Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2004/12790 · K. 2005/10329

11. Hukuk Dairesi 2004/12790 E., 2005/10329 K. 11. Hukuk Dairesi 2004/12790 E., 2005/10329 K. - GÖREVSİZLİK KARARI - MAHKEMENİN GÖREVLİ OLMASINI RESEN GÖZETME- 6762 S. TÜRK TİCARET KANUNU [ Madde 1061 ] "İçtihat Metni" Taraflar arasında görülen davada İzmir Asliye 3. Ticaret Mahkemesi'nce verilen 01.07.2004 tarih ve 2003/684-2004/493 sayılı kararın Yargıtay'ca incelenmesi davacı vekili ile davalı TCDD Genel Müdürlüğü vekili tarafından istenmiş ve temyiz dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen rapor dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe layihalar, duruşma tutanakları ve tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü: Davacı vekili, müvekkilinin İtalya'dan ithal ettiği yarı işlenmiş koyun ve kuzu derisinin davalılardan A… …..'ın acenteliğini yaptığı Gemi'ye konteyner içinde yüklendiğini, diğer davalı TCDD'nın yükü müvekkiline boş olarak teslim ettiğini, diğer davalının müvekkiline karşı emtiayı taşıma rizikolarına karşı zararı üstlendiği halde ödeme yapmadığını ileri sürerek, 56.900 USD ve 361.268.000 liranın temerrüt faiziyle birlikte tahsilini talep ve dava etmiştir. Davalıların ayrı ayrı vekilleri, davanın reddini istemişlerdir. Mahkemece, dosya kapsamına ve benimsenen bilirkişi raporuna göre, davanın davalılardan TCDD ve sigorta bakımından kısmen kabulüne dair verilen kararın, Dairemiz'ce bozulması üzerine, bozmaya uyulmuş, davanın aynı davalılar bakımından kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararı, davacı vekili ile davalılardan TCDD vekili temyiz etmiştir. Dava sırasında hükümden önce,28.04.2004 tarihinde yürürlüğe giren 5136 Sayılı Kanun ile 6762 Sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 4 ncü maddesine "İş durumunun gerekli kıldığı yerlerde Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulunun olumlu görüşü ile Adalet Bakanlığı'nca, bu Kanunun Dördüncü Kitabında yer alan deniz ticaretine ilişkin ihtilaflara bakmak ve asliye derecesinde olmak üzere Denizcilik İhtisas Mahkemeleri kurulur. Bu mahkemelerin yargı çevresi Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu tarafından belirlenir."fıkrası eklenmiştir.Bu düzenleme uyarınca,hükümden sonra, Hakimler ve Savcılar Yüksek Kurulu'nun 20.07.2004 gün ve 370 sayılı kararı ile sadece İstanbul'da Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulup,faaliyete geçirilmiş ve yargı alanı İstanbul ili mülki sınırları olarak belirlenmiş olup, aynı Kurul'un 24.03.2005 tarih ve 188 Sayılı Kararı ile de, Denizcilik İhtisas Mahkemesi kurulmayan yerlerde, birden fazla ticaret mahkemesi varsa 1 numaralı ticaret mahkemesinin görevlendirilmiş olması nedeniyle,davaya konu uyuşmazlığa bakmaya İzmir 1 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesi görevli bulunmaktadır. Somut olayda,dava,esas itibariyle davacı taşıtan ile davalılardan taşıyan Vento Gemisi arasında deniz yolu ile taşıma sözleşmesine dayalı olarak,bu davalının sorumluluğuna ilişkin olup,6762 sayılı TTK.nun "Deniz Ticareti" başlıklı 4 ncü kitabında düzenlenen 1061 vd.madde hükümlerinin uygulanması gerektiğinden,davanın görülüp sonuçlandırılmasının Denizcilik İhtisas Mahkemesi'nin görevine girdiğinin kabulü gerekmektedir. Her ne kadar davalılardan sigorta şirketi aleyhine açılan dava TTK.nun beşinci kitabında yer alan sigorta hukuku hükümlerine,diğer davalı TCDD hakkındaki dava ise,taşınan emtianın durumuna ve taşıma sonrası ile malın alıcıya teslimi arasındaki aşamaya dayanmakta ise de, her üç davalının arasında sorumluluk bakımından sıkı bağlantı bulunmakta olup,taşıyan dışındaki davalıların sorumlu tutulup tutulmayacağı hususunun TTK.nun dördüncü kitabında yer alan Deniz Ticaretine ilişkin hükümlere göre yapılacak inceleme sonucuna bağlı olması nedeniyle, bu incelemenin ise ihtisas mahkemesince yapılması ve görev durumunun her üç davalı yönünden gözetilmesi gerekmektedir.Dairemiz'in 22.10.2005 tarih ve 2004-7160 esas,2005-8520 sayılı ilamı da bu yöndedir. Mahkemelerin görevi,kamu düzenine ilişkin olup,yargılamanın her aşamasında re'sen gözetilmesi gerekeceğinden,mahkemece görevsizlik kararı verilmek üzere,hükmün bozulması gerekmiştir. 2-Bozma neden ve şekline göre,davacı vekili ile davalılardan TCDD vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik gerek görülmemiştir. SONUÇ: Yukarıda 1 nolu bentte açıklanan nedenle, kararın BOZULMASINA, 2 nolu bentte açıklanan nedenle, davacı vekili ile davalılardan TCDD vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, ödedikleri temyiz peşin harcın isteği halinde temyiz edenlere iadesine, 26.10.2005 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.