Yargıtay 11. Hukuk Dairesi · E. 2024/2119 · K. 2024/7993

11. Hukuk Dairesi         2024/2119 E.  ,  2024/7993 K. "İçtihat Metni" MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi SAYISI : 2019/713 Esas, 2023/802 Karar HÜKÜM : Ret Taraflar arasındaki rücu davasının davasının bozma ilamına uyularak yapılan yargılaması sonucunda Mahkemece davanın usulden reddine karar verilmiştir. Mahkeme kararı, taraf vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: KARAR I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin İnşaat Bütün Riskler Sigorta Poliçesi ile dava dışı ... Yapı Yatırım A.Ş.'ye ait ... Center Projesi kapsamındaki sigorta konusu değerleri %76 oranda sigorta örtüsü altına aldığını, ... Center Projesi kapsamındaki kültür ve sanat merkezi bloğunun çelik konstrüksiyon yapım işinin davalı taşeron ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş. tarafından üstlenildiğini, davalı ... A.Ş.'nin çatı çelik konstrüksiyon kirişlerinin montajı işi için gerekli olan hareketli boomlu kule vincinin 19.02.2011 tarihli "Ağır Yük Kaldırma Ekipmanları Kiralama Sözleşmesi" ile davalı ... Ulus. Nak. Ltd. Şti.'den kiralandığını, 19.08.2011 tarihinde kule vinç ile çelik konstürksiyon makasları (kiriş) yerine monte edilmek üzere kaldırıldığı sırada vincin devredilmesi sonucu inşaat ve 3 adet iş makinesinde hasar meydana geldiğini, İstanbul 25. Sulh Hukuk Mahkemesi marifetiyle yapılan tespit sonucu hasar ve hasar sorumlularının tespit edildiğini, yaptırılan ekspertiz çalışması sonucu sigortalıya toplam 1.152.364,84 TL tazminat ödendiğini, davalıların müteselsilen sorumlu olduklarını ileri sürerek, toplam 1.152.364,84 TL'nin ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAP Davalı ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş. vekili cevap dilekçesinde, sigorta poliçesinde tüm alt müteahhit ve taşeronlar sigortalı olduğundan davacının müvekkiline rücu hakkı olmadığını, iş sahibi ile müvekkilinin 06.04.2012 tarihinde konuya ilişkin olarak yaptıkları sulh sözleşmesi ile birbirlerini ibra ettiklerini, yüklenicinin müvekkilinden alacağı olmadığı için davanın müvekkiline yönelemeyeceğini, müvekkilinin kusuru bulunmayıp davalı ... Ulus. Nak. Ltd. Şti.'nin sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. Davalı ... Ulus. Nak. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde, dava konusu poliçede sigortalı olarak, işveren ... Yatırım A.Ş ve/veya ... Yapı End. ve Tic. A.Ş. ve/veya bütün tali müteahhit taşeron alt taşeron ve saha faaliyetleri menfaatleri doğrultusunda dizayn firmaları, danışmalar mühendisler, tedarikçiler, üreticinin sayıldığını, poliçeye ekli (002 Çapraz sorumluluk klozu) ile müteahhitin nezdinde çalışan taşeronların birbirlerine verdikleri zararların da teminat altına alındığını, müvekkilinin poliçe kapsamında sigortalı olduğunu, davacı şirketin sigortalısının buna göre hem zarar gören hem de zarar sorumlusu olduğunu, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (6102 sayılı Kanun) 1301 inci maddesi gereği ancak üçüncü şahıslara karşı rücu hakkı olup müvekkilinden talepte bulunamayacağını, Vinç Kiralama Sözleşmesi hükümleri uyarınca müvekkilinin sorumluluğu bulunmayıp diğer davalının sorumlu olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III.MAHKEME KARARI Mahkemece bozma ilamına uyularak, İnşaat/Montaj Sigorta Poliçesi'nde sigortalının “İşveren olarak ... Yapı Yatırım A.Ş. ve/veya ana müteahhit olarak ... Yapı Endüstrisi ve Tic. A.