İçtihatYargıtay5. Hukuk Dairesi03.03.2025

Yargıtay 5. Hukuk Dairesi · E. 2024/10636 · K. 2025/2734

5. Hukuk Dairesi 2024/10636 E. , 2025/2734 K. "İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2024/473 Esas, 2024/570 Karar

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

A. İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 14.03.2024 Tarihli ve 2023/367 Esas, 2024/153 Karar Sayılı Kararı Somut olayda davalının cevap süresi içinde usulüne uygun yetki itirazında bulunduğu, davanın tereke alacağına ilişkin olarak açıldığı, tereke alacağına ilişkin mirasçılara karşı açılacak davalarda, ölen kimsenin son yerleşim yeri mahkemesinin kesin yetkili olduğu, müteveffa ...'ın çıkarılan nüfus kaydına göre son yerleşim yeri adresinin İstanbul ili, ... sınırlarında kaldığı, bu adres itibari ile Büyükçekmece Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğu gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir. B. Büyükçekmece 5. Asliye Hukuk Mahkemesinin 03.07.2024 Tarihli ve 2024/473 Esas, 2024/570 Karar Sayılı Kararı Davanın davacı tarafından borç olarak verildiği iddia olunan, 24 ayar 155,26 gram altının aynen iadesi, bunun mümkün olmaması halinde ise dava tarihi itibariyle 258.844,00 TL tutarındaki alacağın tahsiline ilişkin olduğu, açılan davanın mirasa ve terekeye ilişkin olmadığından dava da ölenin son yerleşim yerinin yetkili olmasına ilişkin kesin yetki kurallarının uygulanmasının mümkün olmadığı, dava konusu para alacağına ilişkin olup, alacak davaları için yasada özel bir düzenleme öngörülmediğinden davanın davalının davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinde açılması gerektiği, her ne kadar davalı ... tarafından yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğu yönünde yetki itirazında bulunulmuş ise de davalılar ... ve ...'nin yerleşim yerinin .../İzmir olduğu, davanın davalılardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde usulüne uygun olarak açıldığı, bu haliyle davalı ...'ın yetki itirazının yerinde olmadığı gerekçesiyle yetkisizlik kararı verilmiştir.

II. GEREKÇE

A. Uyuşmazlık Uyuşmazlık, alacak istemine ilişkindir. B. İlgili Hukuk 1. Farklı bölge adliye mahkemelerinin yargı çevresinde kalan ilk derece mahkemeleri ile bölge adliye mahkemeleri arasındaki yetki ve görev uyuşmazlıklarının giderilmesi isteminin hukuki dayanağı, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 21 ve 22 nci maddeleri ile 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun’un (5235 sayılı Kanun) 36 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan düzenlemelerdir. 2. 6100 sayılı Kanun’un “Genel yetkili mahkeme” başlıklı 6 ncı maddesi şöyledir: “Genel yetkili mahkeme, davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesidir.” 3. 6100 sayılı Kanun'un “Davalının birden fazla olması hâlinde yetki” başlıklı 7 nci maddesinin birinci fıkrası şöyledir: “Davalı birden fazla ise dava, bunlardan birinin yerleşim yeri mahkemesinde açılabilir. Ancak, dava sebebine göre kanunda, davalıların tamamı hakkında ortak yetkiyi taşıyan bir mahkeme belirtilmişse, davaya o yer mahkemesinde bakılır.” 4. 6100 sayılı Kanun’un “Sözleşmeden doğan davalarda yetki” başlıklı 10 uncu maddesinin şöyledir: “Sözleşmeden doğan davalar, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinde de açılabilir.” 5. 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (6098 sayılı Kanun) “İfa yeri” başlıklı 89 uncu maddesi şöyledir: “Borcun ifa yeri, tarafların açık veya örtülü iradelerine göre belirlenir. Aksine bir anlaşma yoksa, aşağıdaki hükümler uygulanır; 1. Para borçları, alacaklının ödeme zamanındaki yerleşim yerinde, 2. Parça borçları, sözleşmenin kurulduğu sırada borç konusunun bulunduğu yerde, 3. Bunların dışındaki bütün borçlar, doğumları sırasında borçlunun yerleşim yerinde, ifa edilir. Alacaklının yerleşim yerinde ifası gereken bir borcun doğumundan sonra alacaklının yerleşim yerini değiştirmesi sebebiyle ifa önemli ölçüde güçleşmişse borç, alacaklının önceki yerleşim yerinde ifa edilebilir.” C. Değerlendirme 1. 6100 sayılı Kanun'un 6 ncı maddesi gereğince bir davada genel yetkili mahkeme, davalının yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesidir. Aynı Kanun'un 10. maddesinde sözleşmeden doğan davalar için, sözleşmenin ifa edileceği yer mahkemesinin de yetkili olduğu belirtilmiştir ki bu da özel yetkiye ilişkin bir düzenlemedir. Ayrıca 6098 sayılı Kanun'un 89 uncu maddesi uyarınca para alacağına ilişkin davalarda aksi kararlaştırılmadıkça para borcu alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiğinden alacaklının bulunduğu yer mahkemesi de yetkilidir. Dolayısıyla dava, davacının seçimine göre, hem genel ve hem de özel yetkili mahkemede açılabilir. 2. Bir davada, birden fazla genel ve özel yetkili mahkeme varsa, davacı bu mahkemelerden birinde dava açmak hususunda bir seçimlik hakka sahiptir. Davacı, davasını bu genel ve özel yetkili mahkemelerden hiçbirinde açmaz ve yetkisiz bir mahkemede açarsa, o zaman seçme hakkı davalılara geçer. 3. Somut olayda, davalı ... ve ...'nin yerleşim yeri adresinin .../İzmir olduğu, diğer davalı ...'ın yerleşim yerinin ise Ümraniye/İstanbul olduğu, dolayısı ile davacının birden çok mahkemenin yetkili olduğu ve kesin yetki kuralının bulunmadığı bu davada, 6100 sayılı Kanun'un 7 nci maddesine uygun olarak davalılardan birinin yerleşim yeri olan İzmir ilinde dava açarak yetkili mahkemeyi seçmiş olduğu anlaşıldığına göre uyuşmazlığın, İzmir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinde görülerek sonuçlandırılması gerekir.

İNCELENEN KARARIN

I. YARGI YERİ BELİRLENMESİNE KONU KARARLAR

II. GEREKÇE

III. KARAR