Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/10175 · K. 2025/1706

10. Hukuk Dairesi         2024/10175 E.  ,  2025/1706 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 33. Hukuk Dairesi SAYISI : 2022/1345 E., 2024/929 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : İstanbul 36. İş Mahkemesi SAYISI : 2020/311 E., 2022/98 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davalı iş yerinde, kreş ve okul öncesi eğitim biriminde 15.10.1997 tarihinde geçici işçi pozisyonunda çalışmaya başladığını, 15.10.1997-15.11.2007 tarihleri arasında geçici işçi pozisyonunda kesintisiz çalıştığını, bu süre zarfında sigortalı gösterildiğini, daha sonra sözleşmeli personel olduğunu ve 16.10.2013 tarihinden itibaren ise memur kadrosuna atamasının yapıldığını, SGK'dan aldığı hizmet dökümünde geçici işçi pozisyonundayken sigortalı olarak çalıştığı döneme ilişkin eksik sigorta bildiriminin yapıldığını öğrendiğini belirterek davalı işyerinde 15.10.1997-31.12.2005 tarihleri arasında kesintisiz çalıştığının tespitine karar verilmesini dava ve talep etmiştir. II. CEVAP Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir. Fer'i müdahil Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle, davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davacı ...'un 15.10.1997 - 31.12.2005 tarihleri arasında davalı ... ünvanlı 689238.34.03 sicil no.lu işyerinden Kuruma bildirilenler dışında 1021 gün daha sigortalı bildirilmesi gerektiğinin tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili ile davalı işverenlik vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf taleplerinin esastan reddine karar verilmiştir. Kararın gerekçesinde şu hususlara yer verilmiştir: “Dosyadaki bilgi ve belgelerin tetkikinde; Kurumun .... sicil numarasında işlem gören .... Üniversitesi Öğrenci Sosyal Yol Hizmetleri Birimi ünvanlı işyerinin 15.05.1991 tarihinde yasa kapsamına alındığı, 14.01.2006 tarihinde kapsamdan çıkarıldığı, davacıya ait sigortalı hizmet cetveline göre 15.10.1997 tarihinde bildiriminin bu işyerinden başladığı, 15.10.1997- 14.11.2004 tarihleri arasında 1535 gün bu işyerinden, 17.11.2004- 31.12.2004 tarihleri arasında 44 gün 1206 sicil numaralı ''Boğaziçi Üniversitesi'' ünvanlı işyerinden, 03.1.2005- 14.12.2005 tarihleri arasında 336 gün 689238 sicil numaralı işyerinden, 15.12.2005- 14.11.2007 tarihleri arasında 1206 sicil numaralı işyerinden, 15.11.2007- 14.11.2013 tarihleri arasında 2160 gün 1119319 sicil numaralı ''Boğaziçi Üniversitesi Genel Sekreterliği'' ünvanlı işyerinden 4/a sigorta bildiriminin yapıldığı, 15.11.2013 tarihinden itibaren aynı yerde devlet memuru olarak atamasının yapıldığı ve çalışmaya devam ettiği, 15.12.2005 ve 15.11.2007 tarihli işe giriş, 14.11.2013 tarihli işten ayrılış bildirgelerinin dosyada bulunduğu, işe giriş bildirgelerinin davacının imzasını taşımadığı anlaşılmıştır. Dairemiz kaldırma gerekleri doğrultusunda davalı Üniversite ve Hazine ve Maliye Bakanlığına müzekkere yazıldığı, ... tarafından davacıya ilişkin işe giriş bildirgelerinin gönderildiği, buna göre 15.10.1997, 17.11.1997, 16.01.1998, 16.02.1998, 15.09.1998, 16.11.1998, 16.01.1999, 15.02.1999, 16.04.1999, 16.06.1999, 16.08.1999, 16.10.1999, 16.11.1999, 17.01.2000, 16.02.2000, 20.03.2000, 17.04.2000, 05.02.2011, 16.02.2001, 16.03.2011, 15.02.2002, 18.08.2002, 16.05.2002, 15.01.2003, 17.02.2003, 17.03.2003, 16.04.2003, 16.06.2003, 15.08.2003, 16.10.2003, 16.12.2003, 16.01.2004, 16.02.2004, 16.03.2004, 16.02.2005 tarihli işe giriş bildirgelerinin davacının imzasını taşıdığı, Maliye Bakanlığı Bütçe ve Mali Kontrol Genel Müdürlüğünün 12.02.1997- 09.01.2007 tarihleri arası Maliye Bakanlığı vize onay belgelerinin gönderildiği, vize onaylarında her bir işçi ile iki ayı geçmeyen hizmet akdi yapılacağının, Bakanlığın vizesi olmaksızın aylık dağılımda değişiklik yapılamayacağının belirtildiği, adam/ay çizelgelerinin de ibraz edildiği, ilgili dönemlere ait 4 aylık sigorta primleri bordrolarının sunulduğu,Hazine ve Maliye Bakanlığı Kamu Mali Yönetim ve Dönüşüm Genel Müdürlüğü yazı cevabında davalı üniversitede isdihdam edilen geçici işçiler için 2008 yılına kadar adam/ay vizesi, 2008 yılından sonra ise isim vizesi yapıldığı, adam/ay vizelerinin isim bazlı gerçekleştirilmediği, söz konusu vizenin aylar ve kişiler itibari ile dağılımı ve kullanımının Rektörlüğün takdirinde olduğunu, 2008 yılından itibaren yapılan isim vizelerinde davacıya rastlanılmadığının belirtildiği anlaşılmıştır. Davacının Mahkeme ara kararı doğrultusunda sunduğu dilekçede üniversite tarafından gönderilen her bir işe giriş bildirgesindeki imzanını kendisine ait olduğunu, ancak talep ettiği tarih aralığında kesintisiz çalıştığını belirttiği, yeniden bilirkişi raporu alındığı, raporun terditli olarak düzenlendiği, Dairemiz kaldırma kararı öncesi dinlenen tanık beyanları doğrultusunda 15.10.1997- 31.12.2005 tarihleri arasında Kuruma bildirilenler dışında 1021 gün daha çalıştığının tespitine karar verildiği, davacının tüm işe giriş bildirgelerinin davacının imzasını taşıdığı, ancak kaldırma kararı öncesi dinlenen tanıkların davacının çalışmasının kesintisiz olduğu yönünde beyanda bulundukları yine Maliye Bakanlığı tarafından gönderilen adam/ay vizelerine ilişkin açıklamalarda 2008 yılından önceki vizelerin isim taşımadığı, tanık beyanlarına göre davacının iddiasının sübut bulduğu anlaşılmakla,başvuruların reddine karar vermek gerekmiştir.” V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili özetle, davacının Kuruma bildirilen çalışmasının her yıl ilgili yıl Bütçe Kanunu ile Maliye Bakanlığı'nın vizesi uyarınca geçici işçi pozisyonunda kesintili gerçekleştiğini, birden fazla davacı imzası taşıyan işe giriş bildirgesi bulunduğundan hak düşürücü sürenin her dönem için ayrı ayrı tespiti ve hak düşürücü süre nedeniyle davanın reddi gerekirken kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını; esasa ilişkin olarak, kesintili çalışma olgusuna karine oluşturan yazılı belgelerin aksinin yine aynı yazılı belgeler yoluyla ispatlanması gerekirken tanık deliline dayanılarak davanın kabulüne karar verilmesinin yerinde olmadığını belirterek temyiz talebinde bulunmuştur. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 1.Davanın yasal dayanağı 506 sayılı Kanun'un 79/10. ve 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddeleri olup bu tür sigortalı hizmetlerin tespitine ilişkin davaların, kamu düzeniyle ilgili olduğu ve bu nedenle de özel bir duyarlılıkla ve özenle yürütülmesinin zorunlu ve gerekli bulunduğu açıktır. Bu çerçevede, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanabileceği de göz önünde bulundurulmalıdır. 2. Eldeki davada, davacının 15.10.1997-31.12.2005 tarihleri arasında kamu kurumu olan davalı Rektörlüğe ait iş yerinde kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesini istediği, dosya kapsamından, Hazine ve Maliye Bakanlığınca verilen vize onaylarından kaynaklandığı anlaşılan giriş ve çıkışların ve 41 adet imzalı işe giriş bildirgesinin bulunduğu, davacı asilin 08.04.2021 tarihli beyan dilekçesinde bildirgelerde bulunan imzaların kendisine ait olduğunu ancak dava konusu tarih aralığında kesintisiz çalıştığını beyan ettiği, dinlenen tanık beyanlarında davacının davalı Rektörlüğe ait kreş, yurt ve üniversite iş yerlerinde çalıştığının belirtildiği ve Mahkemece tanık beyanlarına göre davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır. Ancak tanıkların davalıya ait iş yerlerinin hangisinde ve hangi tarihlerde çalıştığı, davacı ile aynı iş yerinde çalışıp çalışmadığı irdelenmeksizin beyanlarına göre davacının kesintisiz olarak çalıştığının tespitine karar verilmesi isabetsiz olup yeterli araştırmaya dayanmamaktadır. 3.Öncelikle davanın somutlaştırılması kapsamında davacının beyanı alınmalı, hizmet tespiti istenen dönemlerde davalıya ait hangi iş yerinde hangi süre ile çalıştığı, yaptığı işin mevsimlik olup olmadığı, bu dönemde alınan vize onayları dikkate alınmak suretiyle bordro tanıkları dinlenilerek fiili çalışmanın süresi belirlenmelidir. Diğer taraftan, bildirim yapılmayan dönemlerde, işverenliğin bir kamu kurumu olması nedeniyle, ücretlerin ne şekilde ödendiği hususu üzerinde durulmalı, ödemeye ilişkin belge olup olmadığı davalı Rektörlükten sorulmalı, belgenin bulunmaması halinde ödemeyi yapan muhasebe elemanları dinlenilmeli ve uyuşmazlık konusu husus, hiçbir kuşku ve duraksamaya yer bırakmayacak biçimde çözümlenip; deliller hep birlikte değerlendirilerek karar verilmelidir. 4. Bu maddi ve hukuki olgular göz ardı edilerek, yazılı şekilde hüküm tesisi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 10.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.