Yargıtay 20. Hukuk Dairesi · E. 2006/14531 · K. 2006/15631

20. Hukuk Dairesi         2006/14531 E.  ,  2006/15631 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Çorum İş Mahkemesi TARİHİ : 29/05/2006 Davacı, ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi  takip eden aybaşından  itibaren tarım bağ-kur sigortalısı olduğunun  tespitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı  vekili tarafından  temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici  nedenlere göre davalı kurumun  aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine. 2- Dava, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden dolayı kesilen Bağ-Kur tevkifatı nedeniyle  ilk kesinti tarihten itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalılığının tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.05.1997 tarihinden dava tarihi olan 16.03.2006 tarihine kadar tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede, davacının Tarım Kredi Kooperatif üyesi olmadığı, zirai arazisinin bulunduğu Karadeniz Birlik Yağlı Tohumlar Birliğine kayıtlı olduğu ancak kayıt başlangıç tarihinin sorulmadığı,   ziraat oda kaydının araştırılmadığı sattığı ürün bedellerinden 24.04.1997, 16.09.1999 ve 24.05.2004 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı  görülmektedir. Mahkemece kesintinin bulunduğu 01.05.1997 - 31.12.1997, 01.10.1999- 31.12.1999 ve 01.06.2004 - 31.12.2004 tarihleri arasına yönelik istemin kabulü doğru ise de, 01.01.1998 - 01.10.1999, 01.01.2000  - 01.06.2004, 01.01.2005-16.03.2006 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde beliritlen kaytılar araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu bu dönemler içinde kabule karar verilmesi   usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş; davacıya varsa 01.01.1998-01.10.1999, 01.01.2000-01.06.2004, 01.01.2005-16.03.2006 tarihleri arasındaki dönemlerde ürün sattığı kişi veya kuruluşları açıklattırmak, bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, kooperatife ortak olduğu tarih ile Ziraat Odasına kaydının bulunup bulunmadığını, var ise kayıt tarihini araştırıp çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır. O halde, davalı Kurumun  bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 18.12.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.