Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/3828 · K. 2006/15093

21. Hukuk Dairesi         2006/3828 E.  ,  2006/15093 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Çorum İş Mahkemesi TARİHİ : 23/09/2005 Davacı; 01.05.1994 tarihinden sonraki dönemde zorunlu S.S.K.'na tabi sigortalılığı dışındaki sürelerde 2926 sayılı Yasa'ya tabi tarım Bağ-Kur sigortalısı olduğunun tesbitini istemiştir. Mahkemece istemin kabulüne karar verilmiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifler kanununa göre kurulan pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan incelemede; davacının10.05.1993 tarihinde verilen giriş bildirgesi üzerine, davalı Kurumca 01.06.1993 tarihi itibariyle kayıt ve tescil edildiği; S.S.K.'na tabi çalışmasının başladığı 01.05.1994 tarihi itibariyle terkin edildiği; S.S.K. ait prim cetvelinden davacının 1994 - 2004 tarihleri arasında kesintili 506 sayılı Yasa'ya tabi 666 gün çalışmalarının bulunduğu; Bağ-Kur'a prim ödemesinin olmadığı; Ziraat Odası, Tarım Kredi Kooperatifi, Pancar Ekiciler Kooperatifi ve Yağlı Tohumlar Satış Kooperatifi üyeliklerinin bulunmadığı, Ziraat Bankasından kredi kullanmadığı; tapuda kayıtlı zirai arazinin bulunduğu anlaşılmıştır. Davacının tescil edildiği 01.06.1993 ile terkin edildiği 01.05.1994 tarihleri arasında taraflar arasında ihtilaf bulunmadığı gibi bu yönde davacı talebide yoktur. Davacının  davalı kurumca 01.06.1993 tarihi itibariyle tescilinden sonra; S.S.K.'na tabi çalışmaları uzun süreli blok çalışma olmayıp aralıklı kısa çalışma olduğundan; bu sürelerin dışında kalan dönemlerde 2926 sayılı Yasa'nın 10. madde koşullarını taşıması halinde tarım Bağ-Kur sigortalısı olabilir. Ancak; dosya içerisinde mevcut belgelere göre; anılan yasa maddesindeki kayıtları bulunmadığı ve tarımsal faaliyet bu madde kapsamında kanıtlanmadığı  halde istemin soyut tanık beyanı ve dayalı olarak kabul edilmesi usul yasaya uygun değildir. Yapılacak iş; davacıya 01.05.1994  tarihi ile dava tarihi olan 25.05.2005 tarihleri arasındaki dönemde ürün sattığı kişi veya kuruluşları açıklattırmak bu kişi veya kuruluşlardan ürün bedelinden prim kesintisi yapılıp yapılmadığını sormak, yapılmış ise belgelerini getirtmek ve çıkacak sonuca göre hüküm kurmaktır. Mahkemece  bu maddi ve hukuki olgular gözönünde tutulmaksızın eksik inceleme sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun  bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, 12.12.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.