Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/17546 · K. 2006/17123

21. Hukuk Dairesi         2006/17546 E.  ,  2006/17123 K. "İçtihat Metni" 2006/17546       2006/17123 Mahkemesi      : Tokat  İş Mahkemesi Davacı,  SSK'lı süreleri hariç 01.06.1995-30.05.2000 tarihleri arası zorunlu tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara toplanan delillere hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1.6.1995-30.5.2000 tarihleri arasında 2926 sayılı yasaya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının  ürün bedelinden kesintinin yapıldığı 1.6.1995-30.5.2000 tarihleri arasında, çakışan zorunlu SSK sigortalısı olduğu süreler dışlanarak  tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır. Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede, davacının teslim ettiği ürün bedelinden ilk tevkifat kesintisinin 4.5.1995 tarihinde yapıldığı, ilk tevkifat kesintisi tarihinden sonra 1996 ve 1999 yıllarında da   kesintinin yapıldığı ve ziraat odası ve   kooperatif  kayıtlarının bulunduğu ancak mahkemece kayıtlarının başlangıç ve bitiş tarihlerinin  araştırılmadığı, davacının 1995-2005 yılları arasında aralıklı zorunlu SSK sigortalısı olarak çalışmalarının SSK’ya bildirildiği  görülmektedir. Mahkemece tesis edilen sigortalılık başlangıcının 1.6.1995 olarak kabulü ile   1.5.1995 ila 31.12.1996; 1.7.1999-31.12.1999 tarihleri arasında çakışan zorunlu SSK sigortalısı olduğu süreler dışlanarak  davacının tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  ilişkin hüküm yerinde ise de, bu dönemler dışında tevkifat kesintisine ilişkin belgenin dosyada bulunmadığı  ve tarımsal faaliyetin kanıtlanmadığı 01.01.1998 - 31.12.1998, 1.1.1999 - 30.6.1999, 1.1.2000 - 30.5.2000  tarihleri arasındaki döneme ilişkin  istemin   kabulü yerinde değildir. Yapılacak iş;  01.01.1998 - 31.12.1998 yılındaki, 1.1.1999-30.6.1999, 1.1.2000 -30.5.2000  tarihleri arasındaki   dönemde, davacıya  varsa ürün sattığı kişi  ve  kuruluşları  açıklattırmak,  bu kişi ve kuruluşlardan   ürün bedellerinden  prim  kesintisi yapılıp   yapılmadığını   sormak,  yapılmış  ise  belgelerini  getirtmek,   2926 sayılı kanunun 10. maddesinde belirtildiği üzere meslek kuruluşu veya kooperatif kayıtlarının başlangıç ve bitiş tarihlerini  araştırmak ve sonucunda tüm deliller birlikte değerlendirilmek suretiyle sonuca ulaşmak gerekir. Yukarıda belirtilen maddi ve hukuki olgular dikkate alınmaksızın mahkemece eksik inceleme ve araştırma sonucu davacının 01.01.1998-31.12.1998, 01.01.1999 - 30.06.1999 ve 01.01.2000 - 30.05.2000 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine karar verilmiş olması   usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalının bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA,  27.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.