Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2022/8083 · K. 2024/11161

4. Hukuk Dairesi         2022/8083 E.  ,  2024/11161 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/2164 E., 2022/112 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/62 E., 2019/102 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı .... Sanayi Ltd Şti Temsil Kayyımı Av. ... tarafından temyiz edilmekle; 2797 sayılı Yargıtay Kanunu’nun 40 ıncı ve Yargıtay İç Yönetmeliği’nin 18 inci maddeleri uyarınca yapılan ön incelemede; kararın adli yardım talepli temyiz edildiği belirlenmiştir. Adli yardım talebi temyiz yoluna başvuru sırasında istendiğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun(6100 sayılı Kanun) 336 ncı maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca, davalı yönünden adli yardım talebini inceleme görevi Yargıtaya aittir. Adli yardım 6100 sayılı Kanun'un 334 ve devamı maddelerinde düzenlenmiştir. Anılan maddelere göre gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların yararlanabileceği adli yardım şartları, ödeme gücünden yoksun olma ve talebin açıkça dayanaktan yoksun olmamasıdır. Adli yardım talebinde bulunan gerçek kişi veya tüzel kişinin yargılama giderlerini karşılayabilecek durumda olmadığını gösteren mali durumuna ilişkin belgeleri de mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Adli yardım talebinde bulunanın ödeme gücünden yoksun olup olmadığı, bu belgeler incelenerek belirlenecektir. 6100 sayılı Kanun'da yalnızca gerçek kişiler ile kamuya yararlı dernek ve vakıfların adli yardımdan yararlanabileceği düzenlenmiştir. Adli yardım talebinde bulunan tüzel kişi 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (6102 sayılı Kanun) kapsamında kurulmuş limited şirket olup kanunda açıkça adli yardımdan yararlanabileceği düzenlenmediğinden adli yardım talebinin reddine karar vermek gerekmiştir. Bu itibarla; 1. Hükmü veren Mahkeme tarafından 6100 sayılı Kanun'un 337 nci maddesi uyarınca; a) Adli yardım talebinin reddine dair kararın, talebi reddedilen tarafa "6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 337 nci maddesinin ikinci fıkrası uyarınca tebliğinden itibaren bir hafta içinde mahkemeye dilekçe vermek suretiyle karara itiraz edebileceği" şerhini içeren davetiye ile tebliğ edilmesi, b) Adli yardım talebinde bulunan tarafın, ret kararına karşı itiraz etmesi halinde dosyanın itirazı incelemekle görevli Yargıtay 5. Hukuk Dairesine gönderilmek üzere Dairemize gönderilmesi, 2. Adli yardım talebinin reddi kararına karşı itiraz edilmemesi veya itirazın Yargıtay tarafından reddedilmesi halinde, 6100 sayılı Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 344 üncü maddesi uyarınca; a) Temyiz harçlarının bir haftalık kesin süre içerisinde tamamlanması, aksi halde temyiz başvurusundan vazgeçmiş sayılacağı hususunun başvurana (davalı kayyımına) yazılı olarak bildirilmesi, b) Verilen kesin süre içinde temyiz harçları tamamlanmadığı taktirde temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına karar verilerek başvurana tebliğ edilmesi, 3. Verilen kesin süre içinde; a) Temyiz harçlarının tamamlanması halinde, b) Temyiz harçlarının tamamlanmaması sebebi ile temyiz başvurusunun yapılmamış sayılmasına dair verilen kararın tebliğ tarihinden bir hafta içinde temyiz edilmesi durumunda ise temyiz harç ve giderleri de yatırıldıktan sonra, Dosyanın temyiz incelemesi yapılmak üzere Daireye gönderilmesi gerekir. KARAR Açıklanan sebeple; Belirtilen işlemlerin yerine getirilmesi için dosyanın hükmü veren İlk Derece Mahkemesine GERİ ÇEVRİLMESİNE, 18.11.2024 tarihinde adli yardım talebinin reddine ilişkin karara karşı Üye ... ve Üye ...'nin karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi. KARŞI OY Dosyanın incelenmesinde; davalılardan .... Sanayi Ltd Şti'nin tek ortağı ve yönetim kurulu başkanı ...'nın Erzurum 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 2016/27 Esas ve 2016/349 Karar sayılı ilamı ile mahkumiyetine karar verildiği ve kararın 24.03.2017 tarihinde kesinleştiği, bu nedenle şirket organsız kaldığından Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesinin 2018/114 Esas ve 2018/369 Karar sayılı kararı ile Av. ...'ın anılan şirkete kayyım olarak atanmasına karar verildiği görülmektedir. Davalılardan .... Sanayi Ltd. Şti. Temsil Kayyımı Av. ... tarafından adli yardım talepli olarak verilen temyiz dilekçesinde ve aşamalardaki beyanında; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesince temsil kayyımı olarak görevlendirilmesi üzerine yaptığı araştırmalarda şirketin faal adresinin ve yetkililerinin tespit edilemediği, şirketin yönetim kurulu başkanı ve tek ortağının kesinleşmiş ceza mahkumiyeti nedeniyle Bursa Cezaevinde hükümlü olduğu, şirketin yönetim kurulu başkanı ....'ya eşinin vasi olarak atandığını şifahen öğrendiği, ancak Erzurum Sulh Hukuk Mahkemelerinde yaptığı araştırmada vasi atamasına rastlanmadığı şeklinde bilgilendirildiği beyan edilmiştir. Her ne kadar 6100 sayılı Kanun'da kamuya yararlı dernek ve vakıflar dışındaki tüzel kişiler hakkında adli yardımdan yararlanabileceklerine dair hüküm bulunmasa da eldeki uyuşmazlıkta adli yardım talebinin doğrudan şirket yetkilisi tarafından yapılmadığı, şirkete Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesince atanan temsil kayyımı tarafından adli yardım talep edildiği, dosya kapsamı ve temsil kayyımının aşamalardaki beyanları da dikkate alındığında adli yardım talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiği düşüncesindeyiz. Nitekim Anayasa Mahkemesinin 17.05.2023 tarihli 2020/22192 Başvuru Numaralı dosyasında da başvurucunun bireysel durumu değerlendirilmeden sırf tüzel kişi olması nedeniyle adli yardım müessesinden yararlanamayacağına ilişkin olarak kanundan kaynaklanan yaklaşımın meşru amacı bulunmadığı, yapılan müdahalenin başvurucunun mahkemeye erişimini aşırı derecede zorlaştırdığı, dolayısıyla müdahalenin ölçülü olmadığı sonucuna varılmıştır. Açıklanan nedenlerle davalılardan .... Sanayi Ltd. Şti. Temsil Kayyımı Av. ...'ın adli yardım talebi kabul edilerek işin esasının incelenmesini düşündüğümüzden sayın çoğunluğun "adli yardım talebinin reddine" dair kararına katılmıyoruz.