Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/14618 · K. 2006/14129

21. Hukuk Dairesi         2006/14618 E.  ,  2006/14129 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     : Çorum İş İş Mahkemesi Tarih               : 29.5.2006 Davacı  ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin   kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  sonra  düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu,  işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere  göre davalının sair temyiz itirazlarının reddine. 2- Davacının ilk prim tevfikafının yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitini istemiştir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiş is ede bu sonuç usul ve yasaya aykırıdır. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Dosyadaki belge ve kayıtlardan,  ziraat odası kaydının bulunduğu, ancak kayıt tarihinin Mahkemece araştırılmadığı Tarım Kredi Kooperatif  ortaklığının olmadığı, üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu, ancak kayıt tarihinin mahkemece araştırılmadığı, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 14.04.1995 tarihinde yapıldığı, diğer yıllara ilişkin prim kesinti bilgilerinin araştırılmadığı görülmektedir. Mahkemece ilk prim kesintisinin yapıldığı 14.4.1995 tarihini takip eden aybaşı olan 01.05.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalılığının başlayacağının kabulü ile davacının 01.05.1995-31.12.1995 tarihleri arasında sigortalı olduğunun tesbitine ilişkin karar yerinde ise de, prim kesintisinin bulunmadığı; 1996, 1997, 1998, 1999 ,2000,  2001, 2002,2003, 2004, 2005 ve 2006 yılları yönünden 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı  ve  tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde, bu yılların soyut zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi yasaya uygun değildir. Yapılacak iş; 1996, 1997, 1998, 1999 ,2000,  2001, 2002,2003, 2004, 2005 ve 2006 yıllarına ilişkin dönemde davacıya varsa ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşları açıklattırmak, buralardan ürün bedellerinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen, Ziraat Odası kaydının hangi tarihten itibaren başladığını sormak,  tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca gitmektir. Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular gözetilmeksizin mahkemece  eksik inceleme ve araştırma sonucu davacının 01.01.1996-20.03.2006 tarihleri arasında  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 04.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.