Ş. ve/veya bütün tali müteahhit, taşeron, alt taşeron ve saha faaliyetlerimenfaatleri doğrultusunda dizayn firmaları, danışmanlar, mühendisler, tedarikçiler, üreticiler” şeklinde ifade edildiği, bundan açıkça dava dışı ... Yapı Yatırım A.Ş. (... Yapı) ve ... Yapı Endüstrisi ve Tic. A.Ş. (... Yapı) sigortalı sıfatına sahip olduğunun anlaşıldığı, dava dışı ... Yapı ile davalı ... arasında 13.01.20011 tarihinde “... Center İnşaatı Yüklenici Sözleşmesi” akdedildiği, bu sözleşme ile birlikte davalı ...'ın “alt taşeron” sıfatını ve aynı zamanda sigortalı sıfatını kazandığı, dava konusu olayda vincin devredilmesi sonucu inşaat ve 3 adet iş makinesinde hasar meydana geldiği, sigorta poliçesi ile söz konusu rizikonun teminat kapsamında olduğu, meydana gelen hasar nedeniyle sigortacının sigortalı iş sahibi ... Yapı'ya 1.152.365,00 TL tazminat ödediği, 6102 sayılı Kanun'un 1472 nci maddesi uyarınca sigortacının kanuni halefiyete dayanan rücu hakkını sadece zarar sorumlusuna yöneltebileceği, menfaati sigortalanmamış her şahsın “zarar sorumlusu” olduğu, ... Yapı, ... Yapı ve ... şirketinin sigortalı sıfatına sahip, menfaati sigortalanan kişiler olduğu, poliçede sigortalı olarak belirtilen kişilerden birinin teminat kapsamına giren rizikonun gerçekleşmesine sebebiyet vermesi ve bunun sonucunda zarar meydana gelmesi halinde sigortacının zarara sebebiyet veren sigortalıya “zarar sorumlusu” olarak rücu edemeyeceği, dava konusu olayda zarara sebebiyet veren vincin ... şirketi tarafından alt yüklenici olan sigortalı ... şirketine kiraya verildiği, vincin sigortalı ... şirketi himayesinde faaliyet gösterirken zarara sebep olduğu, 6102 sayılı Kanun'un 1429 uncu maddesi uyarınca rizikonun gerçekleşmesine sigortalının ihmali neden olmuş ise, sigortacının sigorta tazminatını ödemekle yükümlü olduğu, davacı sigortacının sigorta tazminatını zarar gören sigortalı ... şirketine değil, diğer sigortalı dava dışı ... Yapı şirketine ödediği, dosyada yer alan sulh anlaşmasından anlaşıldığı üzere, ... Yapı şirketini sigortacıdan aldığı sigorta tazminatının 98.2451,96 USD tutarındaki kısmını 16.08.2012 tarihinde ... şirketine ödediği, 07.02.2012 tarihli eksper raporunda, “vincin montajı ve işletilmesi sırasındaki yetersizlikler ve eksiklikler neticesi kaza ve hasar oluştuğu” kanaatine varıldığı, ... ve ... arasındaki kira sözleşmesinde vincin montaj işi ...'a, vincin işletilmesi ise ...'a bırakıldığı, dolayısıyla hasarın meydana gelmesinde her iki tarafın da kusurunun bulunduğu, her ne kadar vinç, davalı ...'ın hakimiyetinde faaliyet gösterirken zarara sebep olsa da ...'ın sigorta poliçesi uyarınca sigortalı sıfatının bulunması nedeniyle, kanuni halefiyete dayanan rücu talebi bakımından “zarar sorumlusu” sıfatının bulunmadığı, ... Yapı, ... Yapı ve ...'ın poliçe uyarınca sigortalı sıfatına sahip olduğu, 07.02.2012 tarihli eksper raporu uyarınca ...'ın uğradığı zararın meydana gelmesinde (vincin işletilmesindeki yetersizlik nedeniyle) sigortalı ...'ın kusurunun bulunduğu, davacı sigortacının, 6102 sayılı Kanun'un 1472 nci maddesi uyarınca yalnızca zarar sorumlusuna karşı rücu hakkını yöneltebileceği, ...'ın zararın meydana gelmesinde kusuru bulunsa da “sigortalı” sıfatına sahip oluşu kendisine rücu edilmesine olanak vermediği, mevcut dava bakımından ...'ın taraf sıfatının bulunmadığı gerekçesiyle davalıların pasif husumet ehliyetlerinin bulunmaması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiş, hüküm taraf vekillerince temyiz edilmiştir. IV. TEMYİZ İNCELEMESİ 1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dava, sigorta poliçesine istinaden dava dışı sigortalıya ödenen tutarın, davalılardan rücuan tahsili talebine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6102 sayılı Kanun'un 1472 nci maddesi. 