Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2022/4503 · K. 2025/585

8. Hukuk Dairesi         2022/4503 E.  ,  2025/585 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/349 E., 2021/1636 K. KARAR : İlk derece mahkemesi kararı kaldırılmak suretiyle davanın her iki istem yönünden reddi İLK DERECE MAHKEMESİ : Alanya 3. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2019/301 E., 2020/488 K. Taraflar arasındaki tapu iptali ve tescil davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine karar verilmiştir. Kararın davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... İdaresinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın her iki istem yönünden de reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, duruşma istemi değerden reddedilmiş, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: K A R A R Antalya ili Alanya ilçesi Türkler Merkez Mahallesi çalışma alanında 3402 sayılı Kadastro Kanunu (3402 sayılı Kanun) Geçici 8 inci maddesine göre yapılan kadastro sonucunda; 249 ada 23 parsel sayılı taşınmaz 706 m2 yüz ölçümüyle, senetsizden, tarla niteliğiyle, Hazine adına tespit edilmiş ve askı ilan süresi içerisinde itiraz edilmeksizin 15.08.2013’te kesinleşerek tapuya tescil edilmiştir. Davacı vekili dava dilekçesinde; Antalya ili Alanya ilçesi Türkler Merkez Mahallesi Ağlakuyu Mevkiinde bulunan doğusu ... adına tapulu ev ve arazi, batısı ... 'a ait tarla, kuzeyi ... 'a ait tarla, güneyi ise Bilaller köyü yolu olarak kullanılan yer ile çevrili yaklaşık 1.000 m² yüzölçümlü taşınmazın 10/08/1989 tarihli sözleşme senediyle ... ...'den satın alındığı, satın aldığı kişilerle birlikte zilyetliklerinin 60 yılı ve davacının zilyetliğinin de 20 yılı aştığı, ancak 2013 yılında yapılan kadastro çalışmalarında müvekkili tarafından kimlik ibraz edilmediği gerekçesiyle taşınmazın büyük bölümünün Hazine adına tespit edildiği iddiasıyla, dava konusu taşınmazın Hazine adına olan tapu kaydının iptali ile davacı adına tapuya tescilini talep ve dava etmiştir. İlk Derece Mahkemesinin 28.06.2018 tarihli ve 2016/520 Esas, 2018/393 Karar sayılı kararıyla; davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, Hazine adına açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine, Antalya ili Alanya ilçesi Türkler Köyü, 249 ada 23 parsel sayılı taşınmazın davalı Maliye Hazinesi adına bulunan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş; karar davacı vekili, davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekili tarafından istinaf edilmekle Bölge Adliye Mahkemesinin 30.05.2019 tarihli ve 2019/218 Esas, 2019/348 Karar sayılı kararıyla ilan yapılmadığı gerekçesiyle İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmiş, kaldırma kararı sonrasında İlk Derece Mahkemesince; "...dava konusu taşınmaz üzerinde aralıksız ve çekişmesiz tarım faaliyetinde bulunduğu, orman bilirkişileri, zirai bilirkişi bilirkişisinin raporlarında dava konusu taşınmazın tarım arazisi vasfında olduğu, devletin hüküm ve tasarrufu altında olmayan yerlerden olduğu belirtildiğinden, zilyetlikle mülk edinme koşulları taşınmaz mal zilyedi lehine oluşmuş olup, dava konusu taşınmaza sınır taşınmazların da olağanüstü zamanaşımı yoluyla tescil edilmesi, hukuki öngörülebilirlik ve hukuki istikrar ilkeleri de nazara alınarak taşınmaz malın zilyet adına tescili yönünde karar verilmiş ise de fen bilirkişinin raporunda "B" harfi ile gösterilen kısım üzerinde davacının ekonomik amaca uygun zilyetliğinin bulunmaması, taşınmazın yol olarak kullanıyor olduğu..." gerekçesiyle davacının davasının kısmen kabul kısmen reddine, Hazine adına açılan davanın kısmen kabul kısmen reddine, diğer davalılar aleyhine açılan davanın reddine, Antalya ili Alanya ilçesi Türkler köyü 249 ada 23 parsel sayılı taşınmazın davalı Maliye Hazinesi adına bulunan tapu kaydının iptali ile davacı ... adına tapuya kayıt ve tesciline, fazlaya ilişkin taleplerin reddine karar verilmiş, davalı Hazine vekili ve davalı ... İdaresi vekilince hüküm istinaf edilmiş, Bölge Adliye Mahkemesince; "...bilirkişi kurulu raporuna göre 1957 tarihli hava fotoğrafında yeşil fonda kaldığı ve kullanılmadığı, % 60 kapalılıkta süpürge çalısı ve yabani otlarla kaplı kullanılmayan hali arazi olduğu, 1986 tarihli hava fotoğrafında bir bütün halinde beyaz fonda açık alanda bulunduğu ve üzerinde çalı temizleme işlemiyle imar ihya çalışmasının tam anlamıyla sonuçlanmadığı, hava fotoğarfları ve memleket haritalarıyla bitki örtüsü ve toprak yapısına göre dava tarihi olan 2016 yılından geriye doğru 8-10 yıldır kullanıldığı ve üzerinde 8-10 yaşlarında teraslama ve meyve ağaçları bulunduğu belirlenmiş olup, davacının