İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi08.10.2024

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2023/9878 · K. 2024/9645

10. Hukuk Dairesi 2023/9878 E. , 2024/9645 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesi SAYISI : 2020/1172 E., 2021/1906 K. KARAR : Esastan Ret İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul Anadolu 24. İş Mahkemesi SAYISI : 2014/794 E., 2019/719 K. Taraflar arasındaki iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı ... ile davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararının davalı ... ile davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri tarafından temyiz edildiği; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili asıl dava ve birleşen dava dilekçesinde özetle; davacıların murisleri olan ... 'un iş yerinde çalışırken 18.07.2014 tarihinde meydana gelen olay sonucu vefat ettiğini beyan ederek maddi ve manevi tazminat talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde özetle; ... plakalı aracın kaza tarihi itibariyle müvekkili şirket nezdinde zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, sorumluluklarının bedeni zararlarda azami 268000 TL ile sınırlı olduğunu, davacıların gerçek destek zararlarının belirlenmesi gerektiğini, davacı tarafın müvekkili şirkete 16.09.2014 tarihinde müracaat ettiğini, faizden başvuru tarihinden 8 iş günü sonrasındaki tarihten itibaren sorumlu olacaklarını, dava açılmasına sebebiyet vermedikleri için yargılama masrafları ve vekalet ücretinden sorumlu olmaycaklarını belirtmiştir. 2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; görev itirazında bulunduklarını, müvekkilinin kazada kullanılan ... plakalı aracı diğer davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti.'ye 10.03.2014-10.03.2015 tarihleri arasında 1 yıllık süre için kiraladığını, olayda müvekkiline husumet tevcih edilemeyeceğini, kusurun tamamen araç sürücülerinde olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. 3. Davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde özetle; müteveffanın işyerinde satış temsilcisi olarak asgari ücretle çalıştığını, müvekkilinin ... plakalı aracı kiralayarak işyerine ait işlerde kullanılması ve kendisinin kullanması için müteveffaya teslim ettiğini, müteveffanın aracı başkasına kullandırdığı için sorumlu olduğunu, müvekkilinin olayda kusurunun ve sorumluluğunun bulunmadığını beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacıların murisinin davalı iş yerinde çalışmakta iken 18.07.2014 tarihinde iş kazası geçirdiği, bu kaza nedeniyle davacıların murisinin 21.07.2014 vefat ettiği, meydana gelen kazanın iş kazası olup bu iş kazasında davalı işveren ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. işçisi ve sürücü davalı asil ...'in %100 oranında oranında kusurlu olduğu, bu kaza nedeniyle mütefevvanın maddi zararının alınan hesap bilirkişisinin dosya içeriğine uygun raporuna göre davacılara SGK tarafından ödenen ilk peşin sermaye değerli gelirleri düşüldükten sonra toplam 502123,30 TL olduğunun sabit olduğu, meydana gelen iş kazasında davalı işveren ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. sürücüsü davalı asil ...'in kusurlu olduğu, davacıların murisinin maddi zararının oluştuğu görüldüğünden dava ve ıslah dilekçesi içeriğine göre maddi tazminat isteminin kabulüne karar vermek gerektiği, davalı ...'ın Rent A Car (araç kilama) işi ile iştigal ettiği, ... plaka sayılı Fiat 2012 model kapalı kasa kamyoneti sözleşme ile davalı işveren ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti.'ye 10.03.2014-10.03.2015 tarihleri arasında 1 yıllık süre ile kiraladığı kiracıyan davalı işveren ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. araç işleten sayılacağından meydana gelen zarardan sorumlu oluduğu, davalı ...'ın işleten sıfatı olmadığından kusuru olmadığı gerekçesiyle asıl dava yönünden; davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı ... için 322.051,54 TL maddi tazminatın, davacı ... için 116.305,70 TL maddi tazminatın, davacı ... için 38.091,15 TL maddi tazminatın, davacı ... için 17.602,08 TL maddi tazminatın, davacı ... için 8.072,83 TL maddi tazminatın ölüm tarihi tarihi olan 21.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile (davalı ...Ş. yönünden ise poliçe limiti ile sınırlı olmak üzere ve temerrüt tarihi olan 29/09/2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile) davalılardan (davalı ... hariç) müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine, araç sahibi davalı ...’