Yargıtay 19. Hukuk Dairesi · E. 2003/2654 · K. 2004/2603

19. Hukuk Dairesi 2003/2654 E., 2004/2603 K. 19. Hukuk Dairesi 2003/2654 E., 2004/2603 K. - MENFİ TESPİT DAVASI - TAHKİM- 4686 S. MİLLETLERARASI TAHKİM KANUNU [ Madde 4 ] - 1086 S. HUKUK USULÜ MUHAKEMELERİ KANUNU(MÜLGA) [ Madde 516 ] "İçtihat Metni" Taraflar arasındaki menfi tesbit davasının yapılan yargılaması sonunda ilamda yazılı nedenlerden dolayı mahkemenin görevsizliğine yönelik olarak verilen hükmün süresi içinde davacı ve davalı I... Bankası vekillerince temyiz edilmesi üzerine dosya incelendi, gereği konuşulup düşünüldü: Davacı vekili, müvekkili ile davalı M.... Enerji AŞ. arasında alım-satım sözleşmesi imzalandığını, diğer davalı şirketin projenin finansmanı ve koordinasyonunu yüklendiğini, yapılacak üretimin ve garantisini teşkil etmek üzere müvekkili lehine düzenlenen kesin teminat mektuplarının davalı M.... Enerji AŞ'ye teslim edilip ayrıca her biri 75.000 USD olan (3) adet garanti çekinin de müvekkili tarafından davalı bankaya teslim edildiğini, davalı M.... Enerji AŞ.nin sözleşmeden kaynaklanan edimlerini yerine getirememesine rağmen teminat mektuplarının nakde çevrilmesini talep ettiğini, bu talebin haklı bir nedene dayanmadığını belirterek teminat mektupları ve 3 adet çekten dolayı müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tesbitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir. Davalı M.... Enerji AŞ. vekili sözleşmesinin 24. maddesi uyarınca uyuşmazlığın hakem heyetince çözüme ulaştırılacağının hüküm altına alındığını öne sürerek davanın reddi gerektiğini savunmuş, davalı M..... Corp. vekili de müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini davacının tahkim şartından kaçmak için kendilerine karşı dava açtığını belirterek davanın reddini istemiş, I... Bankası vekili de davada müvekkiline husumet yöneltilemeyeceğini ifade ederek davanın reddini talep etmiştir. Mahkemece, dava konusu teminat mektuplarının 16.9.1999 tarihli sözleşmenin,uygulanması ile ilgili olarak davalı tarafa verildiği, sözleşmenin 24. maddesinde uyuşmazlık halinde çözümün Uluslararası Ticaret Odası (İCC) arabulucu ve hakemlik kuralları çerçevesinde İstanbul/Türkiye'de atanacak bir veya birden fazla hakem tarafından çözümleneceğinin hüküm altına alındığı gerekçesiyle davanın görev yönünden reddine karar verilmiş, hüküm davacı ve davalı I… …. Bankası vekillerince temyiz edilmiştir. 1-Dosyadaki yazılara kararın dayandığı delillerle gerektirici sebeplere ve özellikle davacının davalı M Enerji AŞ.ye yönelik temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir. 2-Davacının diğer davalılara yönelik ve davalı I... Bankasının temyizine gelince; Tahkim şartı bir sözleşmenin taraflarının bu sözleşmeden kaynaklanabilecek uyuşmazlıkların çözümü hakeme bırakmak hususunda yaptıkları bir anlaşmadır. Tahkim şartını içeren sözleşme davacı şirket ile davalı M... Enerji Tic. AŞ. arasında imzalanmıştır. Bu nedenle tahkim şartının sözleşmenin tarafı olmayan davalı banka M.... Corp.'a teşmili düşünülemez. Çünkü uyuşmazlıkların mahkemelerde görülmesi esastır. Tahkim sözleşmesi istisnai bir nitelikte olup sözleşmenin taraflarını bağlar. Aksi düşünce Anayasanın 9. maddesinde teminat altına alınan yargı yetkisinin bağımsız mahkemelerde kullanılacağına ilişkin kurala ve tabii hakimde yargılama hakkına aykırı düşer. Yukarıda açıklanan nedenlerle tahkim şartı sözleşmesinin tarafı olmayan davalı I... Bankası ve M Corp.'a teşmil edilemeyeceğinden adı geçenler hakkındaki davanın esasının incelenip uygun sonuç dairesinde bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde uyuşmazlığın tahkime tabii olduğu gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmesi usul ve yasaya aykırıdır. Sonuç: Yukarıda (1) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin davalı M.... Enerji AŞ.ye yönelik temyiz itirazlarının reddine, (2) nolu bentte açıklanan nedenlerle davacı vekilinin diğer davalılara yönelik temyiz itirazları ile davalı İ... Bankası vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün (BOZULMASINA), peşin harcın istek halinde iadesine, 11.3.2004 gününde oybirliğiyle karar verildi.