanunla sınırlandırılabileceği; "Mülkiyet Hakkı" başlıklı 35. maddesinin 2. fıkrasında, mülkiyet hakkının ancak kamu yararı amacıyla kanunla sınırlanabileceği; ''Vergi ödevi'' başlıklı 73. maddesinin 4. fıkrasında, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerin muaflık, istisnalar ve indirimleriyle oranlarına ilişkin hükümlerinde kanunun belirttiği yukarı ve aşağı sınırlar içinde değişiklik yapma yetkisinin Cumhurbaşkanına verilebileceği; "Piyasaların denetimi ve dış ticaretin düzenlenmesi" başlıklı 167. maddesinin 2. fıkrasında ise, dış ticaretin ülke ekonomisinin yararına olmak üzere düzenlenmesi amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler koymaya ve bunları kaldırmaya kanunla Cumhurbaşkanına yetki verilebileceği hükümleri bulunmaktadır. Türkiye ile Avrupa Birliği (AB) arasında imzalanan Gümrük Birliği kurulmasına dair 06/03/1995 tarih ve 1/95 sayılı Ortaklık Konseyi Kararı'nın 13, 17. ve 18. maddelerinde, Türkiye'nin topluluk üyesi olmayan ülkelere ortak gümrük tarifesi uygulayacağı, tarife değişikliği halinde ise, kendi gümrük tarifesinde gerektiğinde ayarlamalar yapabileceğine dair anılan 13. maddedeki hükümler saklı kalmak kaydıyla işlenmiş tarım ürünlerine ilişkin olarak Ek 1 de yer alan malların üçüncü ülkelerden ithalatında tarım payının uygulanabileceği kararlaştırılmıştır. 25/02/1995 tarih ve 22213 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 03/02/1995 tarih ve 1995/6525 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla onaylanan Dünya Ticaret Örgütü Kuruluş Anlaşmasının 1. maddesinde, Dünya Ticaret Örgütünün Anlaşmanın eklerinde yer alan anlaşmalarda ve bunlara bağlı hukuki metinlerle ilgili hususlarda üye ülkeler arasında ticari ilişkilerin idamesi için ortak kurumsal yapıyı oluşturduğu; 2. maddesinde, Ek 1, 2 ve 3'de yer alan anlaşmalar ve bunlara bağlı olan hukuki metinlerin (Çok Taraflı Ticaret Anlaşmaları) işbu Anlaşmanın mütemmim cüz'ünü teşkil ettiği ve tüm üyeleri bağladığı belirtilmiş olup, 27/08/1993 tarihli ve 21681 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması'nın VII. Maddesinin Uygulanmasına İlişkin Anlaşma'nın 1. maddesinde de, ithal eşyasının gümrük kıymetinin, eşyanın satış bedeli olduğu, eşyanın ithal ülkesine ihraç amacıyla yapılan satışı sırasında ortaya çıkan ve 8. maddeye göre gerekli düzeltmelerin yapıldığı, gerçekte ödenen veya ödenecek fiyat olduğu düzenlemesine yer verilmiştir. Türkiye ile Ekvator Ülkesi arasında imzalanan ve 6239 sayılı Kanun ile onaylanması uygun görülerek 16/01/2012 tarih ve 28175 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Ticaret İşbirliği Anlaşması'nın 7. maddesinde, taraflar arasındaki işbirliğinin uluslararası yükümlülükler çerçevesinde her ülkenin yürürlükteki kanunları, kuralları ve düzenlemelerine uygun olarak gerçekleştirileceği belirtilmektedir. 4458 sayılı Gümrük Kanunu'nun 24. maddesinin 1. bendi, ithal eşyasının gümrük kıymetinin eşyanın satış bedeli olduğu, eşyanın satış bedelinin ise, Türkiye'ye ihraç amacıyla yapılan satışta 27 ve 28. maddelere göre gerekli düzeltmelerin de yapıldığı, fiilen ödenen veya ödenecek fiyat olduğu hükmünü ihtiva etmektedir. 