V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacılar vekili, istinaf başvuru dilekçesinde bildirdiği sebepleri tekrar ederek, kararın bozulmasını istemiştir.
C. Gerekçe
1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme
Uyuşmazlık, ... Kentsel Dönüşüm projesi kapsamında yapılacak toplam konut sayısının artırılması nedeniyle oluşan davalı İdareye ait kazancın hesaplanarak yapılan sözleşme gereğince davalıdan tahsili istemine ilişkindir.
2. İlgili Hukuk
1. 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun (5393 sayılı Kanun) 73 üncü maddesi,
2. 2985 sayılı Toplu Konut Kanunu'nun (2985 sayılı Kanun) 1 ve 4 üncü maddeleri.
3. Değerlendirme
1. Dosya içerisinde bulunan bulunan tapu kayıtları inelendiğinde, davaya konu taşınmazın Ankara İli Çankaya İlçesi, ... Mahallesi 902 parselde yer aldığı, ... adına kayıtlı iken 30.12.2005 tarihinde kamulaştırma işlemi nedeniyle Ankara Büyükşehir Belediyesi adına tescil edildiği görülmüştür.
2.Taraflar arasında imzalanan 17.03.2006 tarihli "Arsa Sözleşmesi" başlıklı belgenin, "Ankara Büyükşehir Belediyesinin taahhütleri" bölümünde, "A. ... 1.A tapu kaydı belirtilen taşınmaz karşılığında hak sahibi ... adına 1/1000 ölçekli uyarınca ... (902) Kentsel dönüşüm Projesi İmar planında gösterilen TC Bayındırlık Bakanlığının 2005 yılı Yapı Yaklaşık Maliyetleri hakkındaki tebliğinden belirtilen 4-A grubu başlığı altında tanımlanan yapı standartlarının minimum seviyede sağlayan ve bunun üzerine Ankara Büyükşehir Belediyesinin ilave edeceği yeni standartlarla üreteceği brüt 150 m²'lik konutlardan 11 adet daireyi anahtar teslimi verecektir" şeklinde olup, sözleşme gereğince kura sonucu belirlenen 11 adet daire davacılara teslim edilmiştir.
3. Bu durumda, öncelikle uyuşmazlığa konu sözleşmenin niteliği ve bu sözleşmeye uygulanacak kanun hükümlerinin saptanması gerekmektedir. Türkiye genelinde konut ihtiyacının karşılanması için gerekli olan usul ve esasların düzenlenmesi amacıyla 2985 sayılı Kanun kabul edilmiştir. Bu kapsamda Kentsel Dönüşüm proje alanında tapulu, binalı ve binasız hak sahipleriyle 5393 sayılı Kanun ile anlaşma sağlanamayan durumlarda, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca kamulaştırma işlemleri uygulanmakta, taşınmaz bedelleri Mahkemeler tarafından belirlenmekte ve bunun karşılığında taşınmaz mülkiyetleri İdarelerin mülkiyetine geçmektedir. Anılan kanunların ilgili hükümleri doğrultusunda hak sahiplerinin muvafakatları alınmış ve sözleşmelerde imzalanmıştır.
4. 5393 sayılı Kanun'un 73 üncü maddesinde; "Belediye, belediye meclisi kararıyla; konut alanları, sanayi alanları, ticaret alanları, teknoloji parkları, kamu hizmeti alanları, rekreasyon alanları ve her türlü sosyal donatı alanları oluşturmak, eskiyen kent kısımlarını yeniden inşa ve restore etmek, kentin tarihi ve kültürel dokusunu korumak veya deprem riskine karşı tedbirler almak amacıyla kentsel dönüşüm ve gelişim projeleri uygulayabilir. Bir alanın kentsel dönüşüm ve gelişim alanı olarak ilan edilebilmesi için yukarıda sayılan hususlardan birinin veya bir kaçının gerçekleşmesi ve bu alanın belediye veya mücavir alan sınırları içerisinde bulunması şarttır. Ancak, kamunun mülkiyetinde veya kullanımında olan yerlerde kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı ilan edilebilmesi ve uygulama yapılabilmesi için ilgili belediyenin talebi ve Cumhurbaşkanınca bu yönde karar alınması şarttır. Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanı olarak ilan edilecek alanın; üzerinde yapı olan veya olmayan imarlı veya imarsız alanlar olması, yapı yükseklik ve yoğunluğunun belirlenmesi, alanın büyüklüğünün en az 5 en çok 500 hektar arasında olması, etaplar halinde yapılabilmesi hususlarının takdiri münhasıran belediye meclisinin yetkisindedir. ... Kentsel dönüşüm ve gelişim proje alanlarında bulunan yapıların boşaltılması, yıkımı ve kamulaştırılmasında anlaşma yolu esastır. Kentsel dönüşüm ve gelişim projesi kapsamında bulunan gayrimenkul sahipleri ve belediye tarafından açılacak davalar, mahkemelerde öncelikle görüşülür ve karara bağlanır. .... Bu kapsamda bulunanlara Toplu Konut İdaresi Başkanlığı ile işbirliği yapılmak suretiyle konut satışı da yapılabilir. Enkaz ve ağaç bedelleri arsa veya konut bedellerinden mahsup edilir. Kentsel dönüşüm ve gelişim alanı ilan edilen yerlerde belediyelere ait gayrimenkuller ile belediyelerin anlaşma sağladığı veya kamulaştırdıkları gayrimenkuller üzerindeki inşaatların tamamı belediyeler tarafından yapılır veya yaptırılır. (…) Belediye, kentsel dönüşüm ve gelişim projelerini gerçekleştirmek amacıyla; imar uygulaması yapmaya, imar uygulaması yapılan alanlardaki taşınmazların değerlerini tespit etmeye ve bu değer üzerinden hak sahiplerine dağıtım yapmaya veya hasılat paylaşımını esas alan uygulamalar yapmaya yetkilidir. ...." şeklinde düzenleme yer almaktadır. Kanun kapsamında, davalı ... proje alanında konut, ticaret, altyapı, peyzaj, çevre düzenlemesi, sosyal donatı alanları, kentsel tasarım ve inşaat alanlarını planlama yetkisisine sahiptir.
5. Davalı ... ile davacıların murisi arasında arsa sözleşmesi imzalanmış ve murisin hissesi davalı Belediyeye devredilmiş ve sonuçta 11 adet daire davacılara teslim edilmiştir. Davacılar proje kapsamında konut sayısının artırılması nedeniyle davalı Belediyenin haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerek, konut sayısında meydana gelen artıştan dolayı fark bedelinin tespit edilmesini ve davalıdan tahsilini istemişler ise de; kentsel yenileme alanının tamamına ait imar planı tadilatı, imar uygulaması, ifraz ve tevhid işlemleri Belediye tarafından yerine getirilecek, ilgili planların Büyükşehir tarafından da onaylanması ile ilgili iş ve işlemleri Belediye yürütecektir. Üstelik Proje kapsamında alanda yapılacak inşaat ve konut sayısı başlangıçta belirtilmemiş olup, hak sahiplerine konut alanında yapılacak olan inşaat sayısına göre ilave bir hak tanınmamıştır.
6. Konut sözleşmesi esasları, enkaz (tesis) bedelleri ve taşınmazların devri gibi hususlar düzenlenmiş, bu düzenlemeler yapılırken de yukarıda belirtilen kanun hükümlerinin uygulanacağı açıkca belirtilmiştir. Bu durumda, davacıların da bu sözleşme ile bağlı olduğu anlaşılmakla, davacılar vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile kararın onanmasına karar vermek gerekmiştir.
