İçtihatYargıtay3. Hukuk Dairesi19.12.2024

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/4907 · K. 2024/4466

3. Hukuk Dairesi 2023/4907 E. , 2024/4466 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi SAYISI : 2021/691 E., 2023/619 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Konya 1. Asliye Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/550 E., 2020/1078 K. Taraflar arasındaki muarazanın meni ve tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir. Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili; müvekkilinin Karaman İli Merkez İlçesinde 3835-3836 parselde 500 kw gücünde lisanssız güneş enerjisi santrali kurmak için davalı şirkete müracaat ettiğini, davalının 30.08.2015 tarihli ve 29/12/2015 tarihli başvurularını “bağlantı sistemine bağlanılabilecek teknik yönden uygun bir dağıtım hattı bulunmaması” nedeniyle, 29/02/2016 tarihli başvurusunun “TEİAŞ TM kapasitesi nedeniyle” reddettiğini, ilk iki başvurusunda TEİAŞ TM kapasitesi müsait iken sırf müvekkilinin başvurusu yerine başka başvurular kabul edilebilsin diye mevzuat ve ilgili durumla örtüşmeyen bir gerekçe ile taleplerinin reddedildiğini, itiraz etmesi üzerine davalının çok sayıda başvuru olması nedeniyle şebekeye mesafesi 5 km'den fazla olan tüm başvuruların ayrım gözetilmeksizin reddedildiğinin bildirildiğini, davalının 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 9. maddesi gereği eşit davranmakla yükümlü olduğunu, 02.10.2013 tarihli Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin 02.03.2016 tarihinde değiştirildiğini, bu tarihe kadar üretim tesisi ile şebeke arasında bir mesafe kısıtlaması yok iken değişiklikle beraber kurulu gücü 0,5mw'dan 1mw'a kadar olan tesisler için üretim tesisinin bağlanacağı mevcut şebekeye olan uzaklığın kuş uçuşu mesafesi 10 km’den projelendirmeye esas mesafesi 12 km’den fazla olamayacağının kabul edildiğin,i aynı maddede 22.10.2016 tarihinde yapılan değişiklikle bu sefer bu tesisler için kuş uçuşu mesafenin 5 km’den projelendirmeye esas mesafesinin ise 6 km den fazla olamayacağının belirlendiğini, müvekkilinin tesis ile şebeke arasındaki kuş uçuşu mesafenin 4.636,13 m projelendirme mesafesinin 4.832 m olduğunu, dahası tüm başvurularının değişikliklerden önce yapılmış olması nedeniyle uygulanacak mesafe şartının bulunmadığını, başvuru tarihlerinde TEİAŞ’a ait Karaman OSB TM’de kapasite var olduğu halde mevzuata aykırı olarak başvurularının reddedildiğini, kapasite varsa davalının ancak müvekkilinden bağlanmak istediği şebekeden daha yakın veya daha az sistem kaybı olacak bir şebeke göstererek olumsuz yanıt vermesinin mümkün olduğu, bunun dışında olumsuz yanıt veremeyeceğini ileri sürerek; müvekkilinin belirtilen tarihli başvurularının reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunun tespitine, bağlantı başvurusunun kabulü ile müvekkiline çağrı belgesi verilmesine, verilecek çağrı belgesi ve santralin yapım süresi de nazara alınarak müvekkilinin kâr kaybı ile üretim maliyetlerindeki artışın döviz üzerinden olması ve maliyetteki aşırı artıştan kaynaklanan zararı için şimdilik 10.000,00 TL’nin haksız işlem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, çağrı belgesi verilmesine hükmedilmesi halinde 31.12.20107 tarihine kadar geçici kabulü yapılacak tesislerin dağıtım sistemi kullanım bedellerinin indirimli uygulanması mümkünken bu tarihten sonra geçici kabulü yapılacak tesislerin bu indirimden yararlanması mümkün olmaması, müvekkilinin de 2017 yılının sonuna kadar tesisi bitirmesi mümkün olmadığından dağıtım sistemi kullanım bedelinin davalı tarafından indirimli tahsil edilmesine, çağrı belgesi talebinin imkansızlık nedeniyle reddedilmesi halinde davalının haksız eylemi nedeniyle müvekkilinin üretim tesisi yapmasının imkansız hale gelmesinden dolayı kar kaybının ve zararının şimdilik 10.000,00 TL' sinin haksız işlem tarihinden itibaren işleyecek ticari avans faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, dava konusu edilen 3836 parsel nolu taşınmazın bir kısmının (a bölümü) dava dışı ... Enerji(…)A.Ş. isimli firmaya kiraya verildiğini, bir kısmının ise (b bölümü) ... Enerji (…)A.Ş. ye kiralandığını, 3835 nolu parselin ise mülkiyetinin ... Enerji (…) A.