Yargıtay 8. Hukuk Dairesi · E. 2023/1323 · K. 2024/6917
8. Hukuk Dairesi 2023/1323 E. , 2024/6917 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesi SAYISI : 2019/1894 E., 2022/1337 K. DAVA TÜRÜ : Genel kurul toplantısının iptali DAVA TARİHİ : 07.12.2016 KARAR : İstinaf başvurusunun esastan reddine İLK DERECE MAHKEMESİ : Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2016/523 E., 2019/199 K. Taraflar arasında Ankara 13.Asliye Hukuk Mahkemesinde görülen genel kurul toplantısının iptali davası sonucunda verilen hükme karşı davalı vekili ile fer'i müdahil vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 12. Hukuk Dairesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi davalı vekili ile fer'i müdahil vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
K A R A R
Dava dilekçesinde; davacının, davalı ... ... Federasyonunun eski başkanı ve delegesi olduğu, 24 Ekim 2016 tarihinde yapılması planlanan Genel Kurula, Federasyon başkanı olabilmek için başvurduğu, yapılan başvurunun %15 delege imza şartını yerine getirmediği gerekçesiyle reddedildiği, Bağımsız Spor Federasyonları Çalışma Usul ve Esasları Yönetmeliğindeki bu şartın Danıştay 10. Dairesinin 07.03.2016 tarihli ve 2012/9445 Esas, 2016/1132 Karar sayılı kararıyla iptal edildiği, delege belirlenmesine dair kura çekiminin de usulsüz olduğu, davalı federasyonunun 28.11.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının mevzuattaki usul ve esaslara aykırı yapıldığı ileri sürülerek genel kurulun iptali istenmiştir. Cevap dilekçesinde; dava dilekçesindeki iddia ve talebin hukuka uygun olmadığı, Danıştay tarafından %15 üyenin aday göstermesi şartının iptal edilmesinden sonra, Ana Statünün usulüne uygun biçimde yetkili merciler tarafından iptal edilmediği gözetildiğinde, bu statü hükümlerinin uygulanmasını kendiliğinden etkilemeyeceği, davacının Tahkim Kuruluna yapmış olduğu itiraz ve karar düzeltme istemlerinin reddedildiği beyan edilerek davanın reddi savunulmuştur. İlk Derece Mahkemesince yapılan yargılama sonunda;Federasyon başkanlığına aday olmak için aranan şartların; hem 19.07.2012 tarih 28358 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul Ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde, hem de 04.06.2014 tarih ve 29020 sayılı Resmi Gazetede Yayınlanan Türkiye ... Federasyonu Ana Statüsünün 7 nci maddesinde ayrıntılı olarak düzenlendiği, her iki düzenlemede de, federasyon başkanlığına aday olunabilmesi için, federasyon üyelerinden en az %15’inin yazılı teklifinin bulunması şartının arandığı, Ana Statüde getirilen bu şartın, hukuki niteliği itibariyle, dernek tüzüğünde yer alan bir şart niteliğinde olup, idari düzenleyici işlem niteliğinde olmadığı, bu nedenle söz konusu şartın her şeyden önce kanunun emredici hükümlerine aykırı olmaması gerektiği, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun (4721 sayılı Kanun) 58 inci maddesinde; “Dernek tüzüğü, kanunun emredici hükümlerine aykırı olamaz” hükmünün bulunduğu, davalı Federasyon tarafından kabul edilerek 04.06.2014 tarih 29020 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Türkiye ... Federasyonu Ana Statüsünün dayanağı olarak 19.07.2012 tarih ve 28358 Sayılı Resmi Gazetede yayınlanan Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik ve 3289 sayılı Spor Genel Müdürlüğünün Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanunun gösterildiği, Ana Statünün ilgili Yönetmeliğe ve 3289 Sayılı Kanuna aykırı olmaması gerektiği, 3289 sayılı Kanunda Federasyon Başkanlığına aday olmaya ilişkin bir şart veya sınırlama getirilmediği, sadece yönetmeliğin 11 inci