Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/13509 · K. 2025/557

10. Hukuk Dairesi         2024/13509 E.  ,  2025/557 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 24. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/635 E., 2024/819 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Bakırköy 20. İş Mahkemesi SAYISI : 2022/163 E., 2023/186 K. Taraflar arasındaki Kurum işleminin iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince hükümde belirtilen gerekçelerle dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. Kararın davalı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine, ek kararla temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı, davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda; temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlenildikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I.DAVA Davacı şirket vekili dava dilekçesinde özetle; davacı şirketin ... Mah. 1345 Sk. Esenyurt-İstanbul adresinde bulunan işyerinde 01.04.2020 tarihli kısa çalışma talep formu ile 01.04.2020 - 29.06.2020 tarihleri arasında geçerli olmak üzere dışsal etkilerden kaynaklanan zorlayıcı sebep/Covid-19 etkisi nedeniyle haftalık çalışma sürelerinin azaltılması yöntemiyle kısa çalışma ödeneği başvurusunda bulunulduğunu, sonrasında ise 05.06.2020 tarihli dilekçe ile 31.05.2020 tarihi itibariyle kısa çalışmanın sona erdiği davalı Kuruma bildirildiğini, T.C. ... İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü Büyükçekmece Hizmet Merkezinin 12.02.2021 tarih ve E-16437751-404-00007880941 sayılı yazısı ile şirketin ... Mah. 1345 Sk. Esenyurt/İstanbul adresinde bulunan işyerinde Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı, Rehberlik Teftiş Başkanlığınca inceleme yapıldığı ve yapılan inceleme neticesinde, işyerinde Nisan 2020 - Mayıs 2020 dönemleri arasında işçilere sigorta primleri yatırılmasına rağmen fazla ödemelerin yapıldığının tespit edildiği ve işçilere belirtilen dönemlerde yapılan yersiz ödemelerin işverenlikten tahsil edilmesi gerektiği sonuç ve kanaatine varıldığının bildirildiğini, işçilere Nisan - Mayıs 2020 dönemleri arasında toplam 160.760,57 TL yersiz kısa çalışma ödeneği ödendiği belirtilerek, anılan yersiz ödemenin şirketten talep edildiğini, 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 14. maddesi ile İşsizlik Sigortası Kanunu'na ilave edilen geçici 29. maddesi "Yeni Koronavirüs (Covid-19) sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvurularının alınması, değerlendirilmesi ve ödenmesine ilişkin işlemler hakkında Bakanlık ve Kurum personeline herhangi bir sorumluluk yüklenemez. Bu kapsamda 2020 Ekim ayı ve öncesi döneme ait işverenlerin hatalı işlemlerinden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemelerden bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsil edilmemiş olanlar terkin edilir. Tahsil edilenler iade veya mahsup edilemez." şeklinde olduğu, anılı Kanun hükmünden de açıkça görüleceği üzere 2020 yılı Ekim ayı öncesine ait dönemde işverenlerin hatalı işlemlerinden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemelerin herhangi bir istisnaya yer verilmeksizin terkin edileceğinin düzenlendiğini, davaya konu yersiz ödeme iddiası da şirketin hatalı işleminden kaynaklandığından, Kanun hükmü doğrultusunda Kuruma başvuru yapılarak talep edilen 160.760,57 TL'lik yersiz kısa çalışma ödeneği ödemesinin terkininin talep edildiğini, davalı Kurumca şirketin 7256 sayılı Bazı Alacakların Yeniden Yapılandırılması İle Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun'un 14. maddesi ile İşsizlik Sigortası Kanunu'na ilave edilen geçici 29. maddesine dayanılarak yapılan terkin talebinin reddi kararının hukuka ve yasaya aykırı olduğundan iptalinin gerektiğini ileri sürerek, kararın iptaline karar verilmesini istemiştir. II.CEVAP Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; 03.11.2022 tarihli ve 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 14. maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanunu'na eklenen geçici 32. madde; “Yeni Koronavirüs (Covid-19) sebebiyle işverenlerin yaptıkları zorlayıcı sebep gerekçeli kısa çalışma başvurularının alınması, değerlendirilmesi ve ödenmesine ilişkin işlemler ile nakdi ücret desteği işlemleri hakkında Bakanlık ve Kurum personeline herhangi bir sorumluluk yüklenemez. Bu kapsamda Yeni Koronavirüs (Covid-19) sebebiyle ödenen kısa çalışma ödeneği ile nakdi ücret desteği ödemelerinde hatalı işlemlerden kaynaklanan fazla ve yersiz ödemeler ile nakdi ücret desteğinden yararlanan işçinin başvuruda bulunduğu işveren tarafından fiilen çalıştırıldığının tespiti hâlinde işverene uygulanan idari para cezalarından bu maddenin yürürlük tarihi itibarıyla tahsil edilmemiş olanlar terkin edilir. Tahsil edilenler iade veya mahsup edilemez. Bu alacaklarla ilgili başlatılmış takip ve tahsil işlemlerine devam edilmez, yargı mercilerine intikal etmiş olan dosyalarda Kurum ve Bakanlık aleyhine yargılama giderine hükmedilmez. Kısa çalışma uygulanan dönemde 4857 sayılı Kanunun 25 inci maddesinin birinci fıkrasının (II) numaralı bendinde yer alan sebepler hariç olmak kaydıyla işveren tarafından işçi çıkarılmasına istinaden oluşan fazla ve yersiz ödemeler ile ceza soruşturmasına veya kovuşturmasına konu olmuş kısa çalışma ödeneği ile nakdi ücret desteği ödemeleri bu madde kapsamı dışında olduğu ceza soruşturması veya kovuşturması sonucu kovuşturmaya yer olmadığına dair karar veya beraat kararı verilenler hakkında bu madde uyarınca terkin hükümleri uygulanır.” şeklinde düzenlendiğini, söz konusu düzenleme gereğince terkin edilecek ödemelerin ... İl Müdürlükleri kapsamında belirlendiğini, davacı şirketin kısa çalışma başvuru ve ödemelerini gerçekleştiren ... İstanbul Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü Büyükçekmece Hizmet Merkezi'nin 30.12.2022 tarih ve 13082990 sayılı yazısı ile, davacı ... Paz. Dağ.Tur.A.Ş.'nin kısa çalışma kaynaklı borçlarının terkin kapsamında olduğu bildirildiğinden, dava açılmasına müteakip gerçekleştirilen mevzuat değişikliği doğrultusunda iptali talep edilen Kurum yazısının işlevsiz kaldığını, Büyükçekmece Hizmet Merkezinin 30.12.2022 tarih ve 13082990 sayılı yazısı ile, davacı ... Paz. Dağ. Tur. A.Ş.'nin kısa çalışma kaynaklı borçlarının terkin kapsamında olduğunun bildirildiğini belirterek, dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini istemiştir. III.İLK DERECE MAHKEME KARARI Yapılan yargılama ile dava konusu işleme ilişkin borcun davacı işyerinin KÇÖ borçlarının 4447 sayılı Kanunun Geçici 32. maddesi Uygulamasına İlişkin Usul ve Esaslar 2022/3 Genelgesi çerçevesinde terkin edildiğinin Kurum tarafından bildirildiği ve davanın konusuz kaldığı anlaşıldığından, dava açılmasına sebebiyet veren Kurum aleyhine vekalet ücretine hükmedilmek suretiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. IV.İSTİNAF A.İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur. B.İstinaf Sebepleri: Davalı Vekilinin İstinaf Sebepleri Davalı vekili istinaf dilekçesinde; 03.11.2022 tarihli ve 7420 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun 14. maddesi ile 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununa eklenen geçici 32. maddesi gereğince Kurum aleyhine yargılama gideri vekalet ücretine hükmedilmesinin kanunen mümkün olmadığını belirterek, kararın vekalet ücreti yönünden kaldırılmasını istemiştir. C.Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin objektif, dosyadaki verilerle çelişmeyen tespitlerine, kararın dayandığı deliller, delillerin takdiri, karar gerekçesine göre, istinaf başvuru nedenleriyle sınırlı olarak ve kamu düzeni kapsamında yapılan inceleme sonucunda, yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun esastan reddine, ek kararla temyiz başvurusunun reddine karar verilmiştir. V.TEMYİZ A. Temyiz Yoluna Başvuranlar Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur. B. Temyiz Sebepleri Davalı Vekilinin Temyiz Sebepleri Davalı vekili; istinaf sebepleri doğrultusunda hükmün temyiz incelemesi sonucu bozulmasını istemiştir. C.Gerekçe 1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, Kurum işleminin iptaline ilişkindir. 2.İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369. maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371. maddeleri, 3.Değerlendirme 1.Dava, kısa çalışma ödeneğinden kaynaklanan yersiz ödemelerin terkini talebini reddeden Kurum işleminin iptaline ilişkin olmasına göre, Bölge Adliye Mahkemesince verilen ek kararının yerinde olmadığı anlaşılmıştır. 2.Esas yönünden yapılan incelemede; Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. 3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davalı vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Bölge Adliye Mahkemesince verilen 18.07.2024 tarihli ek kararın KALDIRILMASINA, Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 14.01.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.