ın aracını diğer davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti.’ye uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraladığından hakkındaki davanın reddine, birleşen İst. Andolu 16. İş Mahkemesinin 2019/243 Esas 2019/223 Karar sayılı dosyası yönünden; davanın kısmen kabul ve kısmen reddi ile davacı ... için takdir olunan 70,000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için takdir olunan 40,000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için takdir olunan 50,000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için takdir olunan 40,000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için takdir olunan 40,000,00 TL manevi tazminat, olmak üzere toplam 230,000,00 TL manevi tazminatın ölüm tarihi tarihi olan 21.07.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizleri ile davalılardan (davalı ... hariç) müştereken ve müteselsilen alınarak bu davacılara verilmesine, fazla talebin reddine, araç sahibi davalı ...’ın aracını diğer davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti.’ye uzun süreli kiralama sözleşmesi ile kiraladığından hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ile davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; müvekkilinin araçta şoför olarak bulunup bulunmadığı netleştirilmeden müvekkiline kusur verilmesinin hatalı olduğunu, aracın vefat eden ... 'a tahsis edilmiş olduğunu, aracın müvekkili tarafından kullanılmış olması halinde bile ölenin de kusuru olduğunu, hatır taşıması hükümlerinin gözetilmesi gerektiğini, ölenin müterafik kusuru olduğunu, araçta kazaya sebebiyet verecek teknik ya da mekanik bir arıza olması ihtimalinin değerlendirilmediğini, dosya ile birleşen manevi tazminat davasının zamanaşımı süresi geçtikten sonra açıldığını, hükmedilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, kararın kaldırılmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekili istinaf dilekçesinde özetle; davalı ...'in müvekkili şirketin sürücüsü olmadığını, müvekkilinin kusuru olmadığını, kazanın ...'in ağır kusuru ile meydana geldiğini, vefat edenin de kusurlu olduğunu, Gebze 2. İş Mahkemesinin 2017/322 Esas sayılı dosyasında alınan heyet raporunun da müvekkili şirketin kusurlu veya kusursuz sorumluluğu olmadığının tespit edildiği, müvekkilinin kusursuz olarak sorumlu tutulamayacağını, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının hukuka ve yasaya aykırı olarak yüksek hükmedildiğini, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin, davalı ... ile davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti.'nin tüm istinaf sebeplerini karşılar mahiyetteki karar ve gerekçesinin dosya kapsamına, usul ve yasaya uygun olduğu, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının fahiş olmadığı anlaşılmakla, istinaf isteminin tümüyle reddi gerektiği kanaatine varıldığı, dosya kapsamı, İlk Derece Mahkemesi kararının dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olmak ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme sonucunda istinaf başvurularının HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... ile davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri 1.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir. 2.Davalı ... Basım ve Kırtasiye San. Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde belirttiği sebeplerle kararın temyizen bozulmasını talep etmiştir C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, iş kazasında vefat eden sigortalının yakınlarının tazminat istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 417 nci maddesi, 5510 sayılı Kanun'nun 13 üncü maddesi ile 4857 sayılı İş Kanunu'nun 2 nci ve 77 nci maddeleri ile 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu'nun 4 üncü maddeleridir. 3. Değerlendirme 1.Manevi tazminatlara ve davacı çocuklar ..., ... ve ... için hükmedilen maddi tazminatlara yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanunun 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir. 2.6100 sayılı HMK'nın 110 ncu maddesi kapsamında dava yığılması (objektif dava birleşmesi) kapsamında her bir talebin ayrı bir dava olduğu ve ayrı ayrı hüküm ve sonuç doğuracağı dikkate alınmalıdır. 3.Dosya içeriğine göre, temyize konu edilen miktarlar Bölge Adliye Mahkemesinin karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 78.630,00 TL’nin altında bulunduğu anlaşılmakla bu kısma yönelik temyiz itirazlarının aşağıdaki şekilde reddine karar verilmiştir. 2.Davacı eş ve davacı çocuk Hazel için hükmedilen maddi tazminata yönelik temyiz itirazlarının incelenmesinde; 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanunun 371 nci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, hesap ilkelerine uygun düzenlenen hesap bilirkişi raporuna, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, temyiz kapsam ve nedenlerine göre tüm temyiz itirazlarının reddi ile anılan hükmün onanmasına karar vermek gerekmiştir.