maddesinde, üyelerin %15'inin yazılı teklifte bulunması şartının getirildiği, bu şartın aynen Ana Statüye de alındığı, ancak; Ana Statünün dayanağı olan Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin %15 yazılı teklif getirilmesine ilişkin şartının Danıştay 10. Dairesinin 07/03/2016 tarihli ve 2012/9445 Esas 2016/1132 Karar sayılı kararı ile iptal edildiği, bu durum karşısında artık Ana Statüde yer almış olsa bile başkan adaylığı için %15 yazılı teklif şartının uygulanma imkanının kalmadığı gerekçesi ile davanın kabulüne ve davalı Federasyonun 28.11.2016 tarihinde yapmış olduğu Genel Kurulun iptaline karar verilmiştir. Davalı vekili ile fer'i müdahil vekilinin istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince; dosya içeriğine, iddia ve savunma ile toplanan delillere, kararın dayandığı hukuka uygun gerektirici nedenlere, mevcut deliller mahkemece değerlendirilerek takdir edildikten sonra karar verildiğine, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı gerekçesi ile davalı ... fer'i müdahil vekillerinin yerinde olmayan istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Davalı vekili ile fer'i müdahil vekili Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı verdikleri temyiz dilekçesinde; istinaf dilekçelerinde ileri sürülen sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozulmasını istemişlerdir. Dava, davalı federasyon delegesi olan davacı tarafından davalı federasyonunun 28.11.2016 tarihinde yapılan genel kurul toplantısının mevzuattaki usul ve esaslara aykırı yapıldığı ileri sürülerek genel kurul toplantısının iptali istemine ilişkindir. Bağımsız Spor Federasyonlarının Çalışma Usul ve Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11 inci maddesinde federasyon başkanlarının şartları belirlenmiş olup 2. ve 3. fıkrasında; " (2) Başkan adayları, genel kurul tarihinden en az on gün önce, üyelerin en az yüzde15’inin yazılı teklifini içeren adaylık başvurularını federasyona yaparlar. Her üye ancak bir başkan adayı için teklifte bulunabilir. Yönetim kurulu, genel kurul tarihinden en az otuz gün önce başkan adayları tarafından yatırılması gereken adaylık ücretini belirler. Adaylık ücreti, 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan meblağı geçemez. (3) Başkan adaylarından başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir; a) T.C. kimlik numarası beyanı, b) Öğrenim belgesinin kurumca tasdikli örneği, c) Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük ceza kurulları veya spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurullarınca son beş yıl içerisinde bir defada üç ay veya toplam altı ay hak mahrumiyeti cezası almadığına dair beyanı, ç) Adli sicil kaydı yazılı beyanı, d) Başvuru tarihi itibariyle kesinleşmiş vergi ve sigorta borcu olmadığına dair belge, e) Adaylık başvuru ücret makbuzu, f) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi" yazmakta idi. Ancak 2. ve 3. fıkrasının (e) ve (f) bendlerinde öngörülen koşulların bu hükümleri Danıştay Onuncu Dairesinin 07.03.2016 tarihli ve Esas No: 2012/9445; Karar No: 2016/1132 sayılı kararı ile Yönetmeliğin 11 inci maddesinin ikinci fıkrası ile üçüncü fıkrasının (e) ve (f) bentlerinin iptaline karar verilmiş olup Danıştay ilamı ile ilgili yönetmelik maddesinde belirtilen (e) ve (f) bentleri kriter olmaktan çıkmış olup Danıştayın iptal kararı seçim tarihinden önce olduğundan yönetmelikteki ilgili düzenleme dikkate alınamaz. Ancak iptali istenilen genel kurul tarihi itibari ile yürürlükte bulunan 3289 sayılı Gençlik ve Spor Hizmetleri Kanunu'nun Ek-9 uncu maddesi gereği (Değişik ikinci fıkra: 29.03.2011-6215/10 