Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/14729 · K. 2006/15140

21. Hukuk Dairesi         2006/14729 E.  ,  2006/15140 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi      : Çorum  İş Mahkemesi Tarih                : 12.06.2006 Davacı,  ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. Davacı ürün bedelinden ilk Bağ-Kur prim kesintisinin yapıldığı tarihi takip eden ay başından itibaren 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbitini istemiştir. Mahkemece davacının  1.6.1997 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede davacının  Ziraat Odasına ve  Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı olduğu ancak tarihinin mahkemece  araştırılmadığı,  zirai arazisinin bulunduğu,  davacının sattığı  pancar ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 20.5.1997 tarihinde bankaya yatırıldığı,başkaca prim kesintisinin bulunup bulunmadığının  mahkemece araştırılmadığı, 20.5.1997-23.3.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının olduğu, 1.5.2001 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği  görülmektedir. Mahkemece davacının  1.6.1997 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğuna ilişkin  tespit kararı verilmişse de;  davacının ilk Bağ-Kur prim kesintisinin bankaya yatırıldığı 20.5.1997 tarihi  ile 23.3.2001 tarihleri arasında 1479 sayılı Yasa'ya tabi sigortalılığının bulunması, yine 1.5.2001 tarihinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil edilip 1.5.2001 tarihi ile dava tarihi olan 16.3.2006 tarihi arasında davalı Kurumca  ihtilaf çıkarılmadığı  halde bu tarihleri de kapsar şekilde tespit kararı verilmiş olması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. Mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken  bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.