3. Değerlendirme 1.Mahkemece, 25.06.2015 tarihli karar ile davalı ... Ulus. Nak. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin ne vincin kullanılmasında ne de bakımında sorumluluğu bulunmadığından meydana gelen olayda herhangi bir ihmal ve kusuru bulunmadığından bu şirkete husumet yöneltilemeyeceği gerekçesiyle bu davalı yönünden davanın pasif husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş, kararın davacı vekili ve diğer davalı ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş. tarafından temyizi üzerine karar onanmış olup davacı tarafça karar düzeltme kanun yoluna başvurulmadığından davalı ... Ulus. Nak. İth. İhr. Ltd. Şti. yönünden verilen karar kesinleşmekle bu davalı lehine usulü müktesep hak oluştuğu halde davalı ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş.'nin karar düzeltme talebinin kabulü üzerine bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda verilen kararda her ne kadar yine husumetten red kararı verilmişse de gelinen aşamada verilecek kararda ... şirketi aleyhine bir gerekçeye ve hükme yer verilemeyeceğinden davalı ... Ulus. Nak. İth. İhr. Ltd. Şti. açısından kesinleşmiş kararın aksine, temyize konu kararda 07.02.2012 tarihli eksper raporuna atıfla her iki davalının da kusurunun bulunduğu gerekçesine yer verilmesi doğru olmamıştır. 2. Mahkemece bozma ilamına uyularak karar verildiği belirtilmişse de, Dairemizin 09.10.2019 tarihli bozma ilamında belirtilen hususlar araştırılmaksızın salt poliçede yazılı ibareye dayanılarak, davalı ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş.'nin sigorta poliçesi uyarınca sigortalı sıfatının bulunması nedeniyle, kanuni halefiyete dayanan rücu talebi bakımından “zarar sorumlusu” sıfatı bulunmadığı gerekçesi ile bozma ilamında işaret edilen hususlar dikkate alınmaksızın eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmadığı gibi, yukarıda (1) nolu paragrafta açıklandığı üzere davalı ... Ulus. Nak. İth. İhr. Ltd. Şti. yönünden verilen karar kesinleşmekle, bozma sonrası yapılan yargılama sonucu bu davalı da dahil olacak şekilde yeniden usulden red kararı verilerek davacı aleyhine vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir. 3.Davalı ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş.'nin diğer davalının temyizine cevap dilekçesinde, davalı ... Ulus. Nak. İth. İhr. Ltd. Şti.'nin meydana gelen olayda kusurunun bulunduğu belirtilerek diğer davalının temyiz isteminin reddi ile kararın düzeltilerek onanması talep istenmişse de yukarıda (1) no.lu bentte açıklandığı üzere diğer davalı yönünden bozma öncesi verilen karar davacı tarafından karar düzeltme kanun yoluna başvurulmaması sebebi ile kesinleşmiş olup, davalı ... Yapı ve Makina Endüstri A.Ş.'nin temyiz talebinin reddi gerekmiştir. 4.Bozma sebep ve şekline göre davacının sair itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir. V.SONUÇ: Yukarıda (1) ve (2) numaralı bend uyarınca mahkeme kararının BOZULMASINA, (3) numaralı bent uyarınca davalı ...nin temyiz talebinin REDDİNE, (4) numaralı bend uyarınca davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına, peşin alınan temyiz karar harçlarının istekleri hâlinde ilgililere iadesine, dosyanın Mahkemesine gönderilmesine, 18.11.2024 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.