Ş’ye ait olduğunu, dolayısıyla davacının bu taşınmazlar hakkında talepte bulunamayacağını, Konya 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2017/886 Esas sayılı dosyasıyla ... Enerjinin aynı konuda dava açtığını, müvekkili şirketin faaliyet bölgesindeki (Kırşehir Nevşehir Karaman Konya Aksaray) hat ve tesislerin işleteni olduğunu, mülkiyetinin ise TEDAŞ'a ait olduğunu, Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğ'in bağlantıya ilişkin hükümler başlıklı (6/1) hükmüne göre, bu Yönetmelik kapsamında kurulacak üretim tesislerinin şebekeye teknik özellikleri ve bağlantı noktası itibariyle şebekenin mevcut kapasitesi dikkate alınarak YG veya AG seviyesinden bağlanabileceğini, Tebliğin (8/4) maddesine göre her başvurunun ilgili şebeke işletmecisi tarafından kurulacak komisyonca değerlendirileceğinin öngörüldüğünü, EPDK’nın komisyon değerlendirmelerine bir kıstas getirmediğini, dağıtım şirketlerinin özel durumları gereği tam bir takdir hakkı tanınmış olduğunu, bu yetkinin müvekkilince Yönetmelik ve Tebliğ hükümlerine göre kullanıldığını, başvuranlar arasında adaletin gözetildiğini, birtakım objektif kriterler benimsendiğini (bağlanabilirlik oranı, bağlantı hattının kesiti, hat kapasitesi, bağlantı hattının gerilimi, gerilim değişikliği, santralin şebekeye olan mesafesi, TEİAŞ TM kapasitesi ve TEİAŞ TM yan yana kapasitesi vb.), belirtilen kriterler doğrultusunda davacının talebinin değerlendirilerek reddedildiğini, davacının 31.08.2015 tarihli başvurusunun aynı dönemde yapılan diğer başvurular ile aynı anda ve aynı şartlarda teknik kriterler uygulanarak uygulanarak değerlendirildiğini, kurulması planlanan santralin bulunduğu sahanın etrafında başka bağlanabilecek dağıtım hattı bulunmaması nedeniyle yapılan başvurunun teknik değerlendirmesinin olumsuz sonuçlandığını, davacının 29.12.2015 tarihli başvurusunun da aynı şekilde reddedildiğini, davacının 29.02.2016 tarihli başvurusunun trafo merkezinde başvuru gücü kadar (500kw) kapasite olmaması nedeniyle olumsuz değerlendirildiğini, davacının henüz yatırım yapmadığı, kurmadığı bir tesis için tazminat talep edemeyeceğini, hayali kâr kayıplarının istenilemeyeceğini, zararının olmadığını savunarak davanın reddini istedi.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri Davacı vekili; davalının davaya cevabında tesis ile şebeke arasındaki mesafenin 5 km' den fazla olması nedeniyle başvurunun reddedildiğini belirttiği, bilirkişi incelemesinden sonra bu gerekçesinden farklı olarak kapasite yokluğunu ileri sürdüğünü, bunun iddia ve savunmanın değiştirilmesi ve genişletilmesi yasağına aykırı olup muvafakatlerinin olmadığını, Mahkemenin tarafların söylemediği bir şeyi kendiliğinden dikkate alamayacağını, dosyada inceleme yapan bilirkişilerin tamamının davalının başvurunun reddine gerekçe gösterdiği 5 km'lik mesafe şartının meri mevzuata aykırı olduğu konusunda fikir birliği içinde olduklarını, Mahkemece TEİAŞ'a müvekkilinin başvuru tarihinde boş kapasite olup olmadığının sorulduğunu, gelen cevapta 3MW boşluk olduğunun bildirildiğini, son bilirkişi raporunda başvuru tarihinden sonraki dönemlere ilişkin TEİAŞ ile davalı şirket yazışmalarının dikkate alındığını, ikinci bilirkişi raporunda eylül ayında kapasitenin TEİAŞ tarafından 22 MW dan 25 MW a çıkartıldığını ve ilk başvurunun değerlendirildiği esnada 3 MW boş kapasitenin olduğunun belirtildiğini, davalının da bunu bildiği için kapasite yokluğundan değil 5 km şartından dolayı başvuruyu redettiğini, son bilirkişi raporunun davalının beyanları esasa alınarak tanzim edilmesi nedeniyle hükme esas alınamayacağını belirterek, kararı istinaf etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davacının talep tarihlerinde TEİAŞ tarafından belirlenen kapasite miktarında yeterli boşluk olmadığının sabit olduğu, davacının 2 talebi arasında oluşan kapasite artışının, talebi dikkate alınarak davacıya öncelik tanınmasını gerektirmediği, zira talep tarihindeki Trafo Merkezinin ilan edilen kapasitesinin dikkate alınması gerektiği, öte yandan 02.10.2013 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan ve dava devam ederken 12.05.2019 tarihinden yürürlükten kalkan ancak somut uyuşmazlıkta uygulanması gereken Elektrik Piyasasında Lisanssız Elektrik Üretimine İlişkin Yönetmeliğin Uygulanmasına Dair Tebliğde, lisansız GES başvurusunda uyulması gerekli şartların düzenlendiği, kapasite yetersizliğinin başvurunun kabul edilmeme sebeplerinden biri olarak tespit edildiği, her ne kadar davacının ilk iki talebinin reddine dair davalı şirketin gerekçesi yerinde değil ise de, başvuru tarihlerinde Trafo Merkezinde yeterli kapasite bulunmadığının sabit olduğu, bu nedenlerle İlk Derece Mahkemesinin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Yargıtay 3. Hukuk Dairesi · E. 2023/4907 · K. 2024/4466

I. DAVA

II. CEVAP

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

IV. İSTİNAF

V. TEMYİZ

VI. KARAR