Yargıtay 4. Hukuk Dairesi · E. 2024/12363 · K. 2025/596

4. Hukuk Dairesi         2024/12363 E.  ,  2025/596 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/86 E., 2023/478 K. Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne verilmiştir. Mahkeme kararı, davacı vekili ile davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... hakkında vergi borcu nedeniyle aleyhine takip yaptıklarını, takibin sonuçsuz kaldığını, dava konusu araçlarını diğer davalılara devrettiğini, bu tasarrufların iptaline karar verilmesini istemiş, daha sonra verdiği dilekçe ile araçların dava dışı şahıslara satıldığından bedellerinin davalılardan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAP Davalılar davanın reddini talep etmiştir. III. MAHKEME KARARI Mahkemenin 16.06.2020 tarihli ve 2019/225 Esas, 2020/90 Karar sayılı kararı ile; araç satış tarihlerinde kesinleşen vergi borcu olmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir. IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz edilmesi üzerine Dairenin 14.12.2021 tarihli 2021/1436 Esas- 2021/10360 Karar sayılı ilamı ile; "... Mahkemece, bozma ilamı doğrultusunda dava konusu araçların satış tarihlerindeki vergi borcunun tespiti için bilirkişiden rapor alınmış ve rapor doğrultusunda karar verilmiş isede varılan sonuç dosya kapsamına uygun bulunmamıştır. 6183 sayılı Yasa'nın 37. maddesinde amme alacaklarının hususi kanunlarda belli edilen zamanlarda ödeneceği, hususi kanunlarda ödeme zamanı tesbit edilmemiş amme alacaklarının Maliye Bakanlığınca belirtilecek usule göre yapılacak tebliğden itibaren bir ay içinde ödeneceği, bu ödeme müddetinin son gününün amme alacağının vade günü olduğu, aynı yasanın 55 maddesinde amme alacağını vadesinde ödemeyenlere ödeme emri gönderileceği hüküm altına alınmıştır. Somut olayda, dava konusu araçlar borçlu tarafından 03.07.2012 ve 05.07.2012 tarihlerinde üçüncü kişilere satılmıştır. Dosya içerisindeki belgelerden kamu borcunun 2010 yılı 3. ayından itibaren başlayan vergi borcuna ilişkin olduğu görülmektedir. Bu borcun satış tarihlerine kadarki asıl ve ferilerinin tespit edilmesi gerekirken, borçlu hakkındaki tüm döneme ilişkin kesinleşme tarihinin esas alınması hatalıdır. Bu halde, yeniden her bir davacının sattıkları araç değeri de dikkate alınarak 03.07.2012 ve 05.07.2012 tarihi itibari ile borçlu hakkındaki vergi borcunun aslı ve ferilerinin belirlenerek bu miktarları kadar ve araçları ellerinden çıkardıkları değeri geçmeyecek şekilde tazminata karar verilmesi gerekirken , eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır...." gerekçesi ile bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "..1-Davalı ...'ye ait iken davalı ...'a satılan eski ...plakalı araç yönünden tasarrufun iptali talepli dava bedele dönüştüğünden davacının, davalı ... hakkında ..........Vergi Dairesinin kesinleşmiş kamu alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere, davalı-3.kişi ...'ın elinden çıkardığı tarih için belirlenmiş değeri olan 24.000 TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı-3.kişi ...'tan tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Davalı ...'ye ait iken davalı ...'a satılan eski ...plakalı araç yönünden tasarrufun iptali talepli dava bedele dönüştüğünden davacının, davalı ... hakkında ......Vergi Dairesinin kesinleşmiş kamu alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere, davalı-3.kişi ...'ın elinden çıkardığı tarih için belirlenmiş değeri olan 92.000 TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı-3.kişi ...'tan tahsili ile davacıya ödenmesine, 3-Davalı ...'ye ait iken davalı ...'ye satılan eski ...plakalı araç yönünden tasarrufun iptali talepli dava bedele dönüştüğünden davacının, davalı ... hakkında ...... Vergi Dairesinin kesinleşmiş kamu alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere, davalı-3.kişi ...'nin elinden çıkardığı tarih için belirlenmiş değeri olan 125.000 TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere davalı-3.kişi ...'den tahsili ile davacıya ödenmesine . .." gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZ A.Temyiz Sebepleri 1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bilirkişi raporuna karşı itirazlarının dikkate alınmadığını, bedellerin düşük tesbit edildiğini belirterek kararın düzeltilerek onanmasına talep etmiştir. 2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde, bilirkişi raporuna itiraz süresi dolmadan karar verildiğini, satış tarihlerinde vergi borcunun kesinleşmediğini belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir. B.Değerlendirme ve Gerekçe Dosya içeriğine , bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık 6183 sayılı Yasa'nın 24 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davasına ilişkindir. 1. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 2.Mahkemece davalı üçüncü kişilerin bedel ile sorumlu tutulmaları yerinde ise de, üçüncü kişilerin davacı idarenin araç satış tarihindeki vergi borcu 160.695,22 TL olarak belirlendiğinden bu alacak ve ferilerini geçmeyecek şekilde belirlenen tazminatlardan sorumlu tutulmaları gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması bozmayı gerektirir. Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/2 hükmü uyarınca hükmün düzeltilerek onanması gerekmiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; 1.Davacı vekilinin tüm, davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hükmün 1-2 ve 3.fıkralarındaki ibarelerin çıkartılarak yerine "1.Davalı ...'ye ait iken davalı ...'a satılan eski............ plakalı araç yönünde, davalı ...'a satılan eski ...plakalı araç yönünden ve davalı ...'ye satılan eski...plakalı araç yönünden tasarrufun iptali ile talep bedele dönüştüğünden ...... Vergi Dairesinin kesinleşmiş 160.695,22 TL kamu alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere, davalı-3.kişi ...'ın elinden çıkardığı tarih için belirlenmiş değeri olan 24.000 TL,den davalı-3.kişi ...'ın elinden çıkardığı tarih için belirlenmiş değeri olan 92.000 TL tazminatın,3.kişi ...'nin elinden çıkardığı tarih için belirlenmiş değeri olan 125.000 TL tazminatın tahsilde tekerrür olmamak üzere anılan davalılardın tahsili ile davacıya ödenmesine" ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...'ye iadesine,Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 14.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi