Yargıtay 5. Ceza Dairesi · E. 2024/11968 · K. 2025/1134
5. Ceza Dairesi 2024/11968 E. , 2025/1134 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ağır Ceza Mahkemesi SAYISI : 2023/1165 Değişik iş ŞÜPHELİ : ... SUÇ : 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'a muhalefet İNCELEME KONUSU KARAR: Yetkili savcılığın tespitine ilişkin
KANUN YARARINA BOZMA
YOLUNA BAŞVURAN : Adalet Bakanlığının istemi üzerine Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı Ankara, Karabük ve...(Karabük) Cumhuriyet Başsavcılıklarınca verilen yetkisizlik kararları üzerine oluşan olumsuz yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın gönderildiği Zonguldak 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.11.2023 tarihli ve 2023/1165 Değişik iş sayılı Kararı ile karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş, verilen kararın kesin olduğu anlaşılmıştır. Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun (5271 sayılı Kanun) 309/1. maddesi uyarınca, 22.10.2024 tarihli evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.11.2024 tarihli ve KYB-2024/111398 sayılı yazısı ile dava dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi: Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin; ''Dosya kapsamına göre, şüphelinin 02.05.2023 günü Essen Başkonsolosluğu ... numaralı sandığa seçmen olarak geldiği, sandık kurulu üyesi olan ...a hitaben sözlü saldırı ve hakarette bulunması nedeniyle Yurt Dışı İlçe Seçim Kurulu Başkanlığının 04.05.2023 tarihli ve 2023/185 sayılı kararı ile 298 sayılı Kanun uyarınca işlem yapılması yönünde Ankara Cumhuriyet Başsavcılığına suç ihbarında bulunulması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında, Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının 28.07.2023 tarihli kararı ile, soruşturmayı yürütmekle görevli Cumhuriyet Savcılığının şüphelinin nüfusa kayıtlı olduğu yer olarak belirlenmekle, Karabük Cumhuriyet Başsavcılığına yetkisizlik kararı verilmiş ve ortaya çıkan yetki uyuşmazlığı üzerine merci Zonguldak 1. Ağır Ceza Mahkemesinin 17.11.2023 tarihli ve 2023/1165 değişik iş sayılı kararı ile, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 14/3. maddesi uyarınca yetkili savcılığın Yargıtay tarafından belirlenmesi gerektiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmiş ise de, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun ''Yetkili mahkeme'' başlıklı 12/1. maddesinde yer alan "Davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir." şeklindeki, ''Özel yetki'' başlıklı 13. maddesinde ''(1) Suçun işlendiği yer belli değilse, şüpheli veya sanığın yakalandığı yer, yakalanmamışsa yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. (2) Şüpheli veya sanığın Türkiye'de yerleşim yeri yoksa Türkiye'de en son adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. (3) Mahkemenin bu suretle de belirlenmesi olanağı yoksa, ilk usul işleminin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir.'' şeklindeki ve yine anılan Kanun'un ''Yabancı ülkede işlenen suçlarda yetki'' başlıklı 14. maddesinde ''(1) Yabancı ülkede işlenen ve kanun hükümleri uyarınca Türkiye'de soruşturulması ve kovuşturulması gereken suçlarda yetki, 13 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre belirlenir... (3) Bu gibi suçlarda şüpheli veya sanık Türkiye'de yakalanmamış, yerleşmemiş veya adresi yoksa; yetkili mahkeme, Adalet Bakanının istemi ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurusu üzerine Yargıtay tarafından belirlenir...'' şeklindeki düzenlemeler nazara alındığında, Şüphelinin seçim günü sandık kurulu üyesine karşı gerçekleştirdiği eylemin 298 sayılı Seçimlerin Temel Hükümleri ve Seçmen Kütükleri Hakkında Kanun'un 133/1. maddesinde ''Hileli faaliyetlerle veya herhangi bir şekil ve surette cebir veya şiddet kullanarak veya tehdit ederek, bu Kanunda yazılı kurulların toplanmalarına veya görevlerinin ifasına mani olanlar, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.'' şeklinde düzenlenerek yaptırıma bağlandığı, eylemin gerçekleştiği Essen Başkonsolosluğunun