Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/17102 · K. 2006/16021

21. Hukuk Dairesi         2006/17102 E.  ,  2006/16021 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Kütahya İş Mahkemesi TARİHİ : 05/10/2006 Davacı, ilk kesintinin yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  tesbitine   karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan sonra düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu, işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının   teslim ettiği  ürün bedelinden ilk kesintisinin yapıldığı tarihi takibeden aybaşından itibaren 2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti  istemine  ilişkindir. Mahkemece  davacının  1.02.1995 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine  karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt  ve  tescil  konusundaki  iradelerini  ortaya  koydukları  tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu  prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım  kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede davacının Ziraat Odası  kaydının 03.7.2006 tarihinde başladığı, 29.03.1988-11.12.1995 ve  12.03.2002 tarihinden günümüze kadar Kooperatif ortağı olduğu,  üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunduğu  davacının sattığı ürün bedelinden 31.03.1995,31.03.1997 ve 30.04.1998 tarihlerinde prim kesintisi yapıldığı, 01.02.1995 tarihinde tarım Bağ-Kur  sigortalısı olarak kayıt ve tescil 01.01.1996 tarihinde terkinin yapıldığı   görülmektedir. Mahkemece kesintinin bulunduğu ve tarımsal faaliyetin kanıtlandığı  01.04.1997-31.12.1998 tarihleri arasındaki dönem yönünden  verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı  1.1.1999 ile dava tarihi olan 30.06.2006 tarihleri arasındaki dönemde   2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı   ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu döneme ilişkin istemin soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi; ayrıca davalı kurumca davacı 1.2.1995 tarihinde kayıt ve tescil  edilip 1.2.1995 tarihi ile 01.01.1996 tarihi arasında  ihtilaf bulunmadığı halde bu  tarihleri de kapsar şekilde tesbit kararı verilmiş olması   yasaya uygun değildir . Yapılacak iş; davacıya 01.01.1999, 30.06.2006 tarihleri arasında varsa ürün sattığı kişi ve kuruluşları açıklattırmak bu kişi ve kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek davacının kooperatif kaydının 12.03.2002 tarihinde yeniden başladığını da gözeterek çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.12.2006   gününde oybirliğiyle karar verildi.