Yargıtay 7. Hukuk Dairesi · E. 2024/1829 · K. 2025/1319

7. Hukuk Dairesi         2024/1829 E.  ,  2025/1319 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 22. Hukuk Dairesi SAYISI : 2024/531 E., 2024/575 K. İLK DERECE MAHKEMESİ : Manisa 4. Asliye Hukuk Mahkemesi SAYISI : 2023/23 E., 2023/425 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... köyünde evveliyatı 747 parsel olan taşınmazdan, köy yerleşme planı yapılarak 142 adet arsa üretildiğini, bunların 2 adedinin köy tüzel kişiliği uhdesinde bırakıldığını, kalan 140 tanesinin vatandaşlara satıldığını, bu suretle ... köyü 106 ada 8 parsel sayılı taşınmazın da davalı adına tescilli olduğunu, tüm bu işlemler ile ilgili olarak Milli Emlak Denetmeni tarafından inceleme yapıldığını, inceleme neticesinde 28.11.2006 tarihli ve 2006/11 sayılı raporunun düzenlendiğini, yapılan inceleme neticesinde, bu şahısların çok büyük bir kısmının hak sahipliği niteliklerine haiz olmadıkları gibi satın alan vatandaşlardan hiç birisinin 5 yıllık yasal süre içerisinde ev yapmadıklarının belirlendiğini, bu nedenle öncelikle köy muhtarlığı tarafından tapu iptali ve tescil davası açılması ve bulunduğu konuma göre kamu hizmetlerinde değerlendirilebilecek nitelikte bulunması nedeniyle önceki (mer'a) vasfının kazandırılabilmesi amacıyla planın iptali yoluna gidilmesi gerektiğinin bildirildiğini, konu hakkında İl Tarım Müdürlüğünün 26.12.2016 tarihli yazılarında; taşınmazın mahallinde mera teknik ekibince inceleme yapıldığını, vasfının halen mera olduğu eski vasfı olan meraya dönüştürülmesi yönünde Komisyon Kararı alındığı bildirilerek Komisyonca verilen kararın gereğinin yerine getirilmesi gerektiğinin bildirildiğini, konu hakkında Valilik Makamından alınan 22.12.2006 tarihli ve 5356 sayılı yazı ile ... köyü 747 parselde kayıtlı 110.600,00 m² yüzölçümlü mera vasıflı taşınmaz malın 3367 sayılı Kanun uygulaması ile yapılan Köy Yerleşme Planının iptal edildiğinin bildirildiği, Evronos köyü tüzel kişiliği tarafından Manisa İdare Mahkemesinin 2007/57 Esas sayılı dosyası ile Manisa İl Özel İdaresi aleyhine "... Köyü Köy Yerleşik Alanı Planının iptal edilmesine ilişkin 22.12.2016 tarihli ve 5555 sayılı işleminin" iptali ve yürütmenin durdurulması istemi ile dava açıldığını, Köy Yerleşik Planı ilan edilmek suretiyle 142 parçaya ayrılan ve şahıslara satışı yapılan 747 No.lu mera parselinin son durumu ile ilgili olarak yapılan incelemede söz konusu taşınmazın 142 parçaya ayrılmış bunun 118 tanesinin 23.01.1998 tarihinde, 22 tanesinin de 25.04.2006 tarihinde köy tüzel kişiliğince şahıslara satılmak suretiyle adlarına tescillerinin yapıldığını, Uygulama Yönetmeliğinin 5. maddesine uygun arsa seçimi yapılmadığı, plan yapılan parselin köye bitişik olmadığı gibi köye kuş uçuşu 1500 metre, mevcut yoldan gidilmesi halinde 5500 metre mesafede olduğunun da anlaşıldığını, köy yerleşik planın iptal edilmesi ile evveliyatı mera olan 142 parsa taşınmazın tekrar eski hale dönüşmesinin gerektiğini, köy yerleşik planı iptal edildiğinden yani dayanak işlem yok olduğundan bu işleme bağlı işlemlerin de yok hükmünde olduğunu, bu nedenle söz konusu taşınmazın davalı adına olan kaydının iptali ile mera vasfı ile sınırlandırılarak özel sicile tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP 1. Davalılar vekili cevap dilekçesinde özetle; mevzuatın