arazi tesis kadastrosu tespit tarihi olan 2013 yılından geriye doğru 20 yıllık zilyetlik süresini tamamlamadığı ve dolayısıyla zilyetlikle taşınmaz edinme koşullarının davacı yararına gerçekleşmediği açık olduğundan, dava ve istinaf konusu bu bölüm yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği halde ilk derece mahkemesince davacının arazi tesis kadastrosu kesinleştikten imar planına alındığı tarihe kadar 20 yılı aşkın süredir kullanımın olması gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmesi isabetsiz olduğu..." gerekçesiyle davalı ... İdaresinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı Hazine vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne ve İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına; davanın her iki istem yönünden de reddine karar verilmiş, karar davacı vekilince temyiz edilmiştir. Yapılan inceleme neticesinde; temyize konu 249 ada 23 parsel yönünden imar-ihya-zilyetlik koşulunun sağlanıp sağlanmadığı hususunda kadastro tespit tarihi olan 2013 yılından geriye doğru 15-20-25 yıl öncesine ait hava fotoğrafı (geoportal sorgusunda ayrıca 1988 ve 2005 yılı hava fotoğrafları mevcut) çakıştırmasının yapılmadığı, usule uygun çakıştırma yapılarak tereddüte mahal vermeyecek şekilde taşınmazın konumunun gösterilmediği, dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde imar planının ilk kesinleşme tarihinin ne zaman olduğunun araştırılarak buna ilişkin evrakın dosya arasına getirtilmediği anlaşılmıştır. O halde İlk Derece Mahkemesince kadastro tespiti tarihinden 15-20-25 yıl öncesine ait (1986, 1988 ve 2005 tarihlerine ait) stereoskopik hava fotoğrafları Harita Genel Müdürlüğünden getirtilerek dosya arasına konulmalı, ayrıca dava konusu taşınmazın bulunduğu yerde imar planının ilk kesinleşme tarihinin ne zaman olduğunun araştırılarak buna ilişkin evrakın dosya arasına getirtilerek bundan sonra mahallinde, yaşlı, tarafsız, yöreyi iyi bilen, davada yararı bulunmayan şahıslar arasından seçilecek yerel bilirkişiler ve taraf tanıkları ile 1 orman mühendisi, 1 jeodezi ve fotogrametri mühendisi, 1 ziraat mühendisi bilirkişi kurulu ve teknik bilirkişinin katılımıyla taşınmazların bulunduğu bölgenin coğrafi konumu da dikkate alınmak sureti ile yeniden keşif yapılmalı ve yapılacak bu keşif sırasında dinlenecek yerel bilirkişi ve tanıklardan, taşınmazın geçmişte ne durumda bulunduğu, ilk olarak ne zaman ve nasıl kullanılmaya başlandığı, kime ait olduğu, kimden nasıl intikal ettiği, imar-ihyaya konu edilip edilmediği, imar-ihyaya konu edilmiş ise ihyanın ne zaman başlayıp bitirildiği etraflıca sorulup maddi olaylara dayalı olarak açıklattırılmalı, dinlenen yerel bilirkişi ve tanık beyanlarının çelişmesi halinde gerektiğinde yüzleştirme yapılmak suretiyle çelişki giderilmeye çalışılmalı; jeodezi ve fotogrametri mühendisi bilirkişiye hava fotoğrafları üzerinde stereoskopik olarak ve temin edilebilecek en eski tarihli uydu fotoğrafları üzerinde de inceleme yaptırılarak, çekişme konusu taşınmazın önceki ve şimdiki niteliği, arazinin ekonomik amaca uygun olarak kullanılıp kullanılmadığı ve kullanımın hangi tarihten itibaren olduğu, imar-ihyanın tamamlanıp tamamlanmadığı, kullanıma ara verilip verilmediği hususlarında rapor düzenlettirilmeli; ziraatçi bilirkişi kuruluna, çekişmeli taşınmaz üzerinde ekonomik amaca uygun zilyetlik bulunup bulunmadığını, ekonomik amaca uygun zilyetlik varsa hangi tarihten beri ve hangi tasarruflar ile sürdürüldüğünü, çekişmeli taşınmazın niteliğini, kullanım durumunu ve zilyetlik süresini kesin olarak belirleyen, komşu parsellerle aralarında ayırıcı unsur bulunup bulunmadığı, komşu parsellerle karşılaştırmalı değerlendirmeyi içerir, somut verilere ve bilimsel esaslara dayanan, çelişkileri giderir, ayrıntılı ve gerekçeli rapor düzenlettirilmeli; fen bilirkişisinden, keşfi takibe imkan verir kroki ve rapor alınmalı; bu şekilde zilyetlikle kazanma şartlarının oluşup oluşmadığı kesin olarak belirlenmeli, zilyetlikle kazanım koşullarının varlığı halinde 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 14 üncü maddesi uyarınca yöntemine uygun şekilde belgesiz araştırması yapılmalı ve bundan sonra toplanmış ve toplanacak tüm deliller birlikte değerlendirilerek sonucuna göre bir karar verilmelidir. Mahkemece bu yönler göz ardı edilerek eksik araştırma ve incelemeyle yazılı şekilde hüküm kurulması isabetsiz olduğundan hükmün açıklanan nedenlerle bozulması gerekmiştir. SONUÇ: Yukarıda açıklanan nedenlerle; Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin harcın istek halinde temyiz eden davacıya iadesine, Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.