K A R Ş I O Y
Kanun’da suç olarak tanımlanan fiilin, birden fazla suç ortağı tarafından iştirak hâlinde gerçekleştirilmesi durumunda TCK’nın 37/1. maddesinde düzenlenen müşterek faillik söz konusu olacaktır.
Öğretideki görüşler de dikkate alındığında müşterek faillik için iki şartın birlikte gerçekleşmesi gerekmektedir:
1- Failler arasında birlikte suç işleme kararı bulunmalıdır.
2- Suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurulmalıdır.
Müşterek faillikte, birlikte suç işleme kararının yanı sıra fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurulduğu için her bir suç ortağı “fail” konumundadır. Fiil üzerinde ortak hâkimiyetin kurulup kurulmadığının belirlenmesinde suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı önem göz önünde bulundurulmalıdır.
Müşterek faillikte müşterek alınan suç işleme kararına bağlı olarak, suçun icrai hareketlerinin birlikte gerçekleştirilmesi ve dolayısıyla, suç oluşturan eylemin icrası üzerinde ortaklaşa hâkimiyet kurulması söz konusudur. Buna göre her müşterek fail suçun icrasına ilişkin etkin, fonksiyonel bir katkıda bulunmaktadır. Birlikte suç işleme kararının yanı sıra, eylem üzerinde müşterek hâkimiyet kurulduğu için, her bir suç ortağı fail statüsündedir. Fiil üzerinde ortak hakimiyetin kurulup kurulmadığı suç ortaklarının suçun icrasında üstlendikleri rolleri ve katkılarının taşıdığı öneme göre mahkemece belirlenecektir. Suç ortaklarının suçun işlenmesinde yaptıkları katkının diğerinin fiilini tamamladığı durumlarda müşterek faillik söz konusu olacaktır. Müşterek failliğin yapısı ve tanımı gereği, fiilin kanuni tarifinde yer alan hareketlerin birlikte gerçekleştirilmesi ve birlikte suç işleme kararının varlığı gereklidir. Suçun işlenmesine veya neticenin oluşumuna doğrudan bir etkisi olmayan kişi müşterek fail olarak kabul edilemez.
5237 sayılı TCK'nda yer alan düzenlemeye göre suçun icrasına iştirak etmekle birlikte, işlenişine bulunduğu katkının niteliği gereği kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen suç ortaklarına “şerik” denilmekte olup, şeriklik; azmettirme ve yardım etme olarak iki farklı şekilde düzenlenmiştir. Kanuni tanımdaki fiili gerçekleştirmeyen ancak yardım eden suç ortağı, gerçekleşen fiilden 5237 sayılı TCK’nin 40 ıncı maddesinde düzenlenen bağlılık kuralı uyarınca şerik olarak sorumlu olmaktadır.
5237 sayılı TCK’nin 39/2 nci maddesindeki düzenlemeye göre, yardım etme; maddi yardım ve manevi yardım olarak ikiye ayrılmaktadır. Maddi yardım; suçun işlenmesinde kullanılan araçları temin etmek, suçun işlenmesinden önce veya işlenmesi sırasında maddi yardımda bulunarak icrasını kolaylaştırmak olarak sayılmış, manevi yardım ise; suç işlemeye teşvik etmek, suç işleme kararını kuvvetlendirmek, suçun işlenmesinden sonra yardımda bulunmayı vaat etmek, suçun nasıl işleneceği konusunda yol göstermek şeklinde belirtilmiştir.
Kişinin eyleminin, bir suça katılma aşamasına ulaşıp ulaşmadığı, ulaşmışsa da suça katılma düzeyinin belirlenmesi için, eylemin bir aşamasındaki durumun değil, eylemin yapılması için verilen kararın, bu kararın icra ediliş biçiminin, olay öncesi, sırası ve sonraki davranışların da dikkate alınıp tüm delillerin birlikte değerlendirilmesi gerekir. Zira "yardım etme"yi müşterek faillikten ayıran en önemli unsur, kişinin suçun işlenişi sırasında fiil üzerinde ortak hâkimiyetinin bulunmamasıdır.
Uyuşmazlık konusunun isabetli bir şekilde çözümlenebilmesi için müşterek faillik için gereken şartlardan birisi olan "suçun işlenişi üzerinde birlikte hâkimiyet kurma" unsurunun ayrıntılı bir şekilde değerlendirilmesinde fayda bulunmaktadır.
Olayımıza gelince ;
Her ne kadar mahkemece sanıkların araç ile Küçükçekmece ilçesinde tam olarak tespit edilemeyen bir yere geldikleri esnada aralarında yapılan iş bölümü uyarınca sanık ...'in araçtan inerek maktulün aracına çarptıkları yere gittiği ve maktulün aracını kaza yerinden çektiği, sanıklar ... ve ... tarafından maktulün araçla zorla Sultanbeyli civarına götürüldüğü, maktulün burada bir süre daha araçta tutularak daha önceden sanıklar arasında yapılan plan uyarınca temin edilen bir valize zorla sokulduğu ve valizle birlikte aracın bagajına konduğu, devamında sanıklar ... ve ... tarafından maktulün valiz içerisinde ...'a ait Bilecik/Söğüt'te bulunan araziye götürüldüğü, maktulün valiz içerisinde yolda vefat etmesi üzerine sanıklar ... ve ... tarafından maktulün buradaki araziye gömüldüğü kabul edilerek TCK'nın 37. maddesi kapsamında suça iştirakten sorumlu tutulmuş ise de;
Sanık ...’in "Küçükçekmece Karadeniz sokak içerisinde girdiğimiz anda bizimde içerisinde bulunduğumuz ...'nın kullanımında olan 34 KD ... plakalı beyaz renkli Citroen marka araç ...’nun kullanımında olan 34 MM ... plaka sayılı araca arkadan çarpmak suretiyle kaza süsü verdik ve ...’nun aracının durmasını sağladık. Ben aracın arka tarafından aşağı indim bu arada ... ... araçtan inmedi ben iner inmez aracın kaza kısmını kontrol eden ...’yu itekleyerek bizim bindiğimiz 34 KD ... plakalı sayılı aracın arkasına soktum. Bu arada yanıma ...ta bindi ben ...’nun ağzını kapattım, ...’nun aracını kaza mahalinde bıraktık, kendi aracımızla ben ... ... ve ...’yu çevreyi bilmediğimden tam güzergâhı size söyleyemiyorum ancak Kanarya Leylek Caddesi civarında bir sokağın içine girdik, bu arada ben kızın ağzını elimle kapatmaya devam ettim sokak içerisine girdiğimizde sokağın karanlık olduğunu gördüm uygun bir yere çektik, araçta ... ... ve ...’yu orada bırakarak kaza yerinde bıraktığımız ...’nun aracını almak için oradan tuttuğum bir taksiyle olay yerine aracın yanına gittim. Aracı oradan aldım şuan adresini bilmediğim ancak siz görevlilere yerini gösterebileceğim Kanarya Leylek Caddesi yakınlarında bir sokağın içerisine park ettim. Daha sonra evim o aracı bıraktığım yere çok yakın olması sebebiyle yürüyerek evime gittim. Daha sonra ben ... isimli şahsın akıbetinden haberim olmadı" şeklindeki savunmasının
Sanık ...’nın " idaresinde olan ve araç içerisinde ... ve ...’ın da olduğu 34 KD ... plakalı aracın ...’nın sevk ve idaresinde olan 34 MM ... plaka sayılı araca Küçükçekmece Karadeniz sokak içerisinde arkadan çarpmak suretiyle kaza süsü verdiklerini ve ...’nun aracının durmasını sağladıklarını, kaza olduktan sonra ...’nun aracından aşağı inerek aracını kontrol ettiğini, bu arada ...’nın aracını kontrol esnasında telefonuyla birilerine muhtemelen kazayı çince konuşmak suretiyle haber verdiğini, kendilerinin de bu durumdan korktuklarını, bu sırada kaza sonrası araçtan inen ...’in ... ile çince hararetli bir konuşma yaptıklarını, ...’nın kendilerinin Uygur olduğunu fark etmesi üzerine dahada çok tepki gösterdiğini, ...’inde bu duruma çok sinirlendiğini ve ...’yı iteklemek suretiyle kendilerinin bulunduğu 34 KD ... plakalı aracın içerisine iterek soktuğunu, kendisinin de dışarda kaldığını, bu arada ...’nın ağzını arka koltukta ...’ın kapatığını, ...’in ...’nın aracını ortadan kaldırmak için olay yerinde kaldığını, kendisi, ... ve ...’yla birlikte 34 KD ... plakalı araç ile Sultanbeyline gittiklerini" ifade ederek doğrulaması ,
