Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/10332 · K. 2025/2253

5. Hukuk Dairesi         2024/10332 E.  ,  2025/2253 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/512 Esas, 2024/524 Karar I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR A.Genç Asliye Hukuk Mahkemesinin 27.02.2024 Tarihli ve 2023/194 Esas, 2024/36 Karar Sayılı Kararı Somut olayda dava konusu borç yönünden İstanbul Anadolu 15. İcra Müdürlüğünde icra takibine başlandığı ve davalı vekilinin yetki itirazında bulunduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. İstanbul Anadolu 26. Asliye Hukuk Mahkemesinin 17.07.2024 Tarihli ve 2024/512 Esas, 2024/524 Karar Sayılı Kararı Somut olay bakımından; kaçak elektrik kullanım tespit tutanağına göre kaçak elektrik kullanıldığı iddia edilen adresin Genç/Bingöl olduğu, davalı şirketin genel dağıtım merkezinin Elazığ olduğu, davalı şirketin Bingöl'de şube müdürlüğünün bulunduğu, davalının cevap dilekçesinde yetkili mahkemelerin İstanbul Anadolu veya Elazığ Mahkemeleri olduğunu belirttiği, bu kapsamda davalının usulüne uygun yetki itirazında bulunmadığı, ancak davalı tarafça ikinci cevap dilekçesinde ise yetkili mahkemenin Elazığ Mahkemeleri olduğunu belirttiği, buna rağmen Genç Asliye Hukuk Mahkemesince icra takibinin İstanbul Anadolu 15. İcra Müdürlüğü'nün 2023/32870 Esas sayılı takip dosyasında yapıldığı gerekçesiyle Mahkemeye yetkisizlik kararı verildiği ancak dava tarihinde icra takibinin bulunmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. II. GEREKÇE A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, menfi tespit istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun (2004 sayılı Kanun) “Menfi tesbit ve istirdat davaları” başlıklı 72 nci maddesinin sekizinci fıkrası şöyledir: “Menfi tesbit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir.” 3. 6100 sayılı Kanun'un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ıncı maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 4. 6100 sayılı Kanun'un "Yetki itirazının ileri sürülmesi" başlıklı 19 uncu maddesinin ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkrası şöyledir: "(2)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, yetki itirazının, cevap dilekçesinde ileri sürülmesi gerekir. Yetki itirazında bulunan taraf, yetkili mahkemeyi; birden fazla yetkili mahkeme varsa seçtiği mahkemeyi bildirir. Aksi takdirde yetki itirazı dikkate alınmaz." "(3)Mahkeme, yetkisizlik kararında yetkili mahkemeyi de gösterir." "(4)Yetkinin kesin olmadığı davalarda, davalı, süresi içinde ve usulüne uygun olarak yetki itirazında bulunmazsa, davanın açıldığı mahkeme yetkili hâle gelir." 5. 6100 sayılı Kanun'un "İleri sürülmesi ve incelenmesi" başlıklı 117 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: " İlk itirazların hepsi cevap dilekçesinde ileri sürülmek zorundadır; aksi hâlde dinlenemez." C. Değerlendirme 1. Menfi tespit ve istirdat davaları, takibi yapan icra dairesinin bulunduğu yer mahkemesinde açılabileceği gibi, davalının yerleşim yeri mahkemesinde de açılabilir. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesinde genel yetkili mahkemenin, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğu belirtilerek genel yetkili mahkemelerin yetkisi düzenlenmiş olup menfi tespit davalarında yetki kesin değildir. Bu davalarda kesin yetki kuralı bulunmadığından 6100 sayılı Kanun'un 19 uncu maddesinde belirlenen süre ve yöntemle yetkisizlik itirazında bulunulmaz ise davanın açıldığı mahkeme yetkili hale gelir ve mahkemece kendiliğinden yetkisizlik kararı verilemez. 2. Kesin yetki halinin kuralının bulunmadığı ve birden fazla genel ve özel yetkili mahkemenin bulunduğu hallerde yetkili mahkemeyi seçme hakkı davacıya aittir. Davacı davasını, bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer, davalının bildirdiği yetkili mahkemede davanın görülmesi gerekir. 3. Dosya kapsamında yapılan incelemede; davalı vekili cevap dilekçesinde, menfi tespit davasında İstanbul Anadolu Asliye Hukuk Mahkemeleri veya Elazığ Asliye Hukuk Mahkemelerinin yetkili olduğunu belirttiği anlaşılmakla 6100 sayılı Kanunun 19 uncu maddesi kapsamında usulüne uygun yetki itirazında bulunulmadığı anlaşıldığından davanın ilk açıldığı yer olan Genç Asliye Hukuk Mahkemesinde görülüp, sonuçlandırılması gerekmektedir. III. KARAR Açıklanan sebeplerle; 6100 sayılı Kanun’un 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Kanun’un 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrası gereğince Genç Asliye Hukuk Mahkemesinin YARGI YERİ OLARAK BELİRLENMESİNE, 24.02.2025 tarihinde oy birliğiyle kesin olarak karar verildi.