uygun gördüğü uygulama sürecinde herhangi bir aykırılık, eksiklik, yanlışlık görülmediğinden hak sahipliğinin elde edildiğini, tapu tahsisine ilişkin kimi aksaklıkların, bina yapılamamasının 42 No.lu yerleşme alanı projesinin iptali gerekçesi yapılamayacağını, en fazla ilgilisinin hak sahipliğinin elinden alınmasını gerektireceğini, Manisa Belediye Başkanlığınca açılan Manisa İdare Mahkemesinin 2001/42 Esas, 2002/866 Karar sayılı karar sonucunun beklenmesi gerektiğinin Manisa Köy Hizmetleri İl Müdürlüğünün 2762 sayılı yazıları ile bildirilmesi üzerine bina yapımına başlanmadığını, Manisa İl Özel İdaresinin 22.12.2006 günlü ve 12/382-5355 sayılı yazıları ile soyut, belirsiz ve temelsiz gerekçe ile dava konusu tapu kaydı dayanağ olan 42 No.lu yerleşme alanı planının iptal edildiğinin müvekkiline tebliğ edildiğini, 12 yıllık bir uygulama sürecini kapsayan bu davaya ilişkin kimi delillerin edinilmesi, araştırılması ve davacı delillerinin müvekkillerine tebliğinin yapılmadığından dolayı karşılık delillerini yargılama esnasında sunacaklarını, edinilen hak sahipliğinin yitirilmesi sonucu doğacak maddi ve manevi zararların temini için davacı idareye dava açma haklarını saklı tuttuklarını belirterek davanın reddini savunmuştur. 2. Davalı ... vekili, davada davalı konumunda bulunan Evranos köyü tüzel kişiliğinin 6360 sayılı Kanun'un 1. maddesinin 3. fıkrası gereği tüzel kişiliğinin kaldırıldığını, müvekkili belediye başkanlığına mahalle olarak bağlandığını, ... Köyü vekili tarafından dosyaya sunulan cevap dilekçesini tekrar ettiklerini beyanla, yasal dayanaktan yoksun olarak açılmış davanın reddini, davanın kabulüne dair karar verilecek ise de yasal hasım olduklarından dolayı vekalet ücreti ile yargılama giderlerinden sorumlu tutulmamaları gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve numarası belirtilen kararı ile davanın kabulü ile 106 ada 8 parsel sayılı taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile mera vasfıyla sınırlandırılarak özel siciline tesciline, davalı ... yönünden davanın pasif husumet yokluğundan davanın usulden reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 01.03.2024 tarihli kararı ile davacı vekili ile davalılar ... ve ... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Bölge Adliye Mahkemesin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... vekili temyiz isteminde bulunmuşlardır. Davalılar ... ve ... vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu taşınmazın tapu kaydı iptal edilmiş olsa da onaylanmış yerleşme planı paftasında kadastral yerini koruduğundan ve onaylanmış yerleşme planı idari yargı tarafından terkin edilmediğinden taşınmazın "kamu malı" statüsüne dönüştürülmesinin imkansız olduğunu, hak düşürücü süre aşımı ve görevsizlik talepli dilekçelerinin re'sen incelenmesi gerektiği halde mahkemece kayıtsızlıkla geçiştirildiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulması gerektiğini ileri sürmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe Dava, mera ve yolsuz tescil iddiasına dayalı tapu iptali ve tescil istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalılar ... ve ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARAR Açıklanan sebeple; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.03.2025 tarihinde kesin olmak üzere oy birliğiyle karar verildi.