Yine Mahkemece maktulün telefon hattının 02/10/2019 günü saat 19.49’dan saat 22.00 sıralarına kadar İstanbul Bakırköy Şenliköy Aqua Florya Bakırköy/İSTANBUL baz adresinde olduğunun, bu sırada sanıklar ..., ... ve ...'in hatlarının baz bilgisinin de aynı yerde olduğunun, devamında 02.10.2019 günü saat 23.12 sıralarında maktulün hattının Küçükçekmece Tevfikbey Doktor Ali Demir caddesi No:36 Küçükçekmece/İSTANBUL baz adresinde olduğunun, sanıklar ... ve ...'in telefon hatlarının da aynı baz adresinde bulunduğunun, sanık ...'ın kullandığı hattın saat 01.41 sıralarında sanıkların yakıt aldığı benzin istasyonun bulunduğu ... Sultanbeyli/İSTANBUL sayılı adreste baz aldığının, sonrasında sanıklar ... ve ...'ın hatlarının sırasıyla Kocaeli Çayırova, Sapanca Sakarya, Geyve Osmaneli yolu ve 04.23’de de Bozüyük Bilecik’den baz verdiğinin tespit edilmesi, ayrıca 03/10/2019 günü saat 00.45 sıralarında sanık ...'ın kullanmış olduğu [TELEFON MASKELENDİ] numaralı telefon hattı ile sanık ...’in kullanmış olduğu [TELEFON MASKELENDİ] numaralı telefon hattı arasında mesaj kaydı olduğunun, 03/10/2019 günü 06.04 ve 06:31 sıralarında ...'ın kullanmış olduğu telefon hattı ile ...’in kullanmış olduğu hatta mesaj kaydı olduğunun, 03/10/2019 günü saat 06.36 sıralarında ...'ın kullanmış olduğu hattı ile ...’in kullanmış olduğu telefon hattı arasında 32 saniye telefon görüşmesi olduğunun tespit edildiğinin belirtilmesine karşılık sanık ...’in kullanmış olduğu [TELEFON MASKELENDİ] numaralı telefonun Küçükçekmece/İSTANBUL baz adresinden sonra Mahkemece kabul edildiği gibi ... Sultanbeyli/İSTANBUL adresine gitmiş olduğu ve ayrıca sanık ...'in kullandığı tespit edilen üzerine kayıtlı 0538 386 ... numaralı telefon hattı ile 02.10.2019 günü 23.29.03 itibarı ile Gaziosmanpaşa'dan 50 km uzaklıktaki Sancaktepe Veysel Karani kamyon servisi baz istasyonu alanına 03.10.2019 günü saat 01.43.50'de bulunmasından itibaren aynı gün 01.45'de Sancaktepe Eyupsultan Deha Caddesinde, 01.48'de Ümraniye Dudullu OSB 32. Sokakta, 01.50'de Ataşehir Yeni Çamlıca Balaban Caddesi 01.52'de Ataşehir Atatürk Ataşehir Bulvarı 5'de, 02.00'da Beylerbeyi girişinde, 02.11'de Fulya Ali Samiyen Sokakta, 02.40'da Sütlüce Halıcıoğlu çıkışında bulunarak Küçükçekmece'ye doğru gittiği Küçükcekmece'den sonra maktul ...'nun toprağa gömüldüğü yer olan Bilecik İli Sögüt İlçesi Kızılsaray mevkiine de gitmediği, dolayısıyla sanık ...'in maktulü araca koymasından sonra İstanbul Anadolu yakasında maktulün ölümüne neden olan hareketlerin yapıldığı (valize sokulma sonrası ölüm) sırada maktul ve diğer sanıklarla birlikte bulunmadığı için (...'ın ifadesine göre sanık ...'ın Sultanbeyli' de evinden yaklaşık 1,5 metre uzunluğunda valiz alıp aracın yanına döndüğü, valizi bagaja yerleştirdiği, koli bandıyla maktulün ellerini arkadan bağladığı, maktulü valizin içine ... ile birlikte koyup bagajı kapattıkları, bu şekilde aynı araçla sanık ... ve ...' ın Bozüyük' e kadar gittikleri, sanık ...’un ise başka bir araçla yakın saat aralığında Bozüyük'e vardığı için öldürme olayı üzerinde Fonksiyonel fiili hakimiyeti yoktur) maktule yönelik öldürme suçu sebebiyle TCK'nın 37. maddesi kapsamında suça iştirakinden ziyade TCK'nın 39/2-a maddesindeki suç işleme kararını kuvvetlendirmek ve TCK'nın 39/2-c maddesindeki suçun işlenmesinden önce yardımda bulunarak suçun icrasını kolaylaştırmak niteliğinde eyleme yardım eden sıfatı ile katıldığının kabulü gerektiği görüşündeyim. 21.10.2024