ise Türk toprağı olarak değerlendirileceği ve suçun Türkiye'de işlenmiş sayılacağı, bu haliyle merci kararında geçen 5271 sayılı Kanun'un 14. maddesinin uygulanma olanağının bulunmadığı ve bu nedenle merci tarafından yetki tespitinde bulunulması gerektiği, bunun yanında kolluk görevlilerince yapılan adres araştırmaları sonucu şüphelinin adresinin Almanya ülkesi olarak tespit edildiği, şüphelinin Türkiye'de yerleşim yerinin ve en son adresinin bulunmadığı anlaşılmakla, yukarıda izah edildiği üzere yetkili savcılığın 5271 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca ilk usul işleminin yapıldığı yer olan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yargı çevresinde kaldığı gözetilmeden, yazılı şekilde karar verilmesinde isabet görülmemiştir.'' Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır. B. Değerlendirme ve Gerekçe Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının, 28.07.2023 tarihli ve 2023/103950 Soruşturma, 2023/22795 sayılı Kararı ile; şüphelinin Türkiye'de açık adresinin tespit edilemediği, Karabük İli ...İlçesi nüfusuna kayıtlı olduğu gerekçesiyle Karabük Cumhuriyet Başsavcılığına yetkisizlik kararı verilmiştir. Karabük Cumhuriyet Başsavcılığının, 07.10.2023 tarihli ve 2023/6874 Soruşturma, 2023/802 sayılı Kararı ile şüphelinin nüfusa kayıtlı olduğu yerin yargı çevresi dışında olduğu gerekçesi ile dosyayı...(Karabük) Cumhuriyet Başsavcılığına yetkisizlik kararı verilmiştir. Yenice Cumhuriyet Başsavcılığının, 08.11.2023 tarihli ve 2023/885 soruşturma, 2023/47 sayılı yetkisizlik kararı ile soruşturmayı yürütmekle Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yetkili olduğu belirtilerek 5271 sayılı Kanun'un 161/7. maddesi uyarınca yetki uyuşmazlığının çözümü için dosyanın Zonguldak 1. Ağır Ceza Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Zonguldak 1. Ağır Ceza Mahkemesinin, 17.11.2023 tarihli ve 2023/1165 Değişik iş sayılı Kararı ile 5271 sayılı Kanun'un 14/3. maddesi uyarınca yetkili savcılığın Yargıtay tarafından belirlenmesi gerektiğinden bahisle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. 5271 sayılı Kanun'un yetkili mahkeme başlıklı 12/1. maddesinde ''Davaya bakmak yetkisi, suçun işlendiği yer mahkemesine aittir" şeklindeki, özel yetki başlıklı 13. maddesinde ''(1) Suçun işlendiği yer belli değilse, şüpheli veya sanığın yakalandığı yer, yakalanmamışsa yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. (2) Şüpheli veya sanığın Türkiye'de yerleşim yeri yoksa Türkiye'de en son adresinin bulunduğu yer mahkemesi yetkilidir. (3) Mahkemenin bu suretle de belirlenmesi olanağı yoksa, ilk usul işleminin yapıldığı yer mahkemesi yetkilidir'', yabancı ülkede işlenen suçlarda yetki başlıklı 14. maddesinde ise ''(1) Yabancı ülkede işlenen ve kanun hükümleri uyarınca Türkiye'de soruşturulması ve kovuşturulması gereken suçlarda yetki, 13 üncü maddenin birinci ve ikinci fıkralarına göre belirlenir... (3) Bu gibi suçlarda şüpheli veya sanık Türkiye'de yakalanmamış, yerleşmemiş veya adresi yoksa; yetkili mahkeme, Adalet Bakanının istemi ve Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısının başvurusu üzerine Yargıtay tarafından belirlenir...'' hükümleri yer almaktadır. Bu kapsamda somut olay değerlendirildiğinde, şüphelinin seçim günü sandık kurulu üyesine karşı gerçekleştirdiği eylemin 298 sayılı Kanun'un 133/1. maddesinde düzenlendiği, eylemin gerçekleştiği Essen Başkonsolosluğunun Türk toprağı olarak değerlendirileceği ve suçun Türkiye'de işlenmiş sayılacağı, bu haliyle merci kararında geçen 5271 sayılı Kanun'un 14. maddesinin uygulanma olanağı bulunmadığından, merci tarafından yetkili savcılığın belirlenmesi gerektiği, kolluk tarafından şüphelinin adresinin Almanya ülkesi olarak tespit edildiği, Türkiye'de yerleşim yerinin ve en son adresinin bulunmadığı nazara alındığında yetkili savcılığın 5271 sayılı Kanun'un 13/3. maddesi uyarınca ilk usul işleminin yapıldığı yer olan Ankara Cumhuriyet Başsavcılığının yargı çevresinde kaldığı anlaşılmakla kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.