Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/17105 · K. 2006/16025

21. Hukuk Dairesi         2006/17105 E.  ,  2006/16025 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Kütahya İş Mahkemesi Tarih               : 29.5.2006 Davacı, 01.04.1996 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun  tesbitine   karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne karar vermiştir. Hükmün davalı  vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okundu,  işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının   teslim ettiği  ürün bedelinden ilk kesintinin yapıldığı tarihi  takip eden aybaşı olan 1.4.1996 tarihi ile  1.5.2005 tarihleri arasında   2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbiti istemine  ilişkindir. Mahkemece  davacının  1.4.1996-1.5.2005 tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine  karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık   ve   Nüfus   İdareleri   kayıtları   ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede davacının   Tarım Kredi Kooperatifi ortağı olmadığı,  üzerine kayıtlı zirai arazisinin bulunmadığı, Hazineden tarımsal arazi kiraladığı Ziraat Bankasından kredi almadığı, davacının sattığı ürün bedelinden ilk prim kesintisinin  19.3.1996 ve 18.5.1999 tarihinde yapıldığı   1.6.2001 tarihinde tarım Bağ-Kur  sigortalısı olarak kayıt ve tescil edildiği ziraat odasına kayıtlı olup olmadığının mahkemece araştırılmadığı   görülmektedir. Mahkemece kesintinin bulunduğu  1.4.1996-31.12.1996 ve 1.6.1999-31.12.1999 tarihleri arasındaki dönem yönünden  verilen tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığı  1.1.1997-1.6.1999 ve 1.1.2000-1.6.2001 tarihleri arasındaki dönemde   2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar bulunmadığı   ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında  kanıtlanamadığı halde bu döneme ilişkin istemin soyut tanık beyanı ve zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi; ayrıca davalı kurumca davacı 1.6.2001 tarihinde kayıt ve tescil  edilip 1.6.2001 tarihi ile dava tarihi olan 1.5.2005 tarihi arasında  ihtilaf bulunmadığı halde bu  tarihleri de kapsar şekilde tesbit kararı verilmiş olması   yasaya uygun değildir . Yapılacak  iş, davacıya varsa 1.1.1997-1.6.1999, 1.1.2000- 1.6.2001 tarihleri arasındaki dönemlerde ürün  sattığı kişi veya kuruluşları   açıklattırmak,  bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden kesinti  yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise  belgelerini getirtmek, davacının ziraat  odasına kayıtlı olup olmadığını,  kayıtlı  ise kayıt tarihini araştırıp çıkacak  sonuca göre hüküm kurmaktır. Mahkemece bu maddi ve hukuki  olgular  gözetilmeksizin eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulmuş olması  usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 21.12.2006   gününde oybirliğiyle karar verildi.