Yargıtay 1. Hukuk Dairesi · E. 2006/12851 · K. 2007/1519

1. Hukuk Dairesi         2006/12851 E.  ,  2007/1519 K. "İçtihat Metni" ESAS NO : 2006/12851 Taraflar arasında görülen davada; Davacı, kayden paydaşı olduğu ..ada ..ve .. parsel sayılı taşınmazlardaki paylarının, davalılar tarafından yaşlılığından faydanılarak kandırılmak suretiyle davalı Doğan adına tescilinin sağlandığını ileri sürüp, tapu iptali ve tescil isteğinde bulunmuştur. Davalılar, aslında amcaları olan davacının, 14.9.1990 tarihli harici tarla satış senediyle çekişmeli taşınmazlardaki paylarını davalı H.. satıp, satış bedelini almasına rağmen tapuda temlik yapmadığını, bilahare kendi rızası ve serbest iradesiyle davalı D... resmi satış işlemi yaptığını; iddiaların, doğru olmadığını belirterek; davanın reddini savunmuşlardır. Mahkemece, davacının çekişmeli taşınmazlardaki payını resmi satış sözleşmesiyle sattığı ve parasını da peşinen aldığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir. Karar, davacı vekili  tarafından süresinde temyiz edilmiş olmakla; Tetkik Hakimi  raporu okundu, düşüncesi alındı. Dosya incelendi, gereği görüşülüp, düşünüldü. -KARAR- Dava, hile hukuksal nedenine dayalı tapu iptali ve tescil isteğine ilişkindir. Mahkemece, davanın reddine karar verilmiştir. Dosya içeriğinden ve toplanan delillerden, davacının çekişme konusu .. ada . ve..parsel sayılı taşınmazlardaki 210/1260'ar paylarını 9.6.2006 tarihli akitle ve satış suretiyle davalı Doğan'a temlik ettiği anlaşılmaktadır. Davacı, yaşlılığından yararlanılarak kandırılmak suretiyle temliki işlemin gerçekleştirildiğini ileri sürmüştür. Bilindiği üzere; hile,genel olarak bir kimseyi irade beyanında bulunmaya,özellikle sözleşme yapmaya sevketmek için onda kasten hatalı bir kanı uyandırmak,veya esasen var olan hatalı bir kanıyı koruma yahut devamını sağlamak şeklinde tanımlanır. Hata da yanılma hilede yanıltma söz konusudur.B.K'nun 28/l maddesinde açıklandığı üzere taraflardan biri diğer tarafın kasıtlı aldatmasıyla sözleşme  yapmaya yöneltilmişse hata esaslı olmasa bile aldatılan taraf için sözleşme bağlayıcı sayılamaz.Değinilen  koşulların varlığı halinde aldatılan taraf hakkını kullanmak suretiyle hukuki ilişkiyi geçmişe etkili (makable Ş..) olarak ortadan kaldırabilir ve verdiği şeyi geri isteyebilir. Öte yandan,hile her türlü delille isbat edilebileceği gibi iptal hakkının kullanılması hiç bir şekle bağlı değildir.Hilenin öğrenildiği tarihten itibaren bir yıllık hak düşürücü süre içerisinde karşı tarafa yöneltilecek bir irade açıklaması, defi yahut dava yoluylada kullanılabilir. Somut olaya gelince; mahkemece yapılan araştırma ve incelemenin hüküm kurmaya elverişli olduğunu söyleyebilme olanağı yoktur. Hal böyle olunca, yukarıda değinilen ilkelerde gözetilmek suretiyle, iddia ve savunma doğrultusunda taraf delillerinin toplanması, soruşturmanın noksansız tamamlanması ve sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken, eksik araştırma ve incelemeyle yetinilerek yazılı olduğu üzere hüküm kurulmuş olması doğru değildir. Davacının temyiz itirazları yerindedir. Kabulüyle, hükmün açıklanan nedenlerden ötürü HUMK'nun 428.maddesi uyarınca BOZULMASINA, alınan peşin harcın temyiz edene geri verilmesine, 15.2.2007 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.