2976 sayılı Dış Ticaretin Düzenlenmesi Hakkında Kanun'un "Amaç ve Kapsam" başlıklı 1. maddesinde, dış ticaretin, ülke ekonomisinin yararına düzenlenmesini sağlamak amacıyla ithalat, ihracat ve diğer dış ticaret işlemleri üzerine vergi ve benzeri yükümlülükler dışında ek mali yükümlülükler konulması ve kaldırılması, bu yükümlülüklere ilişkin esasların tespit edilmesi ve oluşan fonların kullanılmasının anılan Kanun hükümlerine göre yürütüleceği, "Yetki" başlıklı 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının bu Kanun kapsamındaki konularda düzenlemeler yapmaya yetkili olduğu, "Ek mali yükümlülükler" başlıklı 3. maddesinde de, ithalat, ihracat veya dış ticaret işlemleri üzerine konulan ek mali yükümlülüklerin nevi, miktarı, tahsili, takibi, iadesi, gerektiğinde bütçeye irat kaydedilmesi, bir fonda toplanması ve fonun kullanım esaslarının Cumhurbaşkanı Kararında gösterileceği düzenlenmiştir. 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un 2. maddesinde, Cumhurbaşkanının, bu Kanun'un eki Gümrük Giriş Tarife Cetvelinde yer alan eşyaların gümrük vergisi had ve nispetlerini sıfıra kadar indirebileceği veya bu Cetveldeki had ve nispetlerin %50’sine kadar yükseltebileceği, ayrıca, Tarifedeki notlarda gerekli değişiklikleri yapmaya, bu değişikliklerin uygulanmasına ilişkin usul ve esasları belirlemeye de yetkili olduğu, Türkiye'nin taraf olduğu uluslararası anlaşma hükümlerinin saklı tutulduğu kuralı yer almaktadır. HUKUKİ DEĞERLENDİRME : Dava konusu edilen serbest dolaşıma giriş beyannamesi içeriği Ekvator'dan ithal edilen taze yeşil muz cinsi eşya için 474 sayılı Gümrük Giriş Tarife Cetveli Hakkında Kanun'un verdiği yetkiye uygun olarak gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük getirilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı, 22/06/2021 tarih ve 31519 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 21/06/2021 tarih ve 4107 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan ''İthalat Rejimi Kararında Değişiklik Yapılmasına İlişkin Karar''ın 6. maddesinde yer alan tablonun eki 8 no'lu dipnottaki ''Gümrük vergisi oranları ile birlikte 626 USD/ton ek mali yükümlülük (Gürcistan, Bosna-Hersek, Singapur ve Venezuela hariç) uygulanır.” ibaresinin, ''taze yeşil muz'' cinsi eşya yönünden iptali istemiyle açılan davanın Danıştay Yedinci Dairesinin 21/12/2023 tarih ve E:2021/3606, K:2023/4952 sayılı kararıyla reddedildiği, hukuka uygun olarak tahsil edilen ek mali yükümlülükte, yanlışlıkla alınan veya fuzulen tahsil edilen bir ithalat vergisinin söz konusu olmadığı, dolayısıyla davacı şirketin geri verme isteminin 4458 sayılı Kanunun 211. maddesinde öngörülen koşulları taşımadığı sonucuna varıldığından, davanın reddi yolundaki mahkeme kararına yönelik istinaf başvurusunun reddine dair kararda sonucu itibarıyla isabetsizlik bulunmamaktadır. KARAR SONUCU: Açıklanan nedenlerle; 1. ... Bölge İdare Mahkemesi ... Vergi Dava Dairesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararına yönelik TEMYİZ İSTEMİNİN REDDİNE, 2. ... TL maktu harç tutarının temyiz eden davacıdan alınmasına, 3. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 50. maddesi uyarınca, bu kararın taraflara tebliği ve bir örneğinin de Bölge İdare Mahkemesine gönderilmesini teminen dosyanın ilk derece Mahkemesine gönderilmesine, 30/04/2024 tarihinde kesin olarak oybirliğiyle karar verildi.