Danıştay Hizmetleri Dairesi · E. 2025/411 · K. 2025/1335

Danıştay 13. Daire Başkanlığı         2025/411 E.  ,  2025/1335 K. "İçtihat Metni" T.C. D A N I Ş T A Y ONÜÇÜNCÜ DAİRE Esas No:2025/411 Karar No:2025/1335 TEMYİZ EDENLER : 1. (DAVALI) ... Kurumu VEKİLİ : Av. ... 2. (DAVACI) ... Tur Turizm Organizasyon Hizmetleri Nakliyat İnşaat ve Ticaret Ltd. Şti. VEKİLİ : Av. ... İSTEMİN KONUSU : ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının temyizen incelenerek bozulması istenilmektedir. YARGILAMA SÜRECİ : Dava konusu istem: Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca ... tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen ... ihale kayıt numaralı "36 Ay Süreyle 134 Adet Binek ve Kamyon/Kamyonet Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" ihalesine ilişkin itirazen başvurusunun anılan ihalenin 1. kısmına yönelik iddialar bakımından ehliyet yönünden reddine, 2. kısmına yönelik iddia bakımından esastan reddine ilişkin 20/11/2024 tarih ve 2024/UH.II-1473 sayılı Kamu İhale Kurulu (Kurul) kararının iptali istenilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararının özeti: ... İdare Mahkemesince verilen kararda; 1) Dava konusu Kurul kararının, ihalenin 2. kısmına yönelik davacının 1 numaralı iddiasının reddine ilişkin kısmı bakımından; İhale komisyonu tarafından yeterlik değerlendirmesinin ihale dokümanında nitelikleri belirtilmiş olan yeterlik belgeleri üzerinden yapılacağı, ihale dokümanı içerisinde yeterlik belgesi olarak belirlenmemiş bir belge esas alınarak teklif değerlendirmesi yapılamayacağı, yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde belirtilmesinin zorunlu olduğu, İdari Şartname'nin 7.5.5. maddesine göre anılan Şartname'nin 7. maddesinde belirtilen belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınamayacağı, nitekim İdari Şartname'nin 7. maddesinde isteklilerden, teklifleri kapsamında teklif edilen araç listesinin kasko değer tablosuna uygun şekilde doldurularak yeterlik bilgileri tablosunda sunulmasının istenildiği ve anılan belgenin sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ihaleye konu araçların Teknik Şartname'nin 13. maddesinde belirtilen teknik özelliklerini kanıtlayıcı belge sunulmasına yönelik herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği gibi araçların teknik özelliklerine yönelik değerlendirmenin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yapılacağı, dolayısıyla davacı şirketin iddiasının aksine araçların teknik özelliklerinin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yeterlik kriteri olarak dikkate alınması zorunluluğu bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının davacı şirketin ihalenin 2. kısmına yönelik yaptığı söz konusu iddiaya ilişkin başvurusunun reddine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı; 2) Dava konusu Kurul kararının, ihalenin 1. kısmına yönelik davacının 2 ila 7 numaralı iddialarının ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmı bakımından; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 4. ve 54. maddesi uyarınca aday, istekli ve istekli olabileceklerin şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabileceğinin belirtildiği, ihaleye teklif verenlerin istekli kapsamında kabul edildiği, uyuşmazlık konusu ihalenin 2. kısmına teklif veren davacı şirketin de istekli olduğunun açık olduğu, bu çerçevede itirazen şikayet başvurusundaki iddialarının esasının incelenerek değerlendirilmesinin ve bir karar verilmesinin hukuken zorunlu olduğu, ihalenin yargı kararı veya başkaca bir nedenle yenilenmesi veya tekrarlanması hallerinde davacı şirket veya benzer durumda olanların teklif verebilme ihtimallerinin bulunduğu, bu çerçevede davacının iddialarının esastan incelenerek karara bağlanması gerektiği hususları dikkate alındığında, dava konusu Kurul kararının, davacının ihalenin 1. kısmına teklif sunmadığı ve istekli sıfatını haiz olmadığı gerekçesi ile bu kısma yönelik iddiaların ehliyetsizlik nedeniyle reddedilmesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Belirtilen gerekçelerle, dava konusu Kurul kararının ihalenin 2. kısmına ilişkin başvurunun esastan reddine ilişkin kısmı bakımından davanın reddine; dava konusu Kurul kararının ihalenin 1. kısmına ilişkin başvurunun ehliyet yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir. TEMYİZ EDENLERİN İDDİALARI : Davacı tarafından, davalı idarenin benzer ihalelerde itirazen şikeyet dilekçesinde ileri sürülen sebeplerle değerlendirme dışı bırakma yönünde kararlar verdiği, kasalı ve kasasız tip kamyonetin iki ayrı tipte araç olduğu, kasko değerlerinin ve kodlarının birbirinden farklı olduğu, kamyonetin kasalı olup olmamasının aracın bir teknik özelliği değil bir aracı diğer bir araçtan ayıran bir özelliği olduğu, Teknik Şartname'de idarece kiralanacak araç cinsinin çift kabin, kasalı kamyonet olarak belirlendiği; davalı idare tarafından, davacının ihalenin 1. kısmında istekli veya istekli olabilecek sıfatına sahip olmadığı halde Kurul kararının iptalini talep etmede ehliyeti ve menfaatinin bulunmadığı ileri sürülmektedir. TARAFLARIN SAVUNMALARI : Taraflarca, karşılıklı olarak temyiz istemlerinin reddi gerektiği savunulmuştur. DANIŞTAY TETKİK HÂKİMİ ...'UN DÜŞÜNCESİ : Davacının temyiz isteminin reddi ile temyize konu Mahkeme kararının davanın reddine ilişkin kısmının onanması; davalının temyiz isteminin kabulü ile temyize konu Mahkeme kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına ve bu yönden de davanın reddine karar verilmesi gerektiği düşünülmektedir. TÜRK MİLLETİ ADINA Karar veren Danıştay Onüçüncü Dairesince, Tetkik Hâkiminin açıklamaları dinlendikten ve dosyadaki belgeler incelendikten sonra, dosya tekemmül ettiğinden yürütmenin durdurulması istemleri hakkında ayrıca bir karar verilmeksizin gereği görüşüldü: İNCELEME VE GEREKÇE : ESAS YÖNÜNDEN: MADDİ OLAY: Trabzon Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığınca 27/09/2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen "36 Ay Süreyle 134 Adet Binek ve Kamyon/Kamyonet Araç Kiralama Hizmet Alım İşi" ihalesine yönelik davacı tarafından 14/10/2024 tarihinde yapılan şikayet başvurusunun anılan idarenin 17/10/2024 tarihli kararıyla reddi üzerine davalı idareye 25/10/2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikayet başvurusunda bulunulmuştur. Kurul tarafından, ihalenin 2. kısmına yönelik davacının 1 numaralı iddiasının esastan, ihalenin 1. kısmına yönelik davacının 2 ila 7 numaralı iddialarının ehliyet yönünden reddedilmesi üzerine bakılan dava açılmıştır. İLGİLİ MEVZUAT: 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, istekli, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidi; istekli olabilecek, ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim olarak tanımlanmış; "İhalelere yönelik başvurular" başlıklı 54. maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri, şikayet ve itirazen şikayet başvurularının, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yolları olduğu kurala bağlanmıştır. İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru ehliyeti" başlıklı 5. maddesinde, "İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden; a)İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar, b)Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar, c)İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler hakkında başvuruda bulunabilir." kuralına yer verilmiştir. HUKUKİ DEĞERLENDİRME: 1. Temyize konu Mahkeme kararının, davanın reddine ilişkin kısmı incelendiğinde; İdare ve vergi mahkemelerinin nihai kararlarının temyizen bozulması, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen kararın bu kısmı usul ve hukuka uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen temyiz nedenleri kararın bu kısmının bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. 