Yargıtay 18. Hukuk Dairesi · E. 2006/3249 · K. 2006/3818

(Kapatılan) 18. Hukuk Dairesi         2006/3249 E.  ,  2006/3818 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi Dava dilekçesinde, Kamulaştırma Yasasının 4650 Sayılı Yasayla değişik hükümleri uyarınca, kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz malın idare adına tescili istenilmiştir. Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. Y A R G I T A Y K A R A R I Temyiz isteminin süresi içinde olduğu anlaşıldıktan sonra dosyadaki bütün kağıtlar okunup gereği düşünüldü: Mahkemece dava konusu taşınmazın tarım arazisi olarak kabulünde bir isabetsizlik yoksa da bilirkişi kurullarınca düzenlenen raporlar hükme yeterli değildir. Şöyle ki; 1-2942 Sayılı Yasanın 4650 Sayılı Yasa ile değişik ll.maddesinin l.fıkrasının f bendi uyarınca bilirkişi kurulları, arazi niteliğindeki taşınmaz malın kamulaştırma tarihindeki mevki ve şartlarına göre ve olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelirini esas tutarak düzenleyeceği raporda, bedelin tespitinde etkili olacak bütün nitelik ve unsurları ve her unsurun ayrı ayrı değerini belirtmek suretiyle ve ilgililerin de beyanını dikkate alarak gerekçeli bir değerlendirme raporuna dayalı olarak taşınmaz malın değerini tespit etmelidir. Yargıtay’ın yerleşmiş uygulamalarında ise bilirkişi kurullarınca –taşınmazın sulu ya da kuru niteliğine göre- münavebeye alınan ürünlerin dekar başına ortalama verimi ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama satış fiyatlarını içeren veri cetvelleri İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip, değerlendirmenin bu verilere uygun biçimde yapılması ilkesi benimsenmiştir. Mahkemece, yukarıda açıklanan Yasa maddesi ve Yargıtay uygulamaları doğrultusunda, öncelikle bilirkişi kurullarınca münavebeye alınmış bulunan ürünlerin değerlendirme tarihi (2005 yılı) itibariyle dekar başına ortalama verim ve üretim giderleri ile kg. başına ortalama satış fiyatlarını gösteren veri cetvellerinin İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilip bilirkişi kurulları raporunun bu verilere uygunluğunun denetlenmesi bu resmi verilere uygun düşmeyen hususların varlığının saptanması durumunda bunun giderilmesi için bilirkişi kurullarından ek rapor alınması gerekirken 2004 yılı verilerine göre belirlenen değere kamu ... sermaye yatırım deflatörleri sayısı uygulanmak suretiyle 2005 yılı değerlerine ulaşan bilirkişi raporlarına dayalı olarak hüküm kurulmuş olması, 2-Tamamı 48430 m2 olan taşınmazın 6381,22 m2'lik kısmında daimi irtifak, 144,03 m2'lik bölümünde ise mülkiyet kamulaştırılması yapılmış olduğuna göre dava konusu bu taşınmazın üzerinde bulunduğu saptanan mandalin fidanları ile ilgili olarak salt 144,03 m2'lik kısımda fiilen bulunan fidanların İlçe Tarım Müdürlüğünden getirtilecek birim fiyatlarına göre hesaplanacak bedellerine hükmedilmesi gerekirken, dava konusu taşınmazın tümünü kapsayacak şekilde olması gereken sayıdaki fidanların bedeline hükmedilmesi; ayrıca irtifak nedeniyle değer düşüklüğü hesaplanırken zemin ve ... bedelinin toplamı üzerinden saptanan m2 fiyatına göre taşınmaza değer biçilmesi, 3-Dava dilekçesinde, davacı idarece kamulaştırma yoluyla irtifak hakkı tesis edilen dava konusu taşınmazın tespit edilecek olan irtifak hakkı bedeli karşılığında tapuya tescili istenildiğine göre mahkemece irtifak hakkının davacı idare lehine tapuya tesciline şeklinde hüküm kurulması gerekirken, salt bu hakkın tesisine biçiminde karar verilmesi, Doğru görülmemiştir. Mahkemece, yukarıda belirtildiği şekilde İlçe Tarım Müdürlüğünden 2005 yılına ait resmi veri cetveli getirtilerek bilirkişi kurullarından bu verilere uygunluk sağlayan ek raporlar alınmalı ve kazanılmış hak ilkesi de dikkate alınarak oluşacak sonuç doğrultusunda bir karar verilmelidir. Bu itibarla yukarıda açıklanan esaslar gözönünde tutulmaksızın yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz, temyiz itirazları bu nedenlerle yerinde olduğundan kabulü ile hükmün HUMK.nun 428.maddesi gereğince BOZULMASINA, temyiz peşin harçlarının istek halinde temyiz edenlere iadesine, 8.5.2006 gününde oybirliğiyle karar verildi.