IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; Yayladağı Asliye Hukuk Mahkemesinin 16.12.2021 tarihli duruşma zaptında ''Kusur raporunun ibraz olduğu, taraflara tebliğ edildiği'' ifade edildiğini, buna karşılık dava dosyasının incelenmesinden de anlaşılacağı üzere, söz konusu kusur bilirkişi raporu tarafa tebliğ edilmediğini, kusur raporunun tarafa tebliğ edilmesi ve kusur bilirkişisi raporuna itiraz için ... olarak tarafa da süre verilmesi gerektiğini, bu durumun Hukuk Muhakemeleri Kanunundan kaynaklanan emredici bir düzenleme olduğunu, işin bütünü başka bir işverene bırakıldığında, madde anlamında bir alt işverenlik, dolayısıyla dayanışmalı sorumluluk söz konusu olmaması gerektiğini, benzer şekilde işveren kendisi sigortalı çalıştırmaksızın işi böldüğünü, ihale suretiyle farklı kişilere verdiğini, iş sahibi, asıl işveren olmadığını, alt- asıl ilişkisinin de bulunmamasının gerektiğini, asıl kusurlu olan müteveffaya verilen %40 kusur oranının yargılamalar sırasında sabit olarak verilmesi de kanuna aykırılık teşkil ettiğini, bu oranın sabit bir oran olmadığını, asli kusurlu müteveffanın kusur oranının %50'ye çıkarılmasının gerektiğini, ayrıca yüklenici ..., işi ihale yöntemiyle almakla yasal sorumluluğu da üzerine aldığını, iş güvenliği kusurlarını da kendisi karşılaması gerektiğini, yüklenici firmaya %25 kusur oranının tarafça kabulünün mümkün olmadığını, davanın açıldığı tarihteki koşullara ve parametrelere göre değerlendirilmesi gerektiğini, aksini düşünmek farklı tarihlerde farklı tazminat hesaplamalarına ve tazminat miktarlarına neden olduğunu, bunun kabulünün mümkün olmadığını, 03.01.2022 tarihli tazminat hesaplamasına ilişkin aktüerya bilirkişi raporunu kabul etmediklerini, ... harçtan muaf olmasına rağmen, yerel mahkemenin hüküm kısmında 5 numaralı maddesinde ''.... ile 835,00 TL ıslah harcı olmak üzere toplam 8.049,51 TL'nin davalılardan müştereken müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine'' dair karar verildiğini, davalı ... Kaymakamlığını ıslah harcını ödemeye mahkum edilmesi de usul ve yasaya aykırı olduğunu, bu nedenlerle Mahkeme kararının ortadan kaldırılmasını talep etmiştir.
Davacılar vekili ile davalı ... vekili istinaf başvurusu sonrası istinaf başvurularından feragat ettiklerine dair dilekçe sunmuşlardır.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "...Kabule göre de İlk Derece Mahkemesince maddi ve manevi tazminat isteminden oluşan taleplerin kısmen kabul kısmen reddine dair 19.12.2019 tarihli kararında, ... sigortalının kazanın meydana gelmesinde %40 oranında kusurlu olduğu, davalı asıl işveren Yayladağı Kaymakamlığının kazanın meydana gelmesinde %35 kusurlu ve davalı alt işveren ...'in de kazanın meydana gelmesinde %25 kusurlu olduğu kabulüyle hazırlanan 10.07.2019 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporunun hükme dayanak alındığı, anılan raporda işlemiş aktif devre zararının hesabında 31.12.2019 tarihi ve öncesi döneme ilişkin verilerin kullanıldığı, davacının hükmü tazminata ilişkin yönleriyle istinaf etmediği, Dairemizce İlk Derece Mahkemesi kararının kusur oranları arasındaki çelişkinin giderilmesi amacıyla ortadan kaldırıldığı, ortadan kaldırma kararı sonrasına aldırılan kusura ilişkin bilirkişi kurulu raporunda kusur oran ve aidiyetlerinin aynı şekilde ... sigortalının kazanın meydana gelmesinde %40 oranında kusurlu olduğu, davalı asıl işveren Yayladağı Kaymakamlığının kazanın meydana gelmesinde %35 kusurlu ve davalı alt işveren ...'in de kazanın meydana gelmesinde %25 kusurlu olduğu şeklinde hazırlandığı, yeniden aldırılan kusura ilişkin bilirkişi raporunda kusur oran ve aidiyetlerinin değişmemesi dikkate alındığında ortadan kaldırma sonrası yapılan yargılamada yeninde hesaba ilişkin bilirkişi raporu aldırılmasına gerek bulunmadığı, davacılar tarafından ilk kararın maddi tazminat yönünden istinaf edilmemesi sebebiyle hükme dayanak alınan hesap raporunun davacılar yönünden kesinleştiği ve davalılar yönünden usulü kazanılmış hak oluşturacağı kabul edilmelidir.
Hüküm tarihine en yakın tarihteki ücretlerin esas alınması mahkemenin vereceği ilk hükümle ilgili olup bu hükmün yeniden rapor alınmasını gerektirmeyen bir nedenle bozulması hâlinde yeni verilecek hüküm tarihini esas alan bir hesaplama yapılması gerekmeyecek ancak bozma nedeni tazminat hesabı için yeniden rapor alınmasını gerektiriyor ise bu takdirde alınacak raporda sonradan değişen ücretler esas alınarak önceki rapordaki miktarlar itibarıyla varsa usuli kazanılmış hak oluşturan durumlarında dikkate alınacaktır.
Hükme esas alınan bilirkişi raporuna yönelik maddi tazminat hesabı noktasında temyiz itirazı bulunmadığı veya Yargıtay Hukuk Dairesince maddi tazminat hesabı yönünden bir aykırılık görülmediği takdirde bu raporun esas alınması gerektiği konusunda usuli kazanılmış hak oluşacağından farklı bir hesaplama içeren yeni rapora göre karar verilmesi usuli kazanılmış hakkın ihlâli sonucunu doğuracaktır. (Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 2022/10-796 E.- 2023/625 K. sayılı ilamı) Bu açıklamalar ışığında; Mahkemenin ortadan kaldırma kararı öncesi kararının davacılar tarafından maddi tazminat hesabı yapılan rapordaki tespit ve değerlendirmeler yönünden istinaf edilmemesi ile ortadan kaldırma kararı sonrasında yapılan yargılamada aldırılan kusura ilişkin raporda kusur oran ve aidiyetlerinin değişmemesi sebebiyle yeniden hesap raporu aldırılmasının gerekmediği gözetildiğinde; kesinleşen 10.07.2019 tarihli hesaba ilişkin bilirkişi raporunun hükme dayanak alınması gerektiği konusunda usuli kazanılmış hak oluştuğundan Mahkeme tarafından farklı bir hesaplama içeren yeni rapora göre karar verilmesi usuli kazanılmış hakkın ihlâli sonucunu doğurduğundan verilen kararın isabetsiz olduğu anlaşılmaktadır. Belirtilen şekilde hatalı değerlendirme sonucu karar verilmiş olması kararın ortadan kaldırılmasını gerektirmekte ise de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç doğurmadığından Dairemizce karar düzeltilerek esas hakkında yeninden hüküm vermek gerekmiştir. Son olarak, davacı vekili 05.09.2022 tarihli, davalı ... vekili 05.09.2022 tarihli, dilekçeleri ile vekaletnamelerindeki yetkilerine dayanarak istinaf başvurusundan feragat ettiklerini bildirdikleri ..." gerekçesiyle davacılar vekili ile davalı ... vekilinin istinaf başvurularının feragat nedeni ile reddine, davalı Kaymakamlık vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi hükmünün kaldırılarak yeniden esas hakkında;
i.-Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile
a)Maddi tazminat talebi yönünden;
-315.318,53 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... 87.623,18.-TL kısmı yönünden sınırlı olarak sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)
-26.417,71-TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... 10.577,04.-TL kısmı yönünden sınırlı olarak sorumlu olmak kaydıyla davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)
-Diğer davalı ... ... yönünden maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 542,95 TL maddi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'den tahsili ile davacı ... ...'a ödenmesine, davalı ... yönünden maddi tazminat talebi ile fazlaya ilişkin talebin reddine (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)
b)Manevi tazminat talebi yönünden;
- 40.000,00.-TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)
- 30.000,00.-TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'a ödenmesine, (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)
- 30.000,00.-TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a ödenmesine, (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)
- 30.000,00.-TL manevi tazminatın iş kazası tarihi olan 16.01.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ... ...'a ödenmesine, (Hatay İcra Müdürlüğünün 2019/39998 E. sayılı dosyasına alacak kalemlerine yönelik yapılan 145.000,00 TL ödeme dikkate alınarak tahsilde tekerrür oluşturmamak üzere)" şeklinde karar verilmiştir.