md.) Federasyonların merkez teşkilatının; genel kurul, yönetim, denetim, disiplin kurulları ile genel sekreterlikten teşekkül edeceği, bu kurulların oluşumu, görev, yetki ve sorumlulukları ile çalışma usul ve esasları ana statüyle, diğer kurulların oluşumu, çalışma usul ve esasları ise talimatlarla belirleneceği, değişik üçüncü fıkra gereği (29.03.2011-6215/10 md.) Genel kurulun federasyonun en üst organı olduğu, Genel kurulun toplanması ile ilgili her türlü işlemler yönetim kurulunca yürütüleceği, Genel kurulun toplanması, üyelerin belirlenmesi, divanın oluşturulması, delege listesine yapılacak itirazlar ve oyların sayımı ile ilgili diğer esas ve usullerin ana statüde belirleneceği düzenlemiştir. Danıştay tarafından yönetmeliğin ilgili maddesinin kısmen iptali Ana Statüde başkan adaylığı için getirilen düzenlemenin de doğrudan iptali olarak değerlendirilemeyeceğinden, Ana Statü ayakta olduğu için seçimde başkanlık aday başvurularının ana statüye göre belirlenmesi gerekir. Ana Statünün 9 uncu maddesi federasyon başkanınında aranan özellikleri belirlemiş ve 2 ve 3 fıkrasında ise; "(2) Başkan adayları, genel kurul tarihinden en az on gün önce, üyelerin en az %15’inin yazılı teklifini içeren adaylık başvurularını federasyona yaparlar. Her üye ancak bir başkan adayı için teklifte bulunabilir. Yönetim kurulu, genel kurul tarihinden en az otuz gün önce başkan adayları tarafından yatırılması gereken adaylık ücretini belirler. Adaylık ücreti, 40.000 gösterge rakamının memur aylıklarına uygulanan katsayı ile çarpımı sonucu bulunan meblağı geçemez. (3) Başkan adaylarından başvuru sırasında aşağıdaki belgeler istenir; a) T.C. kimlik numarası beyanı, b) Öğrenim belgesinin kurumca tasdikli örneği, c) Tahkim Kurulu, Genel Müdürlük ceza kurulları veya spor federasyonlarının ceza veya disiplin kurullarınca son beş yıl içerisinde bir defada üç ay veya toplam altı ay hak mahrumiyeti cezası almadığına dair beyanı, ç) Adli sicil kaydı yazılı beyanı, d) Üyelerin en az %15’inin yazılı teklifi," Başkanlık için aranan şart olarak sayılmıştır. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelerden; Türkiye ... Federasyonunun 5. Olağan Mali Genel Kurulu ve 4. Olağan Genel Kurulu’nun 28.11.2016 tarihinde yapılacağının ilan edilmesi üzerine davacı Genel Kurul'da başkan adayı olmak için usulüne uygun olarak Federasyona başvurduğu, davacının %15'lik asgari delege desteğini sağlayamadığı gerekçesi ile adaylık başvurusunun kabul edilmediği, 28.11.2016 tarihinde yapılan Genel Kurul'da 214 delegenin oy kullandığı, oyların 210'unu alan dava dışı Metin Şahin'in Türkiye ... Federasyonu Başkanı seçildiği anlaşılmıştır. Bu durumda somut olaya uygulanması gereken davalı Federasyon Ana Statüsünün 9 uncu maddesinin 3 üncü fıkrasının (d) bendi gereği başkan adaylığı için üyelerin en az %15 inin yazılı teklifi olması gerekmektedir. Nitekim davacının ... Spor Genel Müdürlüğü Tahkim Kuruluna yaptığı başvuru 04.10.2016 tarihli karar ile; delegelerin belirlenmesine dair itirazlar ise 16.11.2016 tarihli karar reddedilmiş olup davacının adaylık başvurusu yeterli delegenin desteğini sağlayamadığı gerekçesi ile reddedildiği anlaşılmaktadır. Dolayısıyla davacının başkanlık için aranan şartları taşımadığı için Mahkemece açılan davanın reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile davanın kabul edilmesi doğru görülmeyerek Bölge Adliye Mahkemesi kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının yukarıda açıklanan nedenlerle BOZULMASINA, Peşin harcın istek halinde temyiz edenlere ayrı ayrı iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.