Yargıtay 21. Hukuk Dairesi · E. 2006/8472 · K. 2006/10506

21. Hukuk Dairesi         2006/8472 E.  ,  2006/10506 K. "İçtihat Metni" Mahkemesi     :  Burdur 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi Tarih               : 13.4.2006 Davacı  1.5.1995 tarihinden itibaren tarım  Bağ-Kur  sigortalısı olduğunun  tesbitine  karar verilmesini istemiştir. Mahkeme ilamında belirtildiği şekilde, isteğin kısmen kabulüne karar vermiştir. Hükmün  taraf  vekilleri tarafından temyiz edilmesi üzerine temyiz isteğinin süresinde olduğu anlaşıldıktan  ve Tetkik Hakimi tarafından düzenlenen raporla dosyadaki kağıtlar okunduktan sonra işin gereği düşünüldü ve aşağıdaki karar tesbit edildi. 1-Dosyadaki yazılara, toplanan delillere, hükmün dayandığı gerektirici sebeplere  göre davacının tüm, davalının ise  diğer temyiz itirazlarının reddi gerekir. 2-Davacı, 1.5.1995 tarihinden itibaren Tarım Bağ-Kur  sigortalısı  olduğunun tesbitini istemiş, mahkeme davacının 1.5.1996 tarihinden dava tarihi olan 15.2.2006 tarihine kadar tarım  Bağ-Kur sigortalısı  olduğunun tesbitine karar vermiştir. Davanın yasal dayanağını oluşturan 2926 sayılı Yasa’da 506 sayılı Yasa’nın 79.maddesine koşut geçmiş tarım Bağ-Kur hizmetlerinin tesbitine ilişkin bir düzenleme mevcut değildir. 2926 sayılı Yasa’nın 7. maddesi hükmüne göre, bu yasaya göre sigortalı sayılanlar, sigortalı sayıldıkları tarihten itibaren en geç üç ay içinde Kurum’a başvurarak kayıt ve tescillerini yaptırmak zorundadırlar. Anılan  Yasa’nın 5. maddesi ile 7. madde de belirtilen süre içinde kayıt ve tescillerini yaptırmayan sigortalıların hak ve yükümlülüklerinin kayıt ve tescil edildikleri tarihi takip eden aybaşından itibaren başlayacağı hükmü getirilmiştir. 2926 sayılı Yasa’nın 2. ve 3. maddeleri kapsamında, kendi nam ve hesabına tarımsal faaliyette bulunanlardan yasanın uygulanma tarihinde 50 yaşını dolduran kadınlarla, 55 yaşını dolduran erkekler dışındakiler bakımından tarım Bağ-Kur sigortalılığı zorunlu sigortalılık niteliğinde bulunmaktadır.Başka bir ifade ile sigortalı olmak hak ve yükümlülüğünden vazgeçip kaçınmak mümkün değildir. Diğer yandan resen tescil başlığını taşıyan 9.maddeye göre bu yasa kapsamında sigortalı sayılanların sigortalılıklarının başladığı tarihten itibaren 3 ay içinde Kurum’a kayıt ve tescilini yaptırmayanların tescil işlemlerinin Kurum’ca re’sen yapılması gerekmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 36.maddesi kapsamında Kurum’un prim alacaklarını Bakanlar Kurulu Kararı ile ürün bedellerinden tevkifat suretiyle tahsil etmesi mümkündür. Bu bağlamda 2.madde kapsamına girenlerin belirtilen şekilde prim borçlarının ürün bedellerinden tevkifat suretiyle kesilerek Bağ-Kur’a ödenmesi halinde kayıt ve tescil için kurum’a başvuru olmasa dahi bahse konu biçim de prim ödenmesi suretiyle kayıt ve tescil konusundaki iradelerini ortaya koydukları tartışmasızdır. Bağ-Kur’un iş bu prim ödenmesine rağmen, sigortalıyı re’sen kayıt ve tescil etmemesi yasanın kendisine yüklediği re’sen tescil mükellefiyetine aykırılık teşkil etmektedir. 2926 sayılı Yasa’nın 10.maddesine göre kayıt ve tescil işlemlerinde Valilik, Kaymakamlık, Özel İdare, Belediye, Muhtarlık ve Nüfus İdareleri kayıtları ile diğer kamu kurum ve kuruluşlarının, kanunla kurulu meslek kuruluşlarının, tarım satış kooperatifleri tarım kredi kooperatiflerive birlikleri, pancar ekicileri İstihsal Kooperatifleri ile Birliği, T.Şeker Fabrikaları Anonim Şirketi ve tarım kesimine yönelik faaliyette bulunan milli bankaların kayıtlarının  esas alınacağı  bildirilmiştir.  Bu kayıtların  tarımda  kendi adına ve hesabına bağımsız çalışmanın yasal karinesi  olduğu ortadadır. Yapılan  incelemede, mahkemece yukarıda belirtilen kayıtlar araştırılmadan davacının teslim ettiği  ürün bedellerinden 1996,1997, 1999, 2000 ve 2002 yıllarında yapılan  prim  kesintileri,  soyut  tanık beyanları ve zabıta araştırması itibariyle sonuca gidildiği görülmektedir. Mahkemece, kesintinin bulunmadığı 1998, 2001,2003, 2004, 2005 yılları yönünden tarımda kendi adına ve hesabına  bağımsız çalışmanın yasal karinesi olan 2926 sayılı Yasanın 10. maddesindeki kayıt ve belgeler  araşıtırılarak, bu kayıt ve  belgelerin  davacı adına mevcut olması ve ilk prim kesintisinden dava tarihine kadar olan dönemi kapsaması halinde, kesinti yapılmayan yıllarda da tarımsal faaliyetinin devam ettiği  dolayısıyla sigortalılığınında devam etmesi gerektiğinden  önceki gibi kabule karar verilmesi, kayıt ve belgelerin bulunmadığnın anlaşılması halinde  ise, kesinti yapılmayan yıllar  dışlanmak  suretiyle karar vermek gerekirken, eksik  araştırma ve inceleme ile yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup  bozma nedenidir. O halde, davalı kurumun    bu yönleri amaçlayan  temyiz itirazları kabul edilmeli ve hüküm bozulmalıdır. SONUÇ: Hükmün yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, temyiz harcının istek halinde  davacıya iadesine, 30.10.2006  gününde oybirliğiyle karar verildi.