Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/14661 · K. 2006/14731

21. Hukuk Dairesi         2006/14661 E.  ,  2006/14731 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Çorum İş Mahkemesi TARİHİ : 12/06/2006 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının ürün teslimlerinden yapılan ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından itibaren  Sosyal Sigortalar Kurumuna tabi sigortalılık süreleri ve Bağ Kur tabi   sigortalılık süreleri dışında kalan dönemde tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece  davacının 01.05.1995 tarihinden itibaren 11.11.1998 de başlayıp devam eden 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılık süreleri dışında   tarım Bağ-Kur sigortalısı    olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin   Kurum’ca   re’sen   yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın  36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini   ortaya   koydukları   tartışmasızdır.   Bağ-Kur’un   iş   bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede  davacının ilk pirim kesintisinin 14.4.1995 tarihinde yapıldığı bu tarihten sonraki prim  kesintisi bulunup bulunmadığının mahkemece araştırılmadığı kooperatif  kaydının olduğu kayıt tarihinin araştırılmadığı ve ilçede ziraat odasının bulunmadığı, davacı adına  zirai arazi kayıtlarının bulunduğu ve davacının  11.11.1998 tarihinden itibaren 1479 sayılı Yasa'ya tabi  Bağ Kur sigortalısı olduğu görülmüştür Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.5.1995-31.12.1995 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de  kesintinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetin kanıtlanamadığı 1.1.1996-10.11.1998 tarihleri arasındaki döneme  ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması isabetsiz olmuştur. Yapılacak iş;. 1.1.1996-10.11.1998  tarihleri arasındaki dönemde davacıya ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak  bu kişi kurum ve kuruluşlardan  pirim kesintilerinin yapılıp yapılmadığını  sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek   kayıtlı olduğu kooperatifte kaydının ne zamandan beri devam ettiği sorularak, pancar ekiciler kooperatifi ile varsa zirai amaçlı faaliyette bulunana başka kooperatif kayıtları tarihleriyle birlikte araştırılarak,   Çorum Ziraat Odasından kaydının bulunup bulunmadığnı sormak   kayıtlı ise kayıt tarihini getirterek, davacının zirai amaçlı banka kredisi kullanıp kullanmadığının araştırılıp  tüm deliller   birlikte değerlendirilip  bir sonuca  varmaktır. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile   yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.