Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/17680 · K. 2006/16790

21. Hukuk Dairesi         2006/17680 E.  ,  2006/16790 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Hatay İş Mahkemesi TARİHİ : 11/09/2006 Davacı, 1.1.1994-1.1.2002 tarihleri arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün  davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi  tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici nedenlere göre davalının aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki diğer temyiz itirazlarının reddine, 2-Dava, davacının 1.1.1994-1.1.2002 tarihleri arasında tarım Bağ Kur sigortalısı olduğunun tespiti istemine ilişkindir. Mahkemece  davacının 01.07.1994-1.1.2002 tarihinden itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı    olduğunun tespitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tespitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin   Kurum’ca   re’sen   yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın  36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini   ortaya   koydukları   tartışmasızdır.   Bağ-Kur’un   iş   bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede  davacının ilk pirim kesintisinin 20.6.1994 te yapıldığı sonraki yıllar için  1995,1998 yılları dışında  Bağ Kur pirim kesintilerinin bulunduğu, ziraat odası, kooperatif kaydı ile tapu kayıtlarının araştırılmadığı, davacının 1.1.2002 tarihinde tescil edilerek devam eden   Tarım Bağ Kur Sigortalısı olduğu görülmüştür. Mahkemece kesintinin bulunduğu 1.7.1994-31.12.1994 tarihleri  arası ile 1.1.1996-31.12.1997 tarihleri arası ile 1.1.1999-31.12.2001 tarihleri arasındaki dönemler yönünden verilen tespit kararı yerinde ise de  kesintinin bulunmadığı 1.1.1995-31.12.1995  tarihleri arası ile 1.1.1998-31.12.1998  tarihleri arsında 2926 SY nın 10.maddesinde yazılı tarımda kendi adına ve hesabına çalışmanın yasal karinesi olan kayıt ve belgelerin bulunup bulunmadığı tam araştırılmamıştır. Yapılacak iş; davacıya 1.1.1995-31.12.1995  tarihleri arası ile 1.1.1998-31.12.1998  tarihleri arsındaki dönemde ürün sattığı kişi, kurum ve kuruluşların isimlerini açıklattırmak  bu kişi kurum ve kuruluşlardan ürün teslimi ve pirim kesintilerinin yapılıp yapılmadığını  sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek ve  kesintinin bulunduğu yıllar için tarım Bağ kur sigortalılığın tespitine karar vermek, kesinti bulunmayan yıllar için  davacının varsa ürün teslim ettiğine dair belgeler ilgili kurum, kuruluş ve kişilerden getirtilerek, , davacının  ziraat odası ve  kooperatiflerde kaydının bulunması halinde kayıt tarihleri tespit edilerek,  adına kayıtlı tapulu zirai arazisinin ilgili merciinden araştırılarak, zirai amaçlı kredi kullanıp kullanmadığı bankadan  sorulup  gerekirse ihtilaflı dönemde görev yapan muhtar ve azaların tanık olarak dinlenerek   tüm deliller birlikte değerlendirilip bir sonuca gitmek  gerekir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın eksik inceleme ile   yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı Kurumun bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 26.12.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.