Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/17474 · K. 2006/15807

21. Hukuk Dairesi         2006/17474 E.  ,  2006/15807 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi :  Sivas İş  Mahkemesi Tarih :  11.09.2006 Davacı, 07.06.1994-31.07.1995 tarihleri arasındaki sigorta prim bedelinin tahsiline karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı kurum vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Davacı 1.8.1995 tarihi takip eden ay başından itibaren  2926 sayılı Yasaya tabi tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun  tesbitini 07.06.1994-31.07.1995 tarihleri arasında yurtdışında çalıştığından bu dönem için davalı Kurumca tahsil edilen primlerin dava tarihinden itibaren davalı Kurumdan tahsilini istemiştir. Mahkemece kısmen kabulü ile  davacının 1.8.1995-1.5.2006  tarihleri arasında tarım Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine  Kurumca fazla prim tahsil edilmiş ise müracaatı halinde önedeneceğinden bu hususta hüküm kurulmasına yer olmadığına, Kurumca kabul edilen 01.05.2000-20.05.2006 tarihleri arasındaki sürenin tesbitinde hukuki yarar bulunmadığından bu konudaki isetmin reddine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil  için  kurum’a  başvuru  olmasa  dahi  bahse  konu  biçim de prim ödenmesi suretiyle  kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık  ve  Nüfus  İdareleri  kayıtları  ile  diğer  kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede davacının Ziraat Odasına 10.9.2001 tarihinden itibaren kayıtlı olduğu, Tarım Kredi Kooperatifine kayıtlı olmadığı,  Pancar Ekicileri  Kooperatifi kaydının araştırılmadığı,  zirai arazisinin bulunduğu,  davacının sattığı  pancar ürün bedelinden ilk prim kesintisinin 30.4.1995 tarihinde yapıldığı,1998 ve 2001 yıllarında da kesintinin bulunduğu ,1996,1997,1999 ve 2000 yıllarında herhangi bir ürün teslimi ve kesintinin bulunmadığı,1.11.1986-6.6.1994 tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya tabi sigortalılığının olduğu ,1.5.2006 tarihinde tekrar tarım Bağ-kur sigortalısı olarak kayıt ve tescil  edildiği, 7.6.1994-31.7.1995 tarihleri arasında yurt dışı çalışmasının olduğu görülmektedir. Mahkemece davacının kesintinin bulunduğu 1995,1998 ve 2001 yılları ile kesinti bulunmamasına rağmen 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde yazılı tarımda kendi adına ve hesabına çalışmanın yasal karinesi olan kayıt ve belgelerden olan davacının 10.9.2001 tarihinden itibaren devam eden Ziraat Odası kaydına göre 2001,2002,2003,2004,2005 ve 2006 yılları dönemleri yönünden   2926 sayılı Yasa'ya tabi sigortalı olarak tespitine dair verilen karar yerinde ise de; prim kesintisinin bulunmadığı 1996,1997,1999 ve 2000 yılları  yönünden 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesinde yazılı tarımda kendi adına ve hesabına çalışmanın yasal karinesi olan kayıt ve belgeler bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanamadığı halde,bu tarihlerin de tanık,muhtar beyanı ve  soyut zabıta araştırmasına dayalı olarak kabul edilmesi usul  yasaya uygun değildir. O halde, davalı kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 19.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.