Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2005/10764 · K. 2006/2134

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2005/10764 E.  ,  2006/2134 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Dosyadaki yazılara, kararın dayandığı kanıtlarla yasal gerektirici nedenlere ve özellikle kanıtların takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre sair temyiz itirazları yerinde değildir. Ancak; 1-Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasa ile değişik 15.maddesinin son fıkrası hükmüne göre bilirkişilerce yapılan değer tespitinde idarece belgelerin mahkemeye verildiği gün esas tutulur. Kararın dayanağını oluşturan bilirkişi kurulu raporunda değer belirlenirken anılan Yasa hükmü gözardı edilerek -belgelerin mahkemeye verildiği (davanın açıldığı) gün yerine- kamulaştırma tarihine göre hesaplama yapılmıştır. Bu yanlışlığın giderilmesi için bilirkişi kurulundan ek rapor alınması gerektiği düşünülmeden bilirkişi kurulunun bu konudaki hatalı raporuna göre karar verilmesi, 2-Taşınmazın 542,82 m2’lik bölümünde (bina ve tesis yapmamak, ağaç dikmemek kaydıyla) davacı idare lehine daimi irtifak hakkı kurulmuş olup, irtifaklı alanın içerisinde kaldığı tespit edilen muhtelif cins ve yaşta armut, elma, kayısı ve kiraz ağacının boru hattının geçirilmesi çalışmaları nedeniyle kesilip kaldırılacağı ve yerine yeniden ağaç da dikilemeyeceği cihetle, bu ağaçların kaim değerlerinin yöntemine uygun biçimde saptanması gerekirken, iki bilirkişi kurulunca düzenlenen raporlarda sözü edilen ağaçlar değerlendirmeye esas alınmamıştır. Yargıtay uygulamalarında benimsenen kaim değer yöntemine göre; irtifak hakkının kurulduğu alan önce kapama karışık bahçe olarak değerlendirilmeli, daha sonra açık tarım arazisi olarak çevrede yetiştirilmesi mutad olan ürünlere göre saptanan net gelirine uygun kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle ağaçsız değeri bulunmalı, bu iki değer arasındaki fark ağaçların kaim değeri olacağından; enkaz bedeli de düşüldükten sonra kalan değere hükmedilmelidir. Açıklanan bu kaim değer belirleme yöntemine göre irtifaklı alanda kalan ağaçlara değer biçilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması, Doğru görülmemiştir. Mahkemece, münavebeye alınan ürünlerin dava tarihi itibariyle dekar başına ortalama verimi, üretim masrafı ile kg. başına toptan satış fiyatlarını gösterir liste İl Tarım Müdürlüğünden getirtildikten sonra yukarıda değinilen hususlar eksiksiz yerine getirilmeli, bu bağlamda bilirkişi kurullarından bozma gereklerine uygun ve denetime elverişli ek rapor alınmalı, oluşacak sonuç doğrultusunda usuli kazanılmış hakda gözetilmek suretiyle hüküm kurulmalıdır. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 14.03.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.