Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/12154 · K. 2024/13347

10. Hukuk Dairesi         2024/12154 E.  ,  2024/13347 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Antalya Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/67 E., 2024/144 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Antalya 2. İş Mahkemesi SAYISI : 2018/367 E., 2022/26 K. Taraflar arasındaki hizmet tespiti davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı vekili, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde, davacının 01.01.2005 tarihinde ... Halı Yıkama unvanlı işyerinde çalışmaya başladığını ancak SGK girişinin 01.01.2011 tarihinde yapıldığını, davacının bu çalışmasının 01.11.2016 tarihine kadar devam ettiğini, davalı işyerinde turistik amaca yönelik halıların ustalık gerektiren marifetle eskitilmesi ve antik görünüm kazanmasına yönelik halı toz alma, güneşleme eskitme ve yıkama işlemlerinin yapıldığını, davacının her gün 08.00-20.00 saatleri arasında çalıştığını, davacının 2016 yılında son ücretinin 2.200 TL olmasına rağmen Kuruma asgari ücret olarak bildirildiğini, davalı işyerinin 2007 yılına kadar ... ve ... üzerinde iken 2007 yılında davalı ... adına devam ettiğini beyanla davacının 01.01.2005 – 01.01.2011 tarihleri arasında ... Halı Yıkama fabrikasında çalıştığının ve çalıştığı süreye ilişkin hizmetinin tespitine karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1.Davalı ... cevap dilekçesinde özetle; dava konusu işyerini 2007 yılında devir aldığını, daha önceleri ... adına kayıtlı olduğunu, ...’un 2008 yılında ...’un da 2011 yılında vefat ettiklerini, vergi kayıtları incelendiğinde işyerinin ... adına hiçbir zaman kayıtlı olmadığının görüleceğini, davalı olarak gösterilen şahısların ölü olması nedeniyle davanın bu yönden reddi gerektiğini, davacı ...’in 2011 yılında kendisine ait işyerinde çalışmaya başladığını, çalıştığı ilk günden sigorta girişinin yapılmış olduğunu, davacı tarafından açılan Antalya 3. İş Mahkemesinin 2017/484 E sayılı dosyasında da davacının iş ilişkisinin 2011 yılında başladığını kabul ettiğini, davacının 2000’li yıllarda süt üretimi yaptığını ve Karaveliler köyünün süt kooperatifine üye olduğunu, aynı zamanda Belediyedede süt üreticisi olduğuna dair kayıtlar olduğunu, bu kayıtların sorulmasını talep ettiğini, çalışma saatleri, ücret ve çalışma zamanı iddialarını kabul etmediğini, anılan işyerinde etkin olarak 15 Haziran 30 Eylül dönemlerinde turistlere yönelik halı satışı yapıldığını, kış aylarında iş olmadığını, davacının ücretinin asgari ücret olduğunu ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. 2.Feri müdahil SGK vekili cevap dilekçesinde; davacının hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, Kurum kayıtlarında yapılan incelemede davacının 1136031.07 sicil sayılı dosyada işlem gören ... ünvanlı işyerinde 25.01.2011 – 06.11.2016 tarihleri arasında ... Halı Yıkama- ... işyerinde 01.01.2005 – 01.01.2011 tarihleri arasında çalışmasının olduğunun tesbit edildiğini, gerçek ve eylemli bir çalışmadan söz edilebilmesi için çalışmanın varlığı, Yargıtayın kabul ettiği ilkelere uygun biçimde belirlenmesi gerektiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararı ile dinlenen tanık beyanları, Bilirkişi Raporu ve dosya kapsamı birlikte değerlendirildiğinde, davanın kısmen kabulü ile davacının davalıya ait işyerinde Kuruma bildirilen hizmetler dışında 23.11.2007 - 01.01.2011 tarihleri arasında 1119 gün hizmet akdine tabi olarak asgari ücret karşılığı çalıştığının tespitine, davalı ... ve ... aleyhine açılan davanın takipten vazgeçilmesi nedeniyle açılmamış sayılmasına karar verilmiştir. IV. İSTİNAF A. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesinin kısmen ret kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, alınan tanık beyanları ile iddialarının kanıtlandığını, işyerinin mevsimlik bir işyeri olmadığını, sürekli hizmet veren ve satış yapan bir ticarethane olduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın kabulünü istemiştir. 2.Davalı ... istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, eksik inceleme ile karar verildiğini, iş yerinin sürekli denetlendiğini, davacının iddialarının yersiz olduğunu, işyerinin mevsimlik çalışan bir işyeri olduğunu beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir. 3.Feri müdahil Kurum vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, hatalı karar verildiğini, Kurum kayıtlarının mevzuata uygun bulunduğunu, hak düşürücü sürenin geçtiğini, sigortalılığın oluşumu yönünden fiili çalışmanın esas olduğunu, davanın niteliğinin kamu düzenini ilgilendirdiğini bu nedenle özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi gerektiğini, asıl olanın resmi kayıtlar olduğunu, davacının iddialarını bu yönde kanıtlayamadığını, iş bu davanın açılmasında Kurumun herhangi bir kusur veya ihmalinin olmadığını, Kurumun davanın açılmasına sebebiyet vermediğini beyan ile İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını ve davanın reddini istemiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyadaki yazılara, hükmün Dairece de benimsenmiş bulunan kanuni ve hukuki gerekçeleri ile dayandığı maddi delillere ve özellikle bu delillerin takdirinde bir isabetsizlik görülmemesine göre, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığı anlaşıldığından, HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca davacı, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. B. Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır. 2.Davalı ... temyiz dilekçesinde; tanık beyanlarının net olmadığını, davacının yargılama aşamasında 1 aylık ücretli izin kullandığını 9 aylık çalışması olduğunu belirttiği halde Mahkemece buna riayet edilmediğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir. 3.Feri müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde; istinaf gerekçelerini tekrarlamıştır. C. Gerekçe 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri ile 5510 sayılı Kanun'un 86. madde hükümleridir. 3. Değerlendirme 1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 2.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davacı vekili, davalı ... ve feri müdahil Kurum vekili tarafından temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.12.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.