Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/19058 · K. 2006/16231

21. Hukuk Dairesi         2006/19058 E.  ,  2006/16231 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Çorum İş Mahkemesi TARİHİ : 14/09/2006 Davacı, ilk Bağ-Kur primi kesintisi yapıldığı tarihi takip eden aybaşından itibaren tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tespitine  karar  verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin  kabulüne  karar vermiştir. Hükmün, davalı vekili tarafından  temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1- Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı kanuni gerektirici nedenlere göre davalı  vekilinin  aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine. 2- Dava, davacının teslim ettiği ürün bedellerinden dolayı kesilen Bağ-Kur tevkifatı nedeniyle ilk tevkifat kesinti tarihinden itibaren  2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbiti istemine ilişkindir. Mahkemece davacının 01.05.1995 tarihinden dava tarihi olan 16.05.2006  tarihi arasında tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitine karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve  tesci l için kurum’a  başvuru  olmasa  dahi  bahse  konu biçimde  prim  ödenmesi suretiyle  kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede, davacının Ziraat Odasında kaydının bulunmadığı, zirai arazisinin olmadığı kooperatif ortağı olup olmadığının mahkemece araştırılmadığı Ziraat Bankasından Zirai Kredi kullanmadığı,  ilk kesintinin  14.04.1995 tarihinde yapıldığı başkaca kesintinin bulunup bulunmadığının mahkemece araştırılmadığı  görülmektedir. Mahkemece kesintinin yapıldığı 01.05.1995-31.12.1995 dönemine yönelik tesbit kararı yerinde ise de prim kesintisinin bulunmadığ 01.01.1996-16.05.2006 tarihleri arasındaki dönemde 2926 sayılı Yasa'nın 10. maddesinde belirtilen kayıtlar araştırılmadan eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulması usule ve yasaya   aykırı olup bozma nedenidir. Yapılacak iş; davacıya varsa 01.01.1996-16.05.2006 tarihleri arasında ürün sattığı kişi veya kuruluşları açıklattırmak, bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek, kooperatif ortağı olup olmadığını araştırıp tüm deliller birarada değerlendirilip çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır. O halde, davalı Kurumun  bu yönleri amaçlayan temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ:Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 25.12.2006 tarihinde oybirliğiyle karar verildi.