2. Temyize konu Mahkeme kararının, dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmı incelendiğinde; Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihalenin 2 kısımdan oluştuğu, davacının ihalenin sadece 2. kısmına yönelik teklif verdiği, bununla birlikte ihalenin 1. kısmına yönelik iddialarla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu anlaşılmaktadır. Davacının ihalenin teklif vermediği bir kısmına yönelik olarak istekli sıfatı bulunmadığı gibi hukuka aykırı işlem ve eylemlerin gerçekleştiğini belirttiği ihalenin 1. kısmına yönelik hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu ileri sürdüğü iddiaları incelendiğinde, "idarece sınır değer tespiti yapılmadığı, sınır değer altında kalan isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmediği, 1. kısma teklif veren bütün isteklilerin EKAP'a kayıtlı olan ortakları ve ortaklık oranları ile tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimdeki görevlileri, vekil ve temsilcilerine ilişkin bilgilerin eksik ve hatalı olduğu, söz konusu bilgilerin güncel durumu yansıtmadığı, anonim şirket statüsündeki isteklilerin ticaret sicilinde usulüne uygun herhangi bir kaydının bulunmadığı, anılan isteklilerin Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği'nin 7. maddesinde yer alan şekilde ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının EKAP'a yüklü olmadığı, ihalenin 1. kısmına teklif veren bütün istekliler tarafından iş deneyiminin tevsikine ilişkin olarak beyan edilen belgelerin benzer iş tanımına uygun olmadığı, bilanço ve ciro bilgilerine ilişkin olarak esas alınan yıl bilgisinin eksik ve hatalı beyan edildiği, ihalede istenilen bilanço ve iş hacmine ilişkin şartların sağlanmadığı, sunulan geçici teminat tutarlarının istenen asgari tutarı karşılamadığı, İdari Şartname'nin 7.5.4. maddesine göre teklif edilen araçlara ilişkin özellikler listesinin yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilirken ihale dokümanındaki teknik özellikleri karşılayacak şekilde beyan edilmediği" gibi teklif veren bütün isteklilerin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik, somut ve olaya özgü bilgilerle hukuka aykırılığı ortaya koyamayan soyut iddialar olduğu anlaşılmaktadır. Bu durumda, dava konusu Kurul kararının, davacının ihalenin 1. kısmına teklif sunmadığı ve istekli sıfatını haiz olmadığı gerekçesi ile bu kısma yönelik soyut iddialarla yapılan başvurunun ehliyet yönünden reddedilmesine ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır. Bu itibarla, İdare Mahkemesi kararının dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmında hukuki isabet görülmemiştir. KARAR SONUCU : Açıklanan nedenlerle; 1. Davacının temyiz isteminin reddine, 2. ... İdare Mahkemesinin ... tarih ve E:..., K:... sayılı kararının davanın reddine ilişkin kısmında, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesinde sayılan bozma nedenlerinden hiçbirisi bulunmadığından anılan Mahkeme kararının bu kısmının ve davalı idare lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının ONANMASINA, 3. Davalının temyiz isteminin kabulüne; 4. Temyize konu Mahkeme kararının dava konusu Kurul kararının kısmen iptaline ilişkin kısmı ile davacı lehine vekalet ücretine hükmedilmesine ilişkin kısmının 2577 sayılı Kanun'un 49. maddesi uyarınca BOZULMASINA, 5. Bu kısımlar yönünden de DAVANIN REDDİNE, 6. Ayrıntısı aşağıda gösterilen ve davacı tarafından yapılan toplam ...-TL ilk derece ve temyiz yargılama giderinin davacı üzerinde bırakılmasına, 7. Davalı idarece temyiz aşamasında yapılan ...-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalı idareye verilmesine, 8. İstemleri halinde; temyiz aşamasında yatırılan ve kullanılmayan ...-TL yürütmeyi durdurma harcının davacıya, ...-TL yürütmeyi durdurma harcının ise davalı idareye iadesine, 9. Posta giderleri avansından artan tutarın taraflara iadesine, 10. Dosyanın anılan Mahkemeye gönderilmesine, 11. 2577 sayılı Kanun'un 20/A maddesinin ikinci fıkrasının (i) bendi uyarınca kesin olarak (karar düzeltme yolu kapalı olmak üzere), 24/03/2025 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.