Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2006/2318 · K. 2006/3585

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/2318 E.  ,  2006/3585 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm davalı vekili tarafından temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi kurulu raporu karar vermeye yeterli değildir. Şöyle ki; 1-2942 Sayılı Yasanın (4650 Sayılı Yasayla değişik) 15.maddesinin son fıkrası hükmüne göre, bilirkişilerce yapılan değer tespitinde, idarece belgelerin mahkemeye verildiği günün esas tutulması gerekir. Somut olayda davacı idarece belgelerin mahkemeye sunulduğu gün (davanın açıldığı tarih) gözönünde bulundurulduğunda -karar tarihi itibariyle 2005 yılı verilerinin belirlenmiş olduğu da gözetilerek- dava konusu taşınmazın değerinin tespitinde bilirkişi kurulunun 2005 yılı yerine 2004 yılına ilişkin verileri esas alan raporuna itibarla hüküm kurulması, 2-Kabule göre de; Yargıtay'ın yerleşmiş uygulamalarına göre, iklim koşulları, arazisinin toprak ve topoğrafik yapısı ile bölgesindeki konumu (büyük yerleşim yerlerine uzaklığı vb.) gözetildiğinde, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerle benzer nitelikte olan ülkemizin değişik yörelerindeki sulu tarım arazilerinin değerlendirilmesinde, (değeri önemli biçimde etkileyen kanıtlanmış, farklı ve özel bir etkenin bulunması durumu dışında)kapitalizasyon faiz oranı %5 olarak alınmaktadır. Hal böyle iken, bilirkişi kurulu raporunda taşınmazın değerinin belirlenmesinde kapitalizasyon faizi oranının %5 yerine %6 olarak kabulü, 3-Yargıtay uygulamalarına göre, dikkate alınması gereken özel bir neden veya yanlış bulunmadığı takdirde ciddi istatistiki bilgilere dayandığı bilinen Tarım Müdürlüğü ortalama verilerinin (dekar başına verim, üretim gideri ve toptan satış fiyatı) değerlendirmeye esas alınması gerekir. Şu kadar ki, üretim giderlerinin içerisine tarla kirası, masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderler dahil edilmemelidir. Somut olayda ise, bilirkişi raporunda, resmi veri listesindeki üretim giderlerini oluşturan unsurlar arasında yer alan masrafların faiz karşılığı ve genel idari giderler düşülmeden hesaplama yapılmıştır. Böylece, üretim giderlerini yüksek almak suretiyle taşınmazın net gelirini düşük bulan bilirkişi kurulu raporunun hükme esas alınması, 4-İrtifak kamulaştırılması nedeniyle dava konusu yerde kaldığı anlaşılan 1-3 yaşlarındaki 34 adet kayısı fidanının her birinin cinsi ve yaşı belirtilmek suretiyle İl Tarım Müdürlüğünden ve gerektiğinde ilgili kurumlardan değerlendirme tarihi (2005 yılı) itibariyle rayiç birim değerleri sorulup saptanıp raporun denetlenmesi gerekti- ğinin düşünülmemesi, Doğru görülmemiştir. Mahkemece, yukarıda değinilen hususlar eksiksiz yerine getirilmeli, bu bağlamda bilirkişi kurulundan bozma gereklerine uygun ve denetlemeye elverişli ek rapor alınmalı, davalı lehine oluşan usuli kazanılmış hak da gözetilerek oluşacak sonuç doğrultusunda hüküm kurulmalıdır. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK'nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harcının istek halinde temyiz edene iadesine, 1.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.