Yargıtay 10. Hukuk Dairesi · E. 2024/16023 · K. 2025/1921

10. Hukuk Dairesi         2024/16023 E.  ,  2025/1921 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/1451 E., 2024/1675 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Siirt 1. İş Mahkemesi SAYISI : 2021/257 E., 2022/209 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin Siirt Valiliği koordinasyonunda Siirt Akamemi Derneği tarafından yürütülmekte olan ve Devlet Planlama Teşkilatı tarafından SODES kapsamında kabul edilerek finanse edilen .... Gençlik ... Yarınlar projesinde, Eğitimde Fırsat Eşitliğini sağlamaya yönelik faaliyetleri çerçevesinde Sosyal Bilgiler öğretmeni olarak 1.750,00 TL ücretle çalıştığını beyanla, davalı Derneğe ait iş yerinde 10.09.2013-05.03.2014 tarihleri arasında kesintisiz bir şekilde 1.750,00 TL aylık ücretle hizmet akdine tabi çalışmaların tespitini talep ve dava etmiştir. II. CEVAP 1- Davalı davaya cevap vermemiştir. 2-Fer'i müdahil Kurum vekili işverenliği iddia edilen davalının kamu kurumu olduğunu, kamu kurumundaki ödemelerin belgelere dayalı olduğunu, iddiaların yazılı delil ile ispatlanması, fiili ve gerçek çalışmanın kanıtlanması gerektiğini, açılan davanın haksız olduğunu savunarak davanın reddini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne, davalı ... Derneğinde davacının, 01.02.2014 ile 05.03.2014 tarihleri arasında brüt 1.596,00 TL ücretle hizmet akdine tabi çalıştığının tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile İlk Derece Mahkemesinin kabulünde bir hatanın bulunmadığının anlaşılmasına göre fer'i müdahil Kurum vekilinin yerinde bulunmayan istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1. maddesi gereğince esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Fer'i müdahil Kurum vekili; davacı iddialarının tümüyle reddini savunduklarını, fiili ve gerçek çalışmanın kanıtlanması gerektiğini, Yargıtayın emsal nitelikte kararları bulunduğunu, dosyada somut herhangi bir kanıt olmadığını, tanık ifadeleri ile sonuca gidilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Uyuşmazlık, hizmet ve prime esas kazançların tespiti istemine ilişkindir. Dava ehliyeti, kişinin bizzat veya vekili aracılığıyla bir davayı davacı veya davalı olarak takip etme ve usuli işlemleri yapabilme ehliyetidir. Dava ehliyeti, medeni hakları kullanma ehliyetinin usul hukukunda büründüğü şekildir; dolayısıyla, medeni hakları kullanma ehliyetine (fiil ehliyetine) sahip gerçek ve tüzel kişiler dava ehliyetine de sahiptirler. Taraf sıfatına gelince; bir hakkı dava etme yetkisi (dava hakkı) kural olarak o hakkın sahibine aittir. Bir hakkın sahibinin kim olduğu, dolayısıyla o hakkı dava etme yetkisinin kime ait olduğu, (o davada davacı sıfatının kime ait olacağı) tamamen maddi hukuk kurallarına göre belirlenir. Ancak, bir davanın davacısının o dava yönünden davacı sıfatına sahip bulunmadığının belirlenmesi halinde, mahkeme dava konusu hakkın mevcut olup olmadığını inceleyemeyeceği ve sıfat yokluğundan davanın reddine karar vermek zorunda olduğu için, taraf sıfatı usul hukukunun da düzenleme alanındadır. Eş söyleyişle, sıfat, dava konusu sübjektif hak (dava hakkı) ile taraflar arasındaki ilişkidir. Taraf ehliyeti, dava ehliyeti ve davayı takip yetkisi, davanın taraflarının kişilikleriyle ilgili olduğu halde, taraf sıfatı dava konusu sübjektif hakka ilişkindir (Baki Kuru-Ramazan Arslan-Ejder Yılmaz, Medeni Usul Hukuku, 7. baskı, Ankara 1995, s. 231). Bu nedenle, davanın tarafları, taraf ehliyetine sahip olmalıdır. Yani, bir davada taraf olabilmek için, ya, hakiki şahıs; ya da, hükmi şahıs olmak gerekir. Zira, taraf ehliyeti, medeni hukukun haklardan istifade ehliyetine tekabül eder (Saim Üstündağ, Medeni Yargılama Hukuku, C. I-II, 7. Baskı, İstanbul 2000, s.288). Somut olayda, dosya içindeki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, hakkındaki davada hüküm kurulan davalı ... Derneğinin 16.08.2016 tarihinde fesholduğu, bu durumda taraf ehliyeti bulunmayan adı geçen davalı Dernek adına karar verildiği anlaşılmış olmakla, anılan davalı Derneğin ihyasının sağlanması bakımından, dernek son yönetim kuruluna husumet yöneltilerek ayrı bir dava açılması için, davacı tarafa uygun bir süre verilmeli, dava açıldığı takdirde bu davanın sonucu beklenmeli ve Derneğin yeniden ihyası halinde, taraf teşkili sağlanarak sonucuna göre karar verilmelidir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının sair yönler incelenmeksizin BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,13.02.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.