İçtihatYargıtay10. Hukuk Dairesi18.12.2024

Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/11936 · K. 2024/13193

10. Hukuk Dairesi 2024/11936 E. , 2024/13193 K. "İçtihat Metni" HKEMESİ :İş Mahkemesi SAYISI : 2019/110 E., 2022/483 K. KARAR : Ret Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen hizmet tespiti davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesi kararı davacı mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı mirasçıları vekili dava dilekçesinde özetle; davacıların murisi ...'ın davalılara ait iş yerinde 01.01.1978- 24.04.2011 tarihleri arasında çalıştığının tespiti istemine ilişkindir.

II. CEVAP

Davalı şirket vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 11.12.2017 tarih, 2015/396 Esas, 2017/773 Karar sayılı kararıyla; davanın kabulü ile davacıların murisi ...'ın 01.01.1978-24.04.2011 tarihleri arasında davalılar yanında asgari ücret ile çalıştığının tespitine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı 1.İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılardan Kurum ve Atan Kardeşler Tur. Taş. Ltd. Şti. vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur. 2.Daire kararında; Mahkemece somutlaştırma yükü kapsamında davacıya yıllar itibariyle çalışma şeklinin nasıl olduğu, kimin tarafından işe alındığı, emir ve talimatları kimin verdiği, ücretinin nasıl belirlendiği ve ücretin hizmet akdi kapsamında mı yoksa değişik kişiler tarafından komisyon veya müşteriye göre pay şeklinde mi verildiği sorularak belirlenmeli; çalışmanın hizmet akdi kapsamında kaldığı anlaşılırsa davacıya, yıllar itibari ile hangi işverenlerle çalıştığı veya hangi otobüslerde hizmet verdiği, beraber çalıştığı ya da aynı yerde çalışan kişilerin kimler olduğu, kimleri tanıdığı, ara verip vermediği, ara vermişse hangi tarihlerde ne kadar ara verdiği sorulduktan sonra; iş yerinde çalışan veya komşu iş yerlerinde ve terminalde çalışan kişiler zabıta aracılığı ile tespit edilerek dinlenmeli, böylece çalışmanın niteliği, kapsamı ve süresi net olarak belirlenmesi gerekçesiyle karar bozulmuştur. B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları dikkate alındığında davacının Atan Kardeşler ... Şirketi dışındaki firmalara da yolcu götürdüğü, istediği zaman otogara gelmeyebileceği gibi, çalışma gün ve saatlerini davacı ve aynı işi yapan ayakçı olarak tarif edilen kişilerin kendi arasında belirlediği anlaşılmakla taraflar arasında bir bağımlılıktan, işçi-işveren hiyerarşisi olmadığı, taraflar arasında emir talimat alma unsurunun bulunmadığı anlaşılmıştır. Dinlenen davacı tanıkları dahi davacının yalnızca davalı firmaya çalıştığını somut ve net olarak doğrular beyanlarda bulunmamıştır. Hizmet akdinin bir diğer unsuru olan ücret unsuru da taraflar arasındaki ilişkide mevcut değildir. Davacının yolcu başına pay aldığı, başka firmalara yolcu götürüp diğer firmalardan da ücret alabildiği, belli bir miktarda kazanç elde ettiğinde dilerse işe gelmeyebileceği dikkate alındığında davacının kendi adına çalıştığı değerlendirilmiştir. Tüm bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde taraflar arasında bir hizmet ilişkisinin olmadığı, davacının kendi adına çalıştığı, iddialarını somut ve net olarak ispatlayamadığı kanaatiyle davanın reddine karar verilmiştir.