Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/14095 · K. 2024/10829

10. Hukuk Dairesi         2023/14095 E.  ,  2024/10829 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/573 E., 2023/1183 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : Fatsa 1. Asliye Hukuk (İş) Mahkemesi SAYISI : 2017/614 E., 2021/745 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacılar vekili ve davalı ... …Tic. A.Ş. vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davacı ... vekili ve davalı ... …Tic. A.Ş vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne ve duruşmanın düzenlendiği 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinde sayılı ve sınırlı olarak gösterilen hâllerden hiçbirine uymadığından, temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasına ilişkin isteğin reddine karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacılar vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ...'nin iş yerinde çalışırken 14.06.2017 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... İnşaat Turizm ve San. Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle: davacıların murisi ...'nin 28.04.2017-14.06.2017 tarihleri arasında inşaat kalıp ustası olarak aralıksız çalıştığını, 14.06.2017 tarihinde HES inşaatında iş görmekte olduğu sırada, su pompasının yerini değiştirmek amacıyla eline aldığı sırada elim kazanın meydana geldiğini ve işçinin vefat ettiğini, düzenli olarak bakım ve kontrollerinin yapılmakta olan ve hatta kaza tarihinden öncesinde 16.03.2017 tarihinde henüz kontrolden geçmiş olan anılı su pompasında kaza tarihinden sonra da herhangi bir su kaçağı tespit edilmediğini, bahsi geçen kazanın meydana gelmesinin ardından müvekkili şirketin murisin eşi ve çocuklarına maddi ve manevi destek sağlamak amacıyla ziyarette bulunarak müteaddit kereler gerek banka ve gerekse elden ödemeler yaptığını, davacıların murisi ...'nin müvekkili şirket nezdinde işe başladığı tarih itibariyle ve devamında, işçi sağlığı ve iş güvenliğine ilişkin tüm yükümlülüklerin müvekkili şirket tarafından yerine getirildiğini, kazanın meydana geliş şeklinde illiyet bağını ortadan kaldıran kaçınılmazlık faktörünün söz konusu olduğunu, müvekkili şirketin iş yerinde işçilerin sağlığını korumak ve işyerinin güvenliğini sağlamak için gerekli bütün önlemleri aldığını ve bu şekilde kendisinden beklenen tüm dikkat ve özeni gösteren ve işçiyi gözetme borcunu da layıkıyla yerine getiren işverenin, iş kazından dolayı sorumlu tutulmasının hukuka ve hakkaniyete aykırı olduğunu beyanla, davanın reddini talep etmiştir. 2.Davalı ... Üretim San. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesi ile özetle; müvekkili şirketin diğer davalı şirket ile üst-alt işveren ilişkisi bulunmadığını, iş kazasının olduğu Bartın ilinde işletmede olan Kayadibi Hidroelektrik Santrali Üretim Tesisinde müvekkili şirketin 29.04.2011 tarihinden itibaren elektrik üretim faaliyetinde bulunduğunu, bu hakka 49 yıllığına sahip olduğunu, işletmede müvekkili şirketin elektrik üretimi ile ilgili kişiler çalışmakta olup, bunun dışında herhangi bir faaliyeti ve çalıştırdığı kimsenin bulunmadığını, müvekkili şirketin diğer davalı şirket ile aralarında yapılan sözleşme ve teknik şartname ile enerji projesi kapsamında düşünülen regülatör, iletim kanalı, iletim kondüvisi, vana adası cebri boru, santral binası, çakıl geçidi, balık geçidi, imalat işlerinin ve tesislerinin yapılması amacıyla anlaşma yapıldığını, iş kazasında vefat eden davacıların murisi ...'nin iş sağlığı ve güvenliği ile ilgili eğitimler aldığı, mesleki eğitimi, iş tecrübesi ve yaşı itibarıyla yapılan işten doğabilecek tehlikelerin bilincinde olduğu halde iş talimatlarına ve iş güvenliği kurallarına uymayarak tedbirsiz ve dikkatsiz davranması sebebiyle iş kazası meydana geldiğini, murisin gerekli dikkat ve özeni göstermediğini, kaza neticesinde şirket yöneticilerinin çok üzüldüğünü ve acılarını hafifletmek ve bu olaydan en az zararla ayrılmaları için tüm gayret ve çabanın diğer davalı şirket yöneticileri ile birlikte gösterildiğini, ancak davacıların talep ettiği manevi tazminatın afaki olduğunu beyanla, davanın Dubai Starr Sigorta ve Allianz Sigorta A.Ş.'ye ihbarını ve davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı ...'nin maddi tazminat davasının kabulü ile 348.920,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ...'nin maddi tazminat davasının kabulü ile 77.061,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak velayeten davacı anne ...'ye verilmesine, davacı ...'nin maddi tazminat davasının kabulü ile 40.346,00-TL maddi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak velayeten davacı anne ...'ye verilmesine, davacıların manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile davacı ... için 80.000-TL manevi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı ... için 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak velayeten davacı anne ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için 60.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak velayeten davacı anne ...'ye verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... için 30.000,00-TL manevi tazminatın kaza tarihinden (14.06.2017) tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı ... …Tic. A.Ş vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; davacılar murisinin gerçek gelirinin düşük tespit edildiğini, tanıkların murisin ücretinin 4000-4500 TL arasında olduğunu beyan ettikleri tanık beyanlarının dikkate alınmadığını, murisin daha önceki işyerinde aldığı ücret ile sendika yazı cevaplarında belirtilen ücretin uyumlu olduğunu, emsal ücret araştırmasında belirtilen en düşük ücretten hesaplama yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde murisin kusuru olmadığını, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının düşük olduğunu belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. 2.Davalı ... …Tic. A.Ş. vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkemece hukuki ve madde olaylarda hata yapıldığını, asıl işveren olmadıklarını, işin taşeron diğer davalı şirkete elektrik santrali yapım işi olarak anahtar teslim iş olarak verildiğini, murisin ücretine ilişkin bordroların bulunduğunu ve emsal ücrete göre hesap yapılmasının hatalı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde kusurları bulunmadığını, eşin evlenme oranının hatalı tespit edildiğini belirterek istinaf başvurusunda bulunmuştur. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan yasal ve hukuksal gerekçeleriyle dayandığı maddi delillere, bu delillerin takdirinde isabetsizlik görülmemesine ve özellikle tanıkların aldıkları ücretin fazla çalışma karşılığı aldıkları ücret ile birlikte 4000-4500 TL olarak beyan edilmiş olmasına ve murisin ücretinin Çevre Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen rayiç işçilik ücretine göre tespit edilmiş olmasında, dosya kapsamına sunulan davalı ... …A.Ş. ve davalı ... İnşaat ..A.Ş şirketi arasında imzalanan sözleşmenin konusunun Kayadibi Regülatörü ve Hes İnşaatı yapım işi olup sözleşmenin 8. maddesindeki yüklenicinin iş gücü ve personel programı imalat ve makine programı üzerinde işveren tarafından her zaman düzeltme talep edilebileceğine, 11 inci maddesinde işverenin istediği takdirde alınan teknik elemanların değiştirilmesini isteme ... olduğuna ve yine İş Sağlığı ve Güvenlik hükümlerine dair 26 ncı madde kapsamında işverenin işyerinde güvenlik önlemlerini düzenleyen uyarılarına uyulması gerektiğini ve işverenin yüklenicinin almadığı iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini yüklenici adına alacağına dair hükümler karşısında davalı ... …A.Ş. nin kontrol ve denetim yetkileri aşan yetkileri bulunup asıl işveren olarak sorumlu tutulmasında, alınan denetime elverişli ve oluşa uygun olarak düzenlenen kusur bilirkişi heyet raporunda tespit edilen kusur oranlarının hesaplamada esas alınmasında, davacı ...’nin hükme esas alınan hesap rapor tarihinde ki yaşı ve çocukları dikkate alındığında yapılan evlenme indiriminin AYİM tablosuna göre %17 olarak uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığının ve hükmedilen manevi tazminatın ölüm sebebi ile davacılarda oluşan elem ve acı göz önünde bulundurulduğunda kazanın meydana gelmesinde müteveffanın kusurunun %10 oranında olduğu gözönüne alındığında oluşa uygun olduğunun anlaşılmış olmasına göre usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşılan hükme yönelik davacı vekili ve davalı ... …Tic. A.Ş vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ... vekili ve davalı ... …Tic. A.Ş vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... …Tic. A.Ş vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'un 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hesap ilkelerine uygun düzenlenen hesap bilirkişi raporuna, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı ... vekili ve davalı ... …Tic. A.Ş vekilinin temyiz itirazlarının reddine, Bölge Adliye Mahkemesince verilen kararın 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz eden ilgililerine yükletilmesine, 2.Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine, 12.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.