Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/14675 · K. 2006/14728

21. Hukuk Dairesi         2006/14675 E.  ,  2006/14728 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi      :  Çorum İş Mahkemesi Tarih                :  26.5.2006 Davacı,  ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren Tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün  davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının ürün teslimlerinden yapılan ilk pirim kesintisini takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece  davacının 01.05.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı    olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin   Kurum’ca   re’sen   yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın  36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini   ortaya   koydukları   tartışmasızdır.   Bağ-Kur’un   iş   bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede  davacının ilk pirim kesintisinin 14.4.1995 tarihinde yapıldığı, daha sonraki yıllara ilişkin pirim kesintilerinin bulunup bulunmadığının mahkemece araştırılmadığı,  Ziraat Odası kayıt tarihinin 25.07.2005 olduğu, adına kayıtlı zirai arazi kaydının bulunduğu, Tarım Kredi Kooperatif kaydının bulunmadığı, davacının 1.12.2001 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak tescil edildiği ve halen tarım Bağ Kur Sigortalısı olduğu görülmüştür. Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.5.1995-31.12.1995 tarihleri arasındaki dönem yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de  kesintinin bulunmadığı ve tarımsal faaliyetinde kanıtlanamadığı 1.1.1996-1.12.2001  tarihleri arasındaki döneme ilişkin istemin kabulüne karar verilmiş olması, ayrıca 1.12.2001 tescil  tarihinden itibaren, davalı  kurumca Tarım Bağ kur sigortalısı olarak kabul edildiği ve hukuki yarar bulunmadığı halde 1.12.2001 tarihinden dava tarihi olan 11.4.2006 tarihleri arasındaki döneme ilişkin tespit kararı verilmiş olması usul yasaya uygun değildir. Yapılacak iş; davacıya 1.1.1996-30.11.2001  tarihleri arasındaki dönemde ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak  bu kişi kurum ve kuruluşlardan ürün teslimi ve pirim kesintilerinin yapılıp yapılmadığını  sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek  Pancar Ekicileri kooperatifi ile başkaca zirai amaçlı kooperatifte kaydının bulunup bulunmadığı araştırarak, bulunması halinde  kayıt tarihlerini gösteren belgelerini getirtmek ve zirai amaçlı banka kredisi kullanıp kullanmadığı araştırılıp tüm deliller birlikte değerlendirilip bir sonuca gitmek gerekir